1. কেনেল ৰশ্মি কি?

উত্তৰঃ কেনেল ৰশ্মি হৈছে ধনাত্মক আৱিষ্ট ৰশ্মি, যি গোল্ডষ্টেইনে 1886 চনত আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। 

2. পৰমাণু এটাত এটা প্ৰ’টন আৰু এটা ইলেকট্রন থাকিলে ই কোনো আধান বহন কৰিবনে নকৰে?

উত্তৰঃ যদি কোনো পৰমাণু এটাত এটা প্ৰ’টন আৰু এটা ইলেকট্ৰ’ন থাকে, তেন্তে ই কোনো আধান বহন নকৰে।

প্রশ্নাৱলী-

1. থমছনৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ মতে পৰমাণু এটা সামগ্ৰিকভাৱে কেনেদৰে প্রশম হয় ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰঃ থমছনৰ পৰমাণুৰ আৰ্হি অনুসৰি-
(i) পৰমাণু এটা ধণাত্মকভাৱে আহিত একোটা গোলক আৰু ইলেকট্রনবোৰ ইয়াত সোমাই থাকে।
(ii) ঋণাত্মক আৰু ধণাত্মক আধান মানত সমান। সেইবাবে পৰমাণু এটা বৈদ্যুতিকভাৱে প্রশম।

2. ৰাডাফ’ৰ্ডৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ মতে পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছত কোনটো উপ-পাৰমাণবিক কণা থাকে।

উত্তৰঃ ৰাডাৰফ’ৰ্ডৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ মতে পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছত থকা উপ-পাৰমাণৱিক কণাটো হ’ল প্ৰ’টন। 

3. তিনিটা শ্বেলৰে সৈতে ব’ৰৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ এটা চিত্র অংকন কৰা। 

4. যদি aー কণা বিচ্ছুৰণ পৰীক্ষাটোত সোণৰ পাতৰ সলনি আন ধাতুৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় তেনেহ’লে কি দেখা যাব বুলি ভবা?

উত্তৰঃ যদি aー কণা বিচ্ছুৰণ পৰীক্ষাটোত সোণৰ পাতৰ সলনি আন ধাতুৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয় তেনেহ’লে ফলাফল ধাতুটোৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি পৰিবৰ্তিত হ’ব।

প্রশ্নাৱলী-

1.পাৰমাণুৰ তিনিটা উপ-পাৰমাণবিক কণাৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ পৰমাণুৰ উপ-পাৰমাণৱিক কণাকেইটা হ’ল ইলেকট্ৰ’ন, প্ৰ’টন আৰু নিউট্ৰ’ন।

2. হিলিয়াম পৰমাণুৰ পাৰমাণৱিক ভৰ 4u ইয়াৰ নিউক্লিয়াছত দুটা প্ৰটন আছে। ইয়াত কিমানটা নিউট্রন থাকিব?

উত্তৰঃ পৰমাণু এটাৰ ভৰ পৰমাণুটোত থকা প্রটন আৰু নিউট্রনৰ ভৰৰ সমান আৰু পৰমাণুত প্রটন আৰু নিউট্রন সংখ্যা সমান সমান থাকে। যিহেতু প্রটন দুটা আছে। গতিকে, নিউট্রনাে দুটা থাকিব।

3) কার্বন আৰু ছডিয়াম পৰমাণুত ইলেক্ট্রন বিতৰণ দেখুওৱা।

2. পৰমাণু এটাৰ K আৰু L খেলবোৰ পূৰ্ণ হৈ থাকিলে পৰমাণুটোত ইলেকট্রনৰ মুঠ সংখ্যা কিমান হ’ব?

উত্তৰঃ K শ্বেলত থকা ইলেক্ট্রন সংখ্যা =2n²
= 2×1² = 2.
L খেলত থকা ইলেক্ট্রনৰ সংখ্যা = 2n²
= 2×2² = 8
K আৰু L শ্বেলবােৰ পূৰ্ণ হৈ থাকিলে পৰমাণুটোত থকা মুঠ ইলেক্ট্রনৰ সংখ্যা হব = 2+ 8 = 10 টা।

প্রশ্নাৱলী-

1. ক্লৰিণ, ছালফাৰ আৰু মেগনেছিয়ামৰ যোজ্যতা কেনেদৰে পাবা?

উত্তৰঃ ক্লৰিণৰ ইলেকট্রনীয় বিন্যাস = 2, 8,7

∴  ক্লৰিণ, যোজ্যতা = 8 -7=1

ছালফাৰৰ ইলেকট্রনীয় বিন্যাস = 2, 8, 6

∴ ছালফাৰৰ যোজ্যতা = 8 – 6 = 2

মেগনেছিয়ামৰ ইলেকট্রনীয় বিন্যাস = 2, 8, 2

∴ মেগনেছিয়াম যোজ্যতা = 2

প্রশ্নাৱলী-

1. যদি পৰমাণু এটাত ইলেকট্ৰনৰ সংখ্যা ৪ আৰু প্ৰটনৰ সংখ্যাত ৪ হয় তেন্তে,

(i) পৰমাণুটোৰ পাৰমাণবিক সংখ্যা কি হ’ব? আৰু

(ii) পৰমাণুটোৰ আধান কিমান হ’ব?

উত্তৰঃ (i) পাৰমাণৱিক সংখ্যা = 8

(ii) আধান শূণ্য হ’ব।

2. তালিকা 4.1 ৰ সহায়ত অক্সিজেন আৰু ছালফাৰ পৰমাণুৰ ভৰ সংখ্যা উলিওৱা।

প্রশ্নাৱলী-

1. চিহ্ন H, D আৰু T প্ৰতিটোতে পোৱা উপ পাৰমাণৱিক কণাবোৰ তালিকাভূক্ত কৰা।

উত্তৰঃ

2. একোযোৰকৈ সমস্থানিক আৰু সমভাৰীৰ ইলেকট্ৰনীয বিন্যাস লিখা।

উত্তৰঃ এযােৰ সমস্থানিকৰ উদাহৰণ হ’ল- 12C6, আৰু 14C6,
এযােৰ সমভাৰীৰ উদাহৰণ হ’ল- 22Ne10 আৰু 22Ne11

অনুশীলনী-

1. ইলেকট্রন, প্ৰটন আৰু নিউট্ৰনৰ ধৰ্মসমূহ তুলনা কৰা।

2. জে জে থমছনৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ সীমাবদ্ধতাসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ জে জে থমছনৰ পৰমাণুৰ আৰ্হিৰ মূল সীমাবদ্ধতাসমূহ হ’ল:

 i) ৰাডাৰফৰ্ডৰ পৰীক্ষাৰ ব্যাখ্যা: এই আৰ্হিটোৱে ৰাডাৰফৰ্ডৰ আলফা কণা বিচ্ছুৰণ পৰীক্ষাৰ ফলাফলসমূহ ব্যাখ্যা কৰিব পৰা নাছিল।

ii) নিউক্লিয়াছৰ ধাৰণা: ইয়াত পৰমাণুৰ কেন্দ্ৰত থকা নিউক্লিয়াছৰ অৱস্থিতিৰ বিষয়ে কোনো তথ্য নাছিল।

iii) স্থিৰতা: ধনাত্মক আৰু ঋণাত্মক আধানবোৰ কেনেকৈ পৰমাণুৰ ভিতৰত সুস্থিৰ হৈ থাকে, তাৰ কোনো সঠিক বৈজ্ঞানিক যুক্তি এই আৰ্হিটোৱে দিব পৰা নাছিল।

Updated on: 15/02/2026