ভাৰত আৰু উত্তৰ - পূৰ্বাঞ্চলৰ সাংস্কৃতিক ঐতিক্য
অনুশীলনীৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (Textbook Exercises & Solutions)
ক) অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। সিন্ধু সভ্যতাৰ পূব সীমা গাংগেয় উপত্যকাৰ কোন ঠাইলৈ বিস্তৃত আছিল?
উত্তৰ: মীৰাট (Mirat / আলমগীৰপুৰ) পৰ্যন্ত।
প্ৰশ্ন ২। সিন্ধু সভ্যতাত নাগৰিক সংস্কৃতিৰ বিকাশ কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ সহস্ৰাব্দত (প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৫০০–১৫০০)।
প্ৰশ্ন ৩। ঋকবেদৰ আনুমানিক ৰচনা কাল কি?
উত্তৰ: খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৫০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চন পৰ্যন্ত।
প্ৰশ্ন ৪। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীকত থকা ‘সত্যমেৱ জয়তে’ বাক্যশাৰী মূলতঃ কোনখন গ্ৰন্থৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উত্তৰ: মুণ্ডক উপনিষদ (Mundaka Upanishad)।
প্ৰশ্ন ৫। প্ৰাচীন ভাৰতত ৰচিত ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিষয়ক বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰ: কৌটিল্যৰ ‘অৰ্থশাস্ত্ৰ’।
প্ৰশ্ন ৬। ‘বিবিধতাৰ মাজত একতা’ (Unity in Diversity) এই বাক্যাংশ কোনখন গ্ৰন্থৰ জৰিয়তে স্থায়িত্ব লাভ কৰিলে?
উত্তৰ: পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৰ ‘ভাৰত সম্ভেদ’ (Discovery of India) গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে।
প্ৰশ্ন ৭। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্পকলাৰ কোনটো শৈলীত গ্ৰীক-ৰোমান কলা-কৌশলৰ প্ৰয়োগ হৈছিল?
উত্তৰ: গান্ধাৰ শিল্পকলা (Gandhara Art)।
প্ৰশ্ন ৮। ভৰত মুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ কেতিয়া ৰচিত হৈছিল?
উত্তৰ: আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ ৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় ২০০ চনৰ ভিতৰত।
প্ৰশ্ন ৯। ভৰতৰ নাট্যশাস্ত্ৰত কিমানটা শ্লোক আছে?
উত্তৰ: ৬,০০০ (ছয় হাজাৰ) টা শ্লোক।
প্ৰশ্ন ১০। হেৰাকা আন্দোলন কি?
উত্তৰ: স্বাধীনতা সংগ্ৰামী ৰাণী গাইডালুৱে নাগালেণ্ডৰ পৰম্পৰাগত ধৰ্মবিশ্বাস, ৰীতি-নীতি আৰু কৃষ্টি-সংস্কৃতি সংৰক্ষণ তথা পুনৰ প্ৰৱৰ্তনৰ উদ্দেশ্যে গঢ়ি তোলা সংস্কাৰমুখী আন্দোলন।
প্ৰশ্ন ১১। নাগালেণ্ডৰ ‘হৰ্ণবিল’ উৎসৱ কি জীৱৰ নামত উৎসৰ্গিত?
উত্তৰ: পবিত্ৰ ধনেশ পক্ষী (Hornbill)।
প্ৰশ্ন ১২। ‘চপচৰ কূট’ কোন ৰাজ্যৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ?
উত্তৰ: মিজোৰামৰ।
প্ৰশ্ন ১৩। মিজো শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰ: ‘পাহাৰৰ বাসিন্দা’।
প্ৰশ্ন ১৪। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কোন ৰাজ্যত মাতৃতান্ত্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত?
উত্তৰ: মেঘালয়ত (খাছী আৰু গাৰো সমাজত)।
প্ৰশ্ন ১৫। মণিপুৰী নৃত্য কি মূল বিষয়-বস্তুক আলম কৰি গঢ়ি উঠিছে?
উত্তৰ: শ্ৰীকৃষ্ণৰ বাল্যলীলা, ৰাসলীলা আৰু চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ বৈষ্ণৱী ভক্তি আন্দোলনক আলম কৰি।
প্ৰশ্ন ১৬। অসমৰ প্ৰাচীন নাম কি আছিল?
উত্তৰ: প্ৰাগজ্যোতিষ আৰু কামৰূপ।
প্ৰশ্ন ১৭। কি বড়োমূলীয় শব্দৰপৰা অসম নামটোৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি অনুমান কৰা হয়?
উত্তৰ: ‘হা-চোম’ (অৰ্থাৎ নিম্নভূমি বা সমতল ভূমি)।
প্ৰশ্ন ১৮। চৰ্যাপদ মানে কি?
উত্তৰ: খ্ৰীষ্টীয় দশমৰ পৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ ভিতৰত সহজযান পন্থীয় বৌদ্ধ সিদ্ধাচাৰ্যসকলে ৰচনা কৰা আধ্যাত্মিক গীত বা পদসমূহেই হ’ল চৰ্যাপদ।
প্ৰশ্ন ১৯। চৰ্যাপদ কেতিয়া ৰচিত হৈছিল?
উত্তৰ: খ্ৰীষ্টীয় দশম শতিকাৰ পৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ ভিতৰত।
প্ৰশ্ন ২০। মাধৱ কন্দলিয়ে কাৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰি সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ অনুবাদ কৰিছিল?
