অসমত ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ আৰম্ভণি
অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰ
১. শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা:
১। ব্ৰিটিছে জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহ / গোবিন্দ চন্দ্ৰ / তিৰৎ সিঙক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিছিল।
উত্তৰ: ৰাজেন্দ্ৰ সিংহ।
২। অসমৰ শেষ আহোম ৰজা আছিল চন্দ্ৰকান্ত সিংহ / কমলেশ্বৰ সিংহ / পুৰন্দৰ সিংহ / যোগেশ্বৰ সিংহ।
উত্তৰ: পুৰন্দৰ সিংহ।
৩। তিৰৎ সিং খাচী / মণিপুৰী / জয়ন্তীয়া দেশপ্ৰেমিক আছিল।
উত্তৰ: খাচী।
২. চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
১। গোবিন্দ চন্দ্ৰ কোন ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল?
উত্তৰ: গোবিন্দ চন্দ্ৰ কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল।
২। ডেভিদ স্কট কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কট ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ পূব সীমান্তৰ এজেণ্ট তথা অসমৰ প্ৰথমজন ব্ৰিটিছ কমিছনাৰ আছিল।
৩। ডেভিদ স্কটৰ পৰৱৰ্তী কমিছনাৰ কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটৰ পৰৱৰ্তী স্থায়ী কমিছনাৰ আছিল ৰবাৰ্টচন (কাৰ্যকাল: ১৮৩২–১৮৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)।
৪। তিৰৎ সিং কোন ৰাজ্যৰ চিয়েম আছিল?
উত্তৰ: তিৰৎ সিং খাচী পাহাৰৰ নংখৌ ৰাজ্যৰ চিয়েম (মুখীয়াল) আছিল।
৫। মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধিটো কি আছিল?
উত্তৰ: মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধিটো আছিল ‘বৰ সেনাপতি’।
৬। জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কোনে সিংহাসন হেৰুৱাইছিল?
উত্তৰ: আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহই।
৭। জেনকিন্সে নামনি অসমক কি কি জিলাত ভাগ কৰিছিল?
উত্তৰ: জেনকিন্সে নামনি অসমক গোৱালপাৰা, কামৰূপ আৰু দৰং জিলাত ভাগ কৰিছিল।
৮। ব্ৰিটিছে কাক পঞ্চাশ টকীয়া বৃত্তি দি কাছাৰ দখল কৰিছিল?
উত্তৰ: ব্ৰিটিছে উত্তৰ কাছাৰৰ শাসক তুলাৰাম সেনাপতিৰ পুত্ৰদ্বয়ক (নকুল ৰাম বৰ্মন আৰু ব্ৰজনাথ বৰ্মন) পঞ্চাশ টকীয়া বৃত্তি (পেঞ্চন) দি কাছাৰ দখল কৰিছিল।
৩. ৰচনা ধৰ্মী প্ৰশ্ন:
১। ডেভিদ স্কটৰ ৰাজহ নীতি কেনে আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটৰ ৰাজহ নীতিৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:
উজনি অসমত সংস্কাৰ: স্কটে উজনি অসমত পুৰণি পাইক প্ৰথা উঠাই দি প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ পৰা তিনি টকাকৈ জনমূৰি খাজনা আদায় কৰাৰ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰে।
নামনি অসমত সংস্কাৰ: নামনি অসমত পূৰ্বৰ পৰগণা ব্যৱস্থা বাহাল ৰাখি প্ৰতিজন পাইকক তিনি পুৰাকৈ গা-মাটি দিয়াৰ বাবদ ২ টকাকৈ ‘গা-ধন’ লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি কামৰূপত ‘পাইক কৰ’ আৰু দৰঙত ‘জুহাল কৰ’ বা ‘চৰু কৰ’ ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
ভূমি জৰীপ: কেপ্তেইন মেথিউজৰ তত্ত্বাৱধানত মাটিসমূহক বস্তী, ৰূপিত আৰু ফৰিঙতি আদি ভাগত ভাগ কৰি জৰীপ কৰা হৈছিল। আফু খেতি কৰা মাটিত অধিক কৰ ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
বৃত্তি আৰু ধৰ্মীয় ভূমিকৰ: বিভিন্ন বৃত্তিত নিয়োজিত লোক (যেনে— তাঁতী, সোণাৰী, কঁহাৰ, মাছমৰীয়া আদি) আৰু পূৰ্বৰ কৰমুক্ত দেবোত্তৰ, ব্ৰহ্মোত্তৰ ও ধৰ্মোত্তৰ মাটিৰ ওপৰত ‘বৰঙণি’ নামৰ আধা অংশ কৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।
২। ডেভিদ স্কটৰ প্ৰশাসনৰ কালত বিচাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেনে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটৰ দিনত বিচাৰ ব্যৱস্থাত লোৱা পদক্ষেপসমূহ আছিল:
পঞ্চায়ত আদালত: স্থানীয় সাধাৰণ দেৱানী আৰু ফৌজদাৰী গোচৰসমূহ নিষ্পত্তিৰ বাবে স্থানীয় লোকেৰে গঠিত ‘পঞ্চায়ত’ গঠন কৰা হৈছিল।
সহকাৰী বিষয়া আৰু কমিছনাৰৰ আদালত: গুৰুতৰ অপৰাধসমূহ কমিছনাৰৰ সহকাৰী বিষয়াসকলে পঞ্চায়তৰ সহায়ত বিচাৰ কৰিছিল। পঞ্চায়তৰ ৰায়ত সন্তুষ্ট নহ’লে সহকাৰী বিষয়া আৰু শেষত কমিছনাৰৰ আদালতত আপীল কৰিব পৰা ব্যৱস্থা আছিল।
আদালতসমূহ: উজনি অসমত লম্বোদৰ বৰফুকনক দেৱানী বিচাৰৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল আৰু ফৌজদাৰী গোচৰ ব্ৰিটিছ বিষয়াই নিজেই সুধিছিল। নামনি অসমত দেৱানীৰ বাবে দুখন আৰু ফৌজদাৰীৰ বাবে এখন আদালত আছিল।
পুলিচ ব্যৱস্থা: সমগ্ৰ অঞ্চলটোত আইন-শৃংখলা বজাই ৰাখিবলৈ পুলিচ বিভাগ কটকটীয়া কৰা হৈছিল।
৩। ৰবাৰ্টচনৰ দিনৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা কেনে ধৰণৰ আছিল?
উত্তৰ: ১৮৩২ চনত কমিছনাৰ হিচাপে কাৰ্যভাৰ লোৱা ৰবাৰ্টচনে ৰাজহ ব্যৱস্থাত ভালেমান গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰ সাধন কৰিছিল:
পট্টা আৰু ৰচিদ প্ৰদান: খাজনা সংগ্ৰহৰ শোষণ বন্ধ কৰিবলৈ মাটিৰ প্ৰকাৰ, পৰিমাণ আৰু কৃষকৰ নাম সন্নিৱিষ্ট কৰি ‘পট্টা’ আৰু ৰাজহ পৰিশোধৰ ৰচিদ দিয়াৰ প্ৰথা প্ৰচলন কৰা হয়।
ভূমিৰ গুণাগুণ নিৰ্ধাৰণ: মাটিৰ গুণাগুণ আৰু উৰ্বৰতাৰ ভিত্তিত খাজনাৰ নিৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।
দুৰ্নীতি ৰোধ: ৰাজহ সংগ্ৰহকাৰী কৰ্মচাৰীসকলৰ দুৰ্নীতি বন্ধ কৰিবলৈ ভূমি, ঘৰ-বাৰী আৰু বনাঞ্চলৰ বিতং তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল।
কৰ বাহাল ৰখা: ঘৰ কৰ, কোৰ কৰ, নাঙল কৰ আদি জনমূৰি কৰ বাহাল ৰখা হৈছিল, যাৰ ফলত ৰাজকোষৰ আয় বৃদ্ধি পাইছিল।
৪। মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ বাবে কি কি কল্যাণমূলক আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰ: মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ সৰ্বতোপ্ৰকাৰ বিকাশৰ বাবে তলত দিয়া কল্যাণমূলক আঁচনিসমূহ গ্ৰহণ কৰিছিল:
উদ্যোগ বিকাশ: অসমত চাহপাত, কয়লা আৰু খনিজ তেল উদ্যোগৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিকাশৰ গুৰি ধৰিছিল।
বাণিজ্য আৰু শুল্ক সংস্কাৰ: অসমৰ সৈতে বংগৰ মুক্ত বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ্থে কান্দাহাৰ চকীৰ লগতে অন্যান্য সীমান্ত চকীসমূহ উঠাই দিছিল।
যাতায়াত আৰু যোগাযোগ: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈত প্ৰথম ভাপ জাহাজৰ প্ৰচলন কৰিছিল আৰু বাট-পথৰ উন্নয়ন সাধন কৰিছিল।
শিক্ষা সম্প্ৰসাৰণ: অসমত আধুনিক শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় স্থাপন কৰিছিল।
স্থানীয় লোকক অগ্ৰাধিকাৰ: প্ৰশাসনত বংগৰ আমোলা নিযুক্তিৰ বিৰোধিতা কৰি অসমৰ স্থানীয় লোকৰ দক্ষতা আৰু নিয়োগ বৃদ্ধি কৰাত গুৰুত্ব দিছিল।
৫। জেনকিন্সে কেনেকৈ অসমক বিভিন্ন জিলাত বিভক্ত কৰিছিল?