উত্তৰ: বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ।
প্ৰশ্ন ২১। অসমৰ গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা কোনে কৰিছিল?
উত্তৰ: বৈকুণ্ঠনাথ ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য বা ভট্টদেৱে (‘কথাগীতা’ আৰু ‘কথাভাগৱত’ ৰচনাৰ জৰিয়তে)।
প্ৰশ্ন ২২। জিকিৰ আৰু জাৰি কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰ: চুফী সাধক হজৰত শ্বাহ মীৰান ওৰফে আজানপীৰে।
প্ৰশ্ন ২৩। আজানপীৰ কোন?
উত্তৰ: স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ দিনত বগদাদৰ পৰা অসমলৈ অহা এজন মহান চুফী মুছলমান সন্ত আৰু জিকিৰ-জাৰিৰ ৰচক।
প্ৰশ্ন ২৪। আজানপীৰ কেতিয়া অসমলৈ আহিছিল?
উত্তৰ: সপ্তদশ শতিকাত (স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত)।
প্ৰশ্ন ২৫। দ-পৰ্বতীয়াৰ শিলৰ তোৰণখন কেতিয়া নিৰ্মিত হৈছিল?
উত্তৰ: খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাত (গুপ্ত ভাস্কৰ্য শৈলীৰ প্ৰভাৱত)।
প্ৰশ্ন ২৬। চাংৰুং ফুকন কি দায়িত্বত ন্যস্ত আছিল?
উত্তৰ: আহোম শাসন কালত মঠ-মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ, ঘৰ-দুৱাৰ, বাট-পথ আৰু দলং আদি নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰু জোখ-মাখ চোৱা-চিতা কৰাৰ দায়িত্বত।
প্ৰশ্ন ২৭। লোক সংগীতত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে অসমৰ কোন শিল্পীক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ শিল্পী প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱাক।
প্ৰশ্ন ২৮। অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনীখনৰ নাম কি?
উত্তৰ: ‘অৰুণোদই’ (১৮৪৬ চনত শিৱসাগৰৰ পৰা আমেৰিকান বেপ্তিষ্ট মিছনেৰীসকলে প্ৰকাশ কৰে)।
প্ৰশ্ন ২৯। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অষ্ট্ৰিক নৃ-গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্ভূক্ত জনজাতিটো কি?
উত্তৰ: মেঘালয়ৰ খাছীয়া আৰু জয়ন্তীয়াসকল।
প্ৰশ্ন ৩০। ৰচয়িতাসকলৰ নাম লিখা:
অৰ্থশাস্ত্ৰ → কৌটিল্য (চাণক্য)
হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ → সুকুমাৰ বৰকাইথ
কীৰ্তন → শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ
নামঘোষা → শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ
চোৰধৰা পিম্পৰা গুচোৱা → শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ
কালিয় দমন → শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ
ৰামবিজয় → শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ
কথাগীতা → ভট্টদেৱ
ৰাজতৰঙ্গিণী → কলহন
ভাৰত সম্ভেদ → পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰু
খ) চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। খ্ৰীষ্টিয় ষষ্ঠ শতিকাৰ পিছত ভাৰতলৈ অহা দুটা বিদেশী জাতিৰ নাম লিখা?
উত্তৰ: তুৰ্কী-আফগান আৰু মোগল (তদুপৰি পৰ্তুগীজ, ব্ৰিটিছ)।
প্ৰশ্ন ২। সিন্ধু উপত্যকাত আৱিষ্কৃত হোৱা ধৰ্মীয় উদ্দেশ্যত ব্যৱহৃত হোৱা দুটা মূৰ্তিৰ নাম লিখা?
উত্তৰ: পশুপতি শিৱৰ মূৰ্তি আৰু মাতৃদেৱীৰ মূৰ্তি।
প্ৰশ্ন ৩। অষ্ট্ৰিকসকলে ভাৰতীয় সংস্কৃতিলৈ আগবঢ়োৱা দুটা অৱদান উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
১. ধান খেতি আৰু কুঁহিয়াৰৰ পৰা গুৰ তৈয়াৰ কৰা কৌশল।
২. কপাহৰ পৰা সূতা কাটি কাপোৰ বোৱা আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত সেন্দুৰ-হালধিৰ ব্যৱহাৰ।
প্ৰশ্ন ৪। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত বৰ্ণাঢ্যতা সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত ভৌগোলিক পৰিস্থিতিয়ে কি দৰে ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছে?
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ বিশাল ভৌগোলিক আয়তন, সাৰুৱা নদী উপত্যকা, পাহাৰ-পৰ্বত, মৰুভূমি আৰু উপকূলীয় অঞ্চলসমূহত বেলেগ বেলেগ জীৱনধাৰণ প্ৰণালী গঢ় লৈ উঠিছে। অনুকূল অঞ্চলসমূহে বাহিৰৰ জাতি-জনগোষ্ঠীক আকৰ্ষণ কৰি সংমিশ্ৰণ ঘটাইছে আৰু দুৰ্গম অঞ্চলসমূহে স্বকীয় কৃষ্টি সংৰক্ষণ কৰি ভাৰতীয় সংস্কৃতিক বৰ্ণিল কৰি তুলিছে।
প্ৰশ্ন ৫। বেদৰ চাৰিখন সংহিতাৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: (১) ঋগ্বেদ, (২) যজুৰ্বেদ, (৩) সামবেদ, আৰু (৪) অথৰ্ববেদ।
প্ৰশ্ন ৬। অশোকৰ দ্বাদশ মুখ্য শিলা-লিপিত ধৰ্মীয় উদাৰতাৰ বিষয়ে কি কথা লিখা আছে?