উত্তৰ:
নামনি অসমৰ জিলাসমূহ: জেনকিন্সে ব্ৰিটিছ অধিকৃত অঞ্চলসমূহক গোৱালপাৰা, কামৰূপ আৰু দৰং (বিশ্বনাথসহ) আদি জিলাত ভাগ কৰিছিল। নগাঁও অঞ্চলক সামৰি বেলেগ প্ৰশাসনিক গোট গঢ়ি তোলা হৈছিল।
উজনি অসমৰ জিলা গঠন: ১৮৩৮ চনত কৰ আদায় দিব নোৱাৰা আৰু কুশাসনৰ অজুহাতত পুৰন্দৰ সিংহক অপসাৰণ কৰি সমগ্ৰ উজনি অসম ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ আনে আৰু ইয়াক শিৱসাগৰ আৰু লক্ষীমপুৰ নামৰ দুখন সুকীয়া জিলাত বিভক্ত কৰে।
প্ৰশাসনিক একক: জিলাসমূহক প্ৰথমে ‘টাংগনি’ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ‘মৌজা’ত বিভক্ত কৰি একোজন মৌজাদাৰৰ অধীনত ৰাজহ সংগ্ৰহ আৰু প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল।
৬। তিৰৎ সিং কোন আছিল? তেওঁ কিয় ব্ৰিটিছৰ বিৰোধী হৈছিল?
উত্তৰ:
পৰিচয়: তিৰৎ সিং খাচী পাহাৰৰ অন্তৰ্গত নংখৌ ৰাজ্যৰ চিয়েম (ৰজা বা মুখীয়াল) তথা এগৰাকী অগ্ৰণী দেশপ্ৰেমিক স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আছিল।
বিৰোধিতাৰ কাৰণ:
ব্ৰিটিছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ পৰা সুৰমা উপত্যকালৈ সংযোগ স্থাপনৰ বাবে খাচী পাহাৰৰ মাজেৰে ৰাস্তা নিৰ্মাণৰ অনুমতি তিৰৎ সিঙৰ পৰা লৈছিল। কিন্তু পিছলৈ পথ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হ’লে খাচীসকলৰ সাৰ্বভৌমত্ব আৰু স্বাধীনতা খৰ্ব হোৱাৰ উমান পাই তেওঁলোকে ইয়াৰ বিৰোধিতা কৰে।
চুবুৰীয়া ৰাণী ৰাজ্যৰ সৈতে হোৱা বিবাদত ব্ৰিটিছে তিৰৎ সিঙক সহায় নকৰি ওলোটাই ৰাণীৰ ৰজাকহে সহায় কৰিবলৈ সাজু হৈছিল।
ইয়াৰ ফলশ্ৰুতিত ক্ষুব্ধ হৈ তিৰৎ সিঙে ১৮২৯ চনত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে আৰু ১৮৩৩ চনলৈকে তীব্ৰ সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰাখে।
৪. চমুটোকা লিখা:
(১) তুলাৰাম সেনাপতি:
তুলাৰাম সেনাপতি কাছাৰ ৰাজ্যৰ এজন প্ৰভাৱশালী কছাৰী সেনাপতি আছিল। ১৮৩০ চনত কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ নিঃসন্তান অৱস্থাত মৃত্যু হোৱাত তুলাৰামে সমগ্ৰ কাছাৰ দাবী কৰিছিল। কিন্তু ইংৰাজে তেওঁক কেৱল উত্তৰ কাছাৰৰ কৰতলীয়া শাসক হিচাপেহে স্বীকৃতি দিয়ে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত দুই পুত্ৰৰ মাজত হোৱা সংঘাতৰ সুযোগ লৈ ব্ৰিটিছে কাছাৰ নিজৰ পোনপটীয়া শাসনৰ অধীনলৈ আনে।
(২) পুৰন্দৰ সিংহ:
পুৰন্দৰ সিংহ অসমৰ শেষ আহোম ৰজা আছিল। ১৮৩৩ চনত ব্ৰিটিছ কমিছনাৰ ৰবাৰ্টচনে এখন চুক্তি যোগে মটক আৰু শদিয়াৰ বাহিৰে সমগ্ৰ উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুৰন্দৰ সিংহক দিয়ে. ইয়াৰ বিনিময়ত তেওঁ ব্ৰিটিছক বছৰি ৫০,০০০ টকা কৰ শোধাবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু মানৰ আক্ৰমণত বিধ্বস্ত উজনি অসমৰ পৰা নিৰ্ধাৰিত কৰ আদায় কৰিব নোৱাৰা আৰু প্ৰশাসনিক শিথিলতাৰ অজুহাত দেখুৱাই ব্ৰিটিছে ১৮৩৮ চনত তেওঁক পেঞ্চন দি সিংহাসনচ্যুত কৰে।