উত্তৰ: কোনো ব্যক্তিয়ে কেৱল নিজৰ ধৰ্মক প্ৰশংসা আৰু আনৰ ধৰ্মক নিন্দা বা হীন বুলি ক’ব নালাগে; বৰং সকলো ধৰ্মৰ সাৰভাগ গ্ৰহণ কৰি ধৰ্মীয় উদাৰতা আৰু সমন্বয়ৰ বাট অনুসৰণ কৰিব লাগে।
প্ৰশ্ন ৭। সাংস্কৃতিক বহুত্ববাদ মানে কি?
উত্তৰ: কোনো এখন সমাজ বা দেশত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীয়ে নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ভাষা, কৃষ্টি আৰু পৰম্পৰা সংৰক্ষণ কৰি ৰখাৰ লগতে আনৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু সহনশীলতা পোষণ কৰি শান্তিপূৰ্ণভাৱে সহাৱস্থান কৰা ব্যৱস্থাকে সাংস্কৃতিক বহুত্ববাদ (Multiculturalism) বোলে।
প্ৰশ্ন ৮। ভাৰতৰ প্ৰাচীন যুগৰ দুগৰাকী বিজ্ঞানীৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: আৰ্যভট্ট আৰু বৰাহমিহিৰ (তদুপৰি ব্ৰহ্মগুপ্ত, ভাস্কৰাচাৰ্য)।
প্ৰশ্ন ৯। প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুখন চিকিৎসা-শাস্ত্ৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: চৰক সংহিতা (মহৰ্ষি চৰক) আৰু সুশ্ৰুত সংহিতা (মহৰ্ষি সুশ্ৰুত)।
প্ৰশ্ন ১০। ভাৰতীয় চিত্ৰকলাক কি কি ভাগত ভগাব পাৰি?
উত্তৰ: দুটা ভাগত— (১) বৃহদাকাৰ দেৱাল চিত্ৰ (Mural Painting) আৰু (২) ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰ (Miniature Painting)।
প্ৰশ্ন ১১। চিত্ৰকলাৰ প্ৰতি পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা দুগৰাকী মোগল বাদছাহৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: সম্ৰাট আকবৰ আৰু সম্ৰাট জাহাংগীৰ।
প্ৰশ্ন ১২। ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰযুক্ত অসমৰ দুখন সাঁচিপতীয়া পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ আৰু চিত্ৰ ভাগৱত (তদুপৰি গীত গোবিন্দ)।
প্ৰশ্ন ১৩। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ গ্ৰন্থখনৰ চিত্ৰকৰ দুগৰাকীৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: দিলবৰ আৰু দোচাই।
প্ৰশ্ন ১৪। ঝুম খেতি মানে কি বুজা?
উত্তৰ: পাহাৰীয়া জনজাতীয় লোকসকলে পাহাৰৰ হাবি-বন কাটি পুৰি মাটি মুকলি কৰি পৰম্পৰাগতভাৱে কৰা স্থানান্তৰিত কৃষিকে ঝুম খেতি বোলে।
প্ৰশ্ন ১৫। জেং বিহু মানে কি?
উত্তৰ: উজনি অসমৰ গাঁৱৰ মহিলা আৰু গাভৰুসকলে পুৰুষৰ চকুত নপৰাকৈ পথাৰ বা গছৰ তলৰ নিৰ্জন ঠাইত গোট খাই পৰম্পৰাগতভাৱে পতা বিহু উৎসৱকে জেং বিহু বোলে।
প্ৰশ্ন ১৬। ওজাপালিৰ দুটা ভাগৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: (১) ব্যাসৰ ওজা (ৰামায়ণ-মহাভাৰতভিত্তিক) আৰু (২) সুকনান্নী ওজা (পদ্মাপুৰাণ বা মনসা দেৱীৰ গীতভিত্তিক)।
প্ৰশ্ন ১৭। প্ৰাচীন ভাৰতবৰ্ষৰ দুগৰাকী দাৰ্শনিকৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: মহৰ্ষি কপিল আৰু মহৰ্ষি পতঞ্জলি।
প্ৰশ্ন ১৮। আহোম ৰাজত্ব কালত ৰচিত দুখন বুৰঞ্জীৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: দেওধাই বুৰঞ্জী আৰু তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী।
প্ৰশ্ন ১৯। বিহুৰ সমধৰ্মী হিচাপে নামনি অসমত উদ্যাপিত হোৱা দুটা স্থানীয় উৎসৱ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ভঠেলি আৰু বাঁসপূজা (বা সুৱেঁৰি)।
প্ৰশ্ন ২০। দৰঙৰ দুবিধ লোক নৃত্যৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: দেওধনী নৃত্য আৰু ঢেপাটুলীয়া / বৰঢুলীয়া নৃত্য।
প্ৰশ্ন ২১। ভাৰতত থকা মূল নৃ-গোষ্ঠী কেইটা কি কি?
উত্তৰ: নিগ্ৰো, প্ৰ’ট-অষ্ট্ৰলয়ড (অষ্ট্ৰিক), মংগোলীয়, দ্ৰাবিড় (মেডিটেৰেনিয়ান), আৰু নৰ্ডিক (আৰ্য)।
প্ৰশ্ন ২২। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত অনৈক্যৰ মাজত একতা সৃষ্টিকাৰী তিনিটা কাৰক উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: (১) উদাৰ হিন্দুধৰ্ম আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ, (২) ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ সৰ্বভাৰতীয় প্ৰভাৱ, আৰু (৩) স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত গঢ় লৈ উঠা জাতীয়তাবাদী চেতনা।
প্ৰশ্ন ২৩। প্ৰাচীন ভাৰতৰ স্থাপত্য নিদৰ্শন সমূহক ঘাইকৈ কি কি ভাগত ভগোৱা হৈছে?
উত্তৰ: মন্দিৰ, স্তূপ, চৈত্য আৰু গুহা স্থাপত্য। মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ তিনিটা শৈলী হ’ল— উত্তৰ ভাৰতীয় ‘নাগৰ শৈলী’, দক্ষিণ ভাৰতীয় ‘দ্ৰাবিড় শৈলী’ আৰু মধ্য ভাৰতের ‘ৱেচৰ শৈলী’।
প্ৰশ্ন ২৪। UNESCO ৰ দ্বাৰা বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে তালিকাভূক্ত হোৱা ভাৰতৰ তিনিটা স্থাপত্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: (১) আগ্ৰাৰ তাজমহল, (২) সাঁচীৰ বৌদ্ধ স্তূপ, আৰু (৩) অজন্তাৰ গুহা মন্দিৰ।
প্ৰশ্ন ২৫। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্পৰ ক্ষেত্ৰত কি কি মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: গৌতম বুদ্ধ, মহাবীৰ, হিন্দু দেৱ-দেৱী (শিৱ, বিষ্ণু, দুৰ্গা), যক্ষ-যক্ষিণী, অপেশ্বৰী আৰু বিভিন্ন পবিত্ৰ জীৱ-জন্তুৰ (সিংহ, হাতী, ঘোঁৰা আদি) মূৰ্তি।
প্ৰশ্ন ২৬। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্প-কলাৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী কি কি?
উত্তৰ: (১) গান্ধাৰ শিল্পকলা, (২) মথুৰা শিল্পকলা, আৰু (৩) অমৰাৱতী শিল্পকলা।
প্ৰশ্ন ২৭। দেৱাল চিত্ৰৰ নিদৰ্শন থকা ভাৰতৰ তিনিখন ঠাইৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: অজন্তা গুহা (মহাৰাষ্ট্ৰ), বাঘ গুহা (মধ্যপ্ৰদেশ), আৰু চিত্তনাৱাচল (তামিলনাডু)।
প্ৰশ্ন ২৮। মোগল যুগৰ ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰ সম্বলিত তিনিখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: তুতিনামা, পাদছাহনামা, আৰু জাহাংগীৰনামা।
প্ৰশ্ন ২৯। চিত্ৰকলাৰ ষড়াংগ মানে কি বুজা?
উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতত চিত্ৰ অংকনৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত ৬ টা মৌলিক নিয়মেৰে গঠিত নীতিকে ষড়াংগ বোলে— (১) ৰূপভেদ (আকৃতি), (২) প্ৰমাণ (জোখ-মাখ), (৩) ভাব (অনুভূতি প্ৰকাশ), (৪) লাৱণ্য যোজনা (কলাত্মক উপস্থাপন), (৫) সাদৃশ্য (বাস্তৱ ৰূপ), আৰু (৬) বৰ্ণিকাভংগ (তুলিকা আৰু ৰং ব্যৱহাৰৰ নিয়ম)।
প্ৰশ্ন ৩০। ভাৰতৰ যোগবিদ্যাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: যোগবিদ্যা ভাৰতৰ প্ৰাচীন আধ্যাত্মিক আৰু বৈজ্ঞানিক ঐতিহ্য। মহৰ্ষি পতঞ্জলিয়ে ‘যোগসূত্ৰ’ গ্ৰন্থত শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আধ্যাত্মিক উৎকৰ্ষৰ বাবে ‘অষ্টাংগ যোগ’ৰ (যম, নিয়ম, আসন, প্ৰাণায়াম, প্ৰত্যাহাৰ, ধাৰণা, ধ্যান, সমাধি) বিধান দিছে। ৰাষ্ট্ৰসংঘই প্ৰতি বছৰে ২১ জুনক ‘আন্তৰ্জাতিক যোগ দিৱস’ হিচাপে পালন কৰে।
প্ৰশ্ন ৩১। ভাৰতৰ স্থাপত্য কলাৰ তিনিটা বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: (১) ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাত নিৰ্মিত আৰু ধৰ্মীয় ভাৱধাৰাৰে পৰিপূৰ্ণ, (২) হিন্দু বাস্তুশাস্ত্ৰ আৰু কাৰিকৰী সৌন্দৰ্যৰ নিখুঁত সংমিশ্ৰণ, (৩) উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় বিভিন্ন স্বকীয় শৈলীৰ (নাগৰ, দ্ৰাবিড়, ইণ্ডো-ইছলামিক) বিকাশ।
প্ৰশ্ন ৩২। ৰঙালি বিহুৰ সাতদিনক কি কি নামেৰে জনা যায়?
উত্তৰ: গৰু বিহু, মানুহ বিহু, গোঁসাই বিহু, কুটুম বিহু, চেনেহী বিহু, মেলা বিহু আৰু চেৰা বিহু।
প্ৰশ্ন ৩৩। কামৰূপী লোকগীত আৰু গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ মূল বিষয়বস্তু কি?