(৩) তিৰৎ সিং:
তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ নংখৌৰ এজন প্ৰখ্যাত চিয়েম। ব্ৰিটিছে খাচী পাহাৰৰ মাজেৰে পথ নিৰ্মাণ কৰি খাচীসকলৰ স্বাধীনতাত হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ বিচৰাত তেওঁ ইয়াৰ তীব্ৰ প্ৰতিবাদ কৰে। ১৮২৯ চনত তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ নেতৃত্ব দিয়ে। সুদীৰ্ঘ চাৰি বছৰ ধৰি গেৰিলা যুদ্ধ চলোৱাৰ পিছত ১৮৩৩ চনত তেওঁ পৰাজিত হৈ ব্ৰিটিছৰ ওচৰত আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।
(৪) গোমধৰ কোঁৱৰ:
গোমধৰ কোঁৱৰ আছিল অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথম বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰা আহোম ৰাজপৰিয়ালৰ কোঁৱৰ। ১৮২৮ চনত তেওঁ নিজকে ‘স্বৰ্গদেউ’ ঘোষণা কৰি ধনঞ্জয় বৰগোহাঁই, জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱা আদিৰ সহযোগত ব্ৰিটিছক বিতাৰণৰ বাবে সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহ গঢ়ি তোলে। কিন্তু ব্ৰিটিছে কঠোৰ হাতেৰে এই বিদ্ৰোহ দমন কৰে আৰু গোমধৰ কোঁৱৰক ৭ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহি বংগদেশৰ ৰংপুৰ কাৰাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
(৫) ব্ৰিটিছৰ চিংফৌ ৰাজ্য দখল:
মটক ৰাজ্যৰ পূবত ন-দিহিং আৰু টেঙাপানী নদীৰ মধ্যৱৰ্তী অঞ্চলত চিংফৌ জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখীয়ালক ‘গাম’ বোলা হৈছিল। প্ৰথমতে গামসকলে ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতাৰ চুক্তি কৰিছিল যদিও পিছলৈ আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ উচটনিত ব্ৰিটিছ বিৰোধী বিদ্ৰোহত লিপ্ত হয়. পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ বিষয়া নিউভিলে অভিযান চলাই চিংফৌসকলক দমন কৰে আৰু তেওঁলোকৰ অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
(৬) ব্ৰিটিছৰ জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল:
জয়ন্তীয়া ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহৰ সৈতে ব্ৰিটিছৰ প্ৰাৰম্ভিক চুক্তি থকা সত্ত্বেও তেওঁ ব্ৰিটিছক আশানুৰূপ সহযোগিতা কৰা নাছিল। ১৮৩২ চনত জয়ন্তীয়া ৰজাৰ নিৰ্দেশত গোভাৰ ৰজাই চাৰিজন ব্ৰিটিছ প্ৰজাক আটক কৰি তাৰে তিনিজনক বলি দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপিত হয়। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে ১৮৩৫ চনত কেপ্তেইন লিষ্টাৰৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল কৰে আৰু ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিয়ে।