উত্তৰ: জীৱনৰ সুখ-দুখ, শৰীৰৰ ক্ষণভঙ্গুৰতা, ঈশ্বৰ ভক্তি, দেৱ-দেৱীৰ প্ৰশস্তি, গৰখীয়া জীৱন আৰু হাতী ধৰা তথা পোহ মনোৱা প্ৰেম-বিৰহৰ অনুভূতি।
প্ৰশ্ন ৩৪। অসমৰ প্ৰাচীন নাম কামৰূপ আৰু প্ৰাগজ্যোতিষৰ উল্লেখ থকা তিনিখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ৰামায়ণ, মহাভাৰত, আৰু কালিকা পুৰাণ (তদুপৰি বিষ্ণুপুৰাণ)।
গ) দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক বহুত্ববাদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ ইতিহাস বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ প্ৰব্ৰজন আৰু সংমিশ্ৰণৰ ইতিহাস। প্ৰাচীন কালৰে পৰা নিগ্ৰো, অষ্ট্ৰিক, মংগোলীয়, দ্ৰাবিড় আৰু আৰ্যসকল ভাৰতলৈ আহিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত গ্ৰীক, শক, হুণ, পাৰ্চী, তুৰ্কী-আফগান, মোগল, ব্ৰিটিছ আদিের আগমনে ভাৰতৰ সংস্কৃতিক অধিক সমৃদ্ধ আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ কৰি তোলে। এই ভিন্ন নৃ-গোষ্ঠীসমূহৰ মিলনৰ ফলত সামাজিক ৰীতি-নীতি, খাদ্যভাস, পোছাক আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ ক্ষেত্ৰত এক উদাৰ সহনশীলতা গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীয়ে নিজৰ নিজৰ সুকীয়া পৰিচয় বৰ্তাই ৰাখি এক শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানৰ বাট বাছি লোৱাৰ ফলতেই ভাৰতত ‘সাংস্কৃতিক বহুত্ববাদ’ (Multiculturalism)ৰ উৎপত্তি আৰু সুদৃঢ় বিকাশ ঘটিছে।
প্ৰশ্ন ২। ‘ভাৰতৰ প্ৰাচীন যুগত ৰচিত সংস্কৃত সাহিত্যৰাজিত ভাৰতীয় সভ্যতা-সংস্কৃতিৰ আত্মা নিহিত হৈ আছে বুলি ক’লে সম্ভৱতঃ অতিৰঞ্জিত কৰা নহ’ব’— বাক্যশাৰীৰ ভাবাৰ্থ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতত ৰচিত বেদ, উপনিষদ, ৰামায়ণ, মহাভাৰত, পুৰাণ, দৰ্শনশাস্ত্ৰ আৰু কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰৰ দৰে সংস্কৃত সাহিত্যসমূহত ভাৰতীয় চিন্তা আৰু মূল্যবোধৰ মূল ভেটি নিহিত হৈ আছে। এই গ্ৰন্থসমূহত সন্নিৱিষ্ট ‘সত্যমেৱ জয়তে’ (মুণ্ডক উপনিষদ), ‘অহিংসা পৰম ধৰ্ম’ (মহাভাৰত), ‘বসুধৈৱ কুটুম্বকম্’ (মহোপনিষদ) আৰু ‘জননী জন্মভূমিশ্চ স্বৰ্গাদপি গৰীয়সী’ (ৰামায়ণ) আদি বিশ্বজনীন বাণীসমূহে ভাৰতীয় জীৱনদৰ্শন আৰু নৈতিকতাক যুগে যুগে পথপ্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে। এই সাহিত্যসমূহে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষক এক সাংস্কৃতিক পৰিয়ালৰ বান্ধোনত বান্ধি ৰাখিছে বাবে ইয়াক ভাৰতীয় সভ্যতা-সংস্কৃতিৰ আত্মা বুলি কোৱা হয়।
প্ৰশ্ন ৩। ভাৰতৰ ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰ: ভাৰতৰ ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল উদাৰতা, সহনশীলতা আৰু সমন্বয়। সিন্ধু সভ্যতাৰ শিৱ আৰু মাতৃদেৱীৰ পূজাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৈদিক ধৰ্ম, উপনিষদৰ একেশ্বৰবাদ, বৌদ্ধ ধৰ্ম, জৈন ধৰ্ম আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ শিখ ধৰ্ম ভাৰতভূমিতে জন্ম লাভ কৰে। সম্ৰাট অশোকৰ দ্বাদশ শিলালিপিত সকলো ধৰ্মৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনোৱাৰ আহ্বান প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উদাৰতাৰ উজ্জ্বল নিদৰ্শন। পিছলৈ ইছলাম, খ্ৰীষ্টান, জোৰষ্ট্ৰিয়ান আৰু ইহুদী ধৰ্মৰ লোকসকল ভাৰতলৈ আহি ইয়াৰ সমাজত মিলি যায়। ভাৰতত সকলো ধৰ্মই নিজৰ সুকীয়া ঐতিহ্য বৰ্তাই ৰাখি ভাতৃত্ববোধেৰে সহাৱস্থান কৰি আহিছে।
প্ৰশ্ন ৪। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক উমৈহতীয়া সুকীয়া পৰিচয় কেনেকৈ সৃষ্টি হৈছে?
উত্তৰ: উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যক (অসম, অৰুণাচল, নগালেণ্ড, মণিপুৰ, মিজোৰাম, ত্ৰিপুৰা, মেঘালয় আৰু ছিকিম) ভৌগোলিক অৱস্থান, নৃ-গোষ্ঠীয় সাদৃশ্য আৰু ঐতিহাসিক সম্পৰ্কে এক উমৈহতীয়া পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই অঞ্চলটোৰ বেছিভাগ অধিবাসী মংগোলীয় গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত। মধ্যভাগত ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাকৰ সমতল ভূমি আৰু চাৰিওফালে পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহ অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে যুগ যুগ ধৰি পাহাৰ-ভৈয়ামৰ মাজত বেপাৰ-বাণিজ্য, বৈবাহিক সম্পৰ্ক আৰু সাংস্কৃতিক আদান-প্ৰদান চলি আহিছে। তদুপৰি ঝুম খেতি, চাংঘৰ, বাঁহ-বেতৰ শিল্প আৰু পৰম্পৰাগত উৎসৱৰ সাদৃশ্যই অঞ্চলটোক এক সুকীয়া উমৈহতীয়া পৰিচয় দিছে।
প্ৰশ্ন ৫। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহৰ ধৰ্মীয় বাতাৱৰণৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ধৰ্মীয় বাতাৱৰণ অত্যন্ত বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ। অসম, ত্ৰিপুৰা আৰু মণিপুৰত প্ৰাচীন কালৰে পৰা হিন্দু ধৰ্ম আৰু বৈষ্ণৱ ভক্তি আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। মেঘালয়, নাগালেণ্ড আৰু মিজোৰামত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰাধান্য আছে। অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু ছিকিমত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লগতে থলুৱা প্ৰকৃতি-উপাসনা (যেনে— অৰুণাচলৰ ডনিপ’ল বা চন্দ্ৰ-সূৰ্য পূজা) প্ৰচলিত। পাহাৰীয়া জনগোষ্ঠীসমূহৰ বহুতে আধুনিক ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ পিছতো নিজৰ পৰম্পৰাগত লোকবিশ্বাস আৰু দেৱ-দেৱীৰ পূজা সমান্তৰালভাৱে পালন কৰে।
প্ৰশ্ন ৬। ‘অসমত আৰ্য-অনাৰ্য সকলোৰে সমন্বিত অৱদানেৰে এক সংমিশ্ৰিত সংস্কৃতিৰ উৎপত্তি হৈছে’— এই প্ৰসংগটো চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: অসম হ’ল বিভিন্ন নৃ-গোষ্ঠীৰ মহামিলনভূমি। ইয়াত অষ্ট্ৰিক, তিব্বত-বৰ্মী মংগোলীয় (বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ৰাভা আদি), টাই-আহোম, আৰু ক’কেছীয় আৰ্যমূলৰ লোকসকলে যুগ যুগ ধৰি মিলি-জুলি বসবাস কৰি আহিছে। বড়ো, মিছিং আদি অনাৰ্য জনগোষ্ঠীৰ কৃষি পদ্ধতি, সাজ-পোছাক (এৰি, মুগা), খাদ্যভাস আৰু লোকগীতৰ সৈতে আৰ্যসকলৰ বৈদিক ধৰ্ম, সংস্কৃত ভাষা আৰু নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ মিলন ঘটিছে। ইয়াৰ উপৰি ইছলাম ধৰ্মৰ জিকিৰ-জাৰি আৰু আহোম যুগৰ স্থাপত্যই অসমীয়া জাতিক এক বৰ্ণিল সংমিশ্ৰিত সংস্কৃতিৰূপে গঢ়ি তুলিছে।
প্ৰশ্ন ৭। অসমৰ চিত্ৰকলাৰ ঐতিহ্যৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: অসমত সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা সাঁচিপতীয়া পুথিসম্মূহত ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰ (Miniature painting) অংকনৰ এক গৌৰৱময় সত্ৰীয়া আৰু ৰাজকীয় পৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। স্থানীয়ভাৱে তৈয়াৰ কৰা প্ৰাকৃতিক ৰঙেৰে (হালধি, এলান্ধু, শিলিখাৰ ৰস আদি) সাঁচিপাতত ৰং-বিৰঙী চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছিল। সুকুমাৰ বৰকাইথৰ ৰচিত ‘হস্তীবিদ্যাৰ্ণৱ’ গ্ৰন্থৰ বাবে দিলবৰ আৰু দোচাই নামৰ চিত্ৰকৰ দুজনে অংকন কৰা হাতীৰ চিত্ৰসমূহ বিশ্ববিখ্যাত। ইয়াৰ উপৰি চিত্ৰ ভাগৱত, গীত গোবিন্দ, আনন্দলহৰী, কুমাৰ হৰণ আদি পুথিসমূহ অসমৰ চিত্ৰকলাৰ অনুপম নিদৰ্শন।
প্ৰশ্ন ৮। অসমৰ ধৰ্মীয় বিবিধতা আৰু সংহতিৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰ: অসমত হিন্দু (শাক্ত, শৈব, বৈষ্ণৱ), ইছলাম, খ্ৰীষ্টান, বৌদ্ধ, জৈন আৰু শিখ ধৰ্মৰ লোকে পৰম সদ্ভাৱেৰে বসবাস কৰে। কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু হাজোৰ পোৱামক্কা অসমৰ ধৰ্মীয় সমন্বয়ৰ প্ৰতীক। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে জাতি-ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে সকলোকে একতাৰ ডোলেৰে বান্ধিছিল (যেনে— তেওঁৰ মুছলমান শিষ্য চান্দসাই)। স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ দিনত আজানপীৰে ৰচনা কৰা জিকিৰসমূহে হিন্দু-মুছলমানৰ ভাতৃত্ববোধ সুদৃঢ় কৰিছিল। অসমৰ ইতিহাস ধৰ্মীয় উদাৰতা আৰু সংহতিৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ।
প্ৰশ্ন ৯। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্য ৰাজ্যকেইখনৰ তুলনাত অসমত সাংস্কৃতিক বিবিধতা, সংমিশ্ৰণ আৰু বিৱৰ্তন কিয় অধিকতৰ হৈছে?
উত্তৰ:
১. ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাৰুৱা সমভূমি: ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ সাৰুৱা কৃষিভূমি আৰু নদীপথৰ সুচল যাতায়াতে প্ৰাচীন কালৰে পৰা ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত আৰু চুবুৰীয়া দেশৰ পৰা বহু জাতি-জনগোষ্ঠীক আকৰ্ষণ কৰিছিল।
২. মহাৰেচমী পথৰ সংযোগ: প্ৰাচীন কালত চীনৰ পৰা ৰোমলৈ যোৱা ৰেচমী পথৰ এটা শাখা অসমৰ ওপৰেৰে গৈছিল, যাৰ ফলত বেপাৰ-বাণিজ্য আৰু বহিৰ্বিশ্বৰ লগত যোগাযোগ ঘটিছিল।
৩. ৰাজনৈতিক স্থিৰতা ও আহোম-কোঁচ শাসন: আহোম আৰু কোঁচ ৰজাসকলে বিভিন্ন সম্প্ৰদায় আৰু সংস্কৃতিক সমানে আদৰি লৈ এক সমন্বিত অসমীয়া জাতীয় সংস্কৃতিৰ বিকাশ ঘটাইছিল।
প্ৰশ্ন ১০। ‘লোক সংস্কৃতি অধ্যয়নৰ বাবে দৰাচলতে সমগ্ৰ সমাজখনেই এখন কিতাপৰ দৰে’— এই প্ৰসংগত তোমাৰ মন্তব্য আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: লোক-সংস্কৃতি কোনো আনুষ্ঠানিক শিক্ষানুষ্ঠানত শিকা বস্তু নহয়; ই সমাজৰ মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱন, সুখ-দুখ, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, লোকগীত, লোকনৃত্য, পৰম্পৰাগত উৎসৱ আৰু বিশ্বাসের মাজেৰে পুৰুষানুক্ৰমে স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে প্ৰৱাহিত হৈ থাকে। এজন ব্যক্তিয়ে সমাজখনক সূক্ষ্মভাৱে পৰ্যবেক্ষণ কৰিলে কৃষি কৰ্ম, ঘৰ নিৰ্মাণ, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণৰ (যেনে— বিহু, বিয়ানাম, নিচুকণি গীত) মাজতেই সেই সমাজৰ প্ৰকৃত আত্মা আৰু ইতিহাস প্ৰত্যক্ষ কৰিব পাৰে। সেয়েহে সমাজখনেই লোক-সংস্কৃতি অধ্যয়নৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মুক্ত কিতাপ।
ঘ) চমুটোকা লিখা
১। প্ৰাচীন ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্প: সিন্ধু সভ্যতাৰ মাতৃদেৱী আৰু পশুপতিৰ মূৰ্তিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মৌৰ্য যুগৰ অশোক স্তম্ভৰ সিংহমূৰ্তি আৰু গুপ্ত যুগত নিৰ্মিত বুদ্ধ মূৰ্তিলৈকে ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য শিল্প অত্যন্ত চহকী। ভাৰতৰ ভাস্কৰ্যৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী হ’ল— গান্ধাৰ শিল্পকলা (গ্ৰীক-ৰোমান প্ৰভাৱযুক্ত), মথুৰা শিল্পকলা আৰু অমৰাৱতী শিল্পকলা।
২। ভাৰতীয় চিত্ৰকলা: ভাৰতীয় চিত্ৰকলাৰ দুটা প্ৰধান ৰূপ— দেৱাল চিত্ৰ আৰু ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰ। মহাৰাষ্ট্ৰৰ অজন্তা আৰু মধ্যপ্ৰদেশৰ বাঘ গুহাৰ দেৱাল চিত্ৰসমূহ বিশ্ববিখ্যাত। চিত্ৰকলাত ৰূপভেদ, প্ৰমাণ, ভাব, লাৱণ্য যোজনা, সাদৃশ্য আৰু বৰ্ণিকাভংগ নামৰ ‘ষড়াংগ’ মানি চলা হৈছিল। মোগল যুগত আকবৰ আৰু জাহাংগীৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ক্ষুদ্ৰাকাৰ চিত্ৰশিল্পই চৰম বিকাশ লাভ কৰিছিল।
৩। ভাৰতৰ সংগীত আৰু নৃত্যকলাৰ ঐতিহ্য: সামবেদৰ স্তোত্ৰসমূহৰ পৰা ভাৰতীয় সংগীতৰ উৎপত্তি হৈছিল। ভৰত মুনিৰ ‘নাট্যশাস্ত্ৰ’ত নাটক, সংগীত আৰু নৃত্যৰ বিশদ বৰ্ণনা আছে। ভাৰতত সংগীত নাটক অকাদেমীৰ দ্বাৰা স্বীকৃত ৮ বিধ ধ্ৰুপদী নৃত্য আছে— কথাকলি, মোহিনী আট্টম, ভাৰতনাট্যম, কুচিপুড়ী, অ’ডিছি, কথক, সত্ৰীয়া আৰু মণিপুৰী।
৪। অসমৰ ভাস্কৰ্য শিল্প: অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত শিল, পোৰামাটি, সোণ, ৰূপ, তাম আৰু কাঠৰ ভাস্কৰ্যৰ নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। তেজপুৰৰ দ-পৰ্বতীয়াৰ শিলৰ তোৰণত খোদিত গংগা-যমুনাৰ মূৰ্তি গুপ্তযুগৰ অনুপম ভাস্কৰ্য। মদন কামদেৱ দেৱালয়, আমবাৰী, দেওপানী, সূৰ্য পাহাৰ আদি ঠাইত উদ্ধাৰ হোৱা দেৱ-দেৱী আৰু জীৱ-জন্তুৰ মূৰ্তিসমূহে অসমৰ উন্নত ভাস্কৰ্য শিল্পক প্ৰতিফলিত কৰে।
৫। অসমৰ স্থাপত্য শিল্প: অসমৰ স্থাপত্য শিল্পৰ বেছিভাগেই আহোম আৰু কোঁচ ৰজাসকলৰ দিনত গঢ় লৈ উঠিছিল। শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদ’ল, দেৱীদ’ল আৰু গুৱাহাটীৰ কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ মন্দিৰ আদি উল্লেখযোগ্য স্থাপত্য। ইটা গাঁথিবলৈ বৰা চাউল, হাঁহকণী আৰু বৰালি মাছেৰে তৈয়াৰী ‘কৰাল’ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আহোম যুগত স্থাপত্য পৰিচালনাৰ বাবে ‘চাংৰুং ফুকন’ নামৰ বিষয়া নিযুক্ত কৰা হৈছিল।
৬। অসমৰ বৈষ্ণৱী সাহিত্য: পঞ্চদশ-ষোড়শ শতিকাত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱৰ নেতৃত্বত অসমত নৱবৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ জোৱাৰ উঠিছিল। শংকৰদেৱৰ ‘কীৰ্তন ঘোষা’, অংকীয়া নাটসমূহ (চিহ্নযাত্ৰা, ৰুক্মিণীহৰণ আদি) আৰু মাধৱদেৱৰ ‘নামঘোষা’, ভক্তি ৰত্নাৱলী, ঝুমুৰাসমূহ আৰু গুৰু দুজনাই ৰচিত বৰগীতসমূহ অসমীয়া বৈষ্ণৱী সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ। ভট্টদেৱে কথাগীতা ৰচনা কৰি অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ সূচনা কৰে।
৭। অসমৰ লোক সংগীত: অসমৰ লোক সংগীতৰ ভঁৰাল অত্যন্ত চহকী। নিচুকণি গীত, বিয়ানাম, আইনাম, গোৱালপৰীয়া লোকগীত, কামৰূপী লোকগীত, টোকাৰি গীত, গৰখীয়া গীত, ওজাপালিৰ গীত আৰু বনগীত আদি প্ৰধান লোক সংগীত। প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱা, খগেন মহন্ত আৰু ৰামেশ্বৰ পাঠকে অসমৰ লোক সংগীতক সৰ্বভাৰতীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
৮। অসমৰ ধৰ্মীয় সংহতি: অসমত প্ৰাচীন কালৰে পৰা হিন্দু, ইছলাম, বৌদ্ধ, খ্ৰীষ্টান, শিখ আৰু জনজাতীয় লোকসকল শান্তিপূৰ্ণভাৱে মিলি-জুলি বাস কৰি আহিছে। কামাখ্যা শক্তিপীঠ, হাজোৰ পোৱামক্কা আৰু নৱবৈষ্ণৱ সত্ৰসমূহ অসমৰ ধৰ্মীয় সহনশীলতাৰ জীৱন্ত প্ৰতীক। আজানপীৰৰ জিকিৰ আৰু শংকৰদেৱৰ মানৱতাবাদী দৰ্শনে অসমত এক সুদৃঢ় ধৰ্মীয় সংহতি গঢ়ি তুলিছে।
৯। অসমৰ বুৰঞ্জী সাহিত্য: আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰাজকীয় ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰি বুৰঞ্জী সাহিত্য ৰচনা কৰা হৈছিল। প্ৰথমতে টাই ভাষাত আৰু পিছলৈ অসমীয়া ভাষাত এই বুৰঞ্জীসমূহ লিখা হৈছিল। দেওধাই বুৰঞ্জী, তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী, কছাৰী বুৰঞ্জী, পাদশ্যাহ বুৰঞ্জী আদি অসমৰ ইতিহাস আৰু পুৰণি গদ্য সাহিত্যৰ বাবে অত্যন্ত মূল্যবান।
১০। বিহু উৎসৱ: বিহু অসমৰ জাতীয় আৰু কৃষিভিত্তিক প্ৰাণৰ উৎসৱ। বছৰত তিনিটা বিহু পালন কৰা হয়— ব’হাগত ৰঙালী বিহু (কৃষিৰ আৰম্ভণি আৰু আনন্দ-উল্লাসৰ বিহু), কাতিমাহত কঙালী বিহু (পথাৰ আৰু তুলসী তলত চাকি জ্বলাই কৰা আধ্যাত্মিক আৰাধনা), আৰু পুহ-মাঘত ভোগালী বিহু (শস্য চপোৱাৰ পিছত মেজি আৰু ভেলাঘৰ সাজি ভোজ-ভাত খোৱা উৎসৱ)। বিহুৱে অসমৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীক একতাৰ এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিছে।