ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু অসমত জাতীয় জাগৰণ
অনুশীলনীৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (Textbook Exercises & Solutions)
ক) অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। য়াণ্ডাবু সন্ধি কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত।
প্ৰশ্ন ২। কোম্পানিৰ আমোল বুলিলে কোনটো সময়ক বুজোৱা হয়?
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈ সময়ছোৱাক।
প্ৰশ্ন ৩। অসমত বাংলা ভাষাৰ প্ৰচলন কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮৩৬ চনত।
প্ৰশ্ন ৪। বাংলা ভাষাৰ ঠাইত অসমত অসমীয়া ভাষাৰ পুনৰ প্ৰচলন কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮৭৩ চনত।
প্ৰশ্ন ৫। অসম ছাত্ৰ সন্মিলনৰ মুখপত্ৰখন কি আছিল?
উত্তৰ: ‘মিলন’।
প্ৰশ্ন ৬। ৰায়ত সভাসমূহৰ মুখ্য উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰ: কৃষকৰ মাটিৰ খাজনা আৰু গ্ৰেজিং কৰ হ্ৰাস কৰা, ব্ৰিটিছৰ নতুন ভূমি নীতিৰ সংস্কাৰ কৰা আৰু পূৰ্ববংগৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজন ৰোধ কৰা।
প্ৰশ্ন ৭। সদৌ অসম ৰায়ত সভাৰ গঠন কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৩৩ চনত (৮ এপ্ৰিলত যোৰহাটৰ তিলিকি আমত প্ৰথম অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল)।
প্ৰশ্ন ৮। আহোম সভাৰ সম্পাদক কোন আছিল?
উত্তৰ: পদ্মনাথ গোহাঁইবৰুৱা।
প্ৰশ্ন ৯। যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভা কেতিয়া আৰু কাৰ নেতৃত্বত গঠন হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮৮৪ চনত জগন্নাথ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত।
প্ৰশ্ন ১০। অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ প্ৰথম সভাপতি আৰু সম্পাদক কোন আছিল?
উত্তৰ: প্ৰথম সভাপতি আছিল কুলধৰ চলিহা আৰু প্ৰথম সম্পাদক আছিল নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ।
প্ৰশ্ন ১১। অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্বাচিত প্ৰথমজন সভাপতি কোন আছিল?
উত্তৰ: বিষ্ণুৰাম মেধি (১৯৩০ চনত)।
প্ৰশ্ন ১২। অসমৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আৰু কেতিয়া নিৰ্বাচিত হৈছিল?
উত্তৰ: গোপীনাথ বৰদলৈ, ১৯৪৬ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পিছত (১১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৪৬)।
প্ৰশ্ন ১৩। কুশল কোঁৱৰক কি অপৰাধত ফাঁচী দিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত গোলাঘাটৰ সৰুপথাৰত সামৰিক ৰে’ল বগৰোৱাৰ ষড়যন্ত্ৰৰ মিছা অভিযোগত।
প্ৰশ্ন ১৪। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় কেতিয়া স্থাপিত হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত।
প্ৰশ্ন ১৫। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আনুষ্ঠানিকভাৱে কেতিয়া নামাংকিত হয়?
উত্তৰ: ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত (ডিব্ৰুগড়ত)।
প্ৰশ্ন ১৬। গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় কেতিয়া আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ হয়?
উত্তৰ: ১৯৬০ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত।
খ) চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। ‘অসমীয়া লিটাৰেৰী ছ’চাইটী’ৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
১৮৭২ চনত কলিকতাত উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈ যোৱা অসমীয়া ছাত্ৰসকলৰ উদ্যোগত দেৱীচৰণ বৰুৱা আৰু গুণগোবিন্দ ফুকনৰ নেতৃত্বত ‘অসমীয়া লিটাৰেৰী ছ’চাইটী’ (Assamese Literary Society) গঠিত হৈছিল। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ। ১৮৭২ চনত এই সংগঠনৰ জগন্নাথ বৰুৱা আৰু মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই ভাইচৰয় লৰ্ড নৰ্থব্ৰুকক এখন স্মাৰক-পত্ৰ দি অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ উন্নয়ন আৰু অসম-বংগৰ মাজত ৰেল সংযোগ স্থাপনৰ দাবী জনাইছিল। এই অনুষ্ঠানটো ১৮৮৫ চনলৈকে সক্ৰিয় আছিল।
প্ৰশ্ন ২। জোনাকী যুগৰ উল্লেখযোগ্য জাতীয়তাবাদী উত্তৰণৰ এটা চমু আভাষ দিয়া।
উত্তৰ:
১৮৮৯ চনত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত ‘জোনাকী’ আলোচনীৰ জৰিয়তে অসমত এক নৱজাগৰণ আৰু জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উন্মেষ ঘটে। চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আৰু হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ নেতৃত্বত জোনাকীৰ পাতত জাতীয়তাবাদ, দেশপ্ৰেম আৰু সমাজ সংস্কাৰৰ চিন্তা প্ৰকাশ পায়। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘মোৰ দেশ’, ‘অসম সংগীত’ আদি গীত আৰু কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্যৰ প্ৰবন্ধসমূহে অসমবাসীক নিজৰ ভাষা, কৃষ্টি আৰু অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতাৰ প্ৰতি সজাগ কৰি তুলিছিল।
প্ৰশ্ন ৩। আহোম সভাৰ ৰাজনৈতিক দাবী সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
১৮৯৩ চনত পদ্মনাথ গোহাঁইবৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত আহোম সভাই (পাছলৈ সদৌ অসম আহোম এছ’চিয়েচন) আহোম জনগোষ্ঠীৰ আৰ্থ-সামাজিক আৰু শৈক্ষিক বিকাশৰ বাবে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰধান ৰাজনৈতিক দাবীসমূহ আছিল—
(১) আহোমসকলক চৰকাৰীভাৱে ‘সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়’ৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা।
(২) অসম বিধানসভাত আহোম জনগোষ্ঠীৰ বাবে আসন সংৰক্ষণ কৰা আৰু সুকীয়া নিৰ্বাচকমণ্ডলী (Separate Electorate) গঠন কৰা।
প্ৰশ্ন ৪। আছাম এছ’চিয়েছনে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ওচৰত উত্থাপন কৰা বিষয়সমূহ কি আছিল?
উত্তৰ:
১৯০৩ চনত গঠিত আছাম এছ’চিয়েছনে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ওচৰত সাংবিধানিক উপায়েৰে তলত দিয়া দাবীসমূহ উত্থাপন কৰিছিল—
(১) লোকেল ব’ৰ্ডসমূহত চাহ খেতিয়কৰ আধিপত্য আৰু পৌৰসভাত চৰকাৰী বিষয়াৰ হস্তক্ষেপৰ বিৰোধিতা কৰি স্থানীয় শাসনৰ গণতান্ত্ৰিকীকৰণ কৰা।
(২) বৰ্ধিত মাটিৰ খাজনা, শুল্ক আৰু কানিৰ প্ৰচলন বন্ধ কৰা।
(৩) কটন কলেজত অসমীয়া শিক্ষক নিযুক্তি আৰু কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপন কৰা।
(৪) ১৯১৮ চনৰ মণ্টেগু-ছেমছফ’ৰ্ড শাসন সংস্কাৰত অসমক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আৰু বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰা।
প্ৰশ্ন ৫। অসমত অসহযোগ আন্দোলনত নেতৃত্ব দিয়া অসমীয়া নেতাসকলৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
অসমত ১৯২০-২১ চনৰ অসহযোগ আন্দোলনত অগ্ৰণী ভূমিকা লোৱা প্ৰধান নেতাসকল হ’ল— নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, তৰুণৰাম ফুকন, কুলধৰ চলিহা, চন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, বিষ্ণুৰাম মেধি, অমিয় কুমাৰ দাস, অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী, মহম্মদ তৈয়বুল্লা, বিমলাকান্ত বৰুৱা আৰু লক্ষীধৰ শৰ্মা। এই নেতাসকলৰ আহ্বানত অসমৰ ছাত্ৰ, উকীল আৰু সাধাৰণ ৰাইজে চৰকাৰী স্কুল-কলেজ, আদালত আৰু বিদেশী বস্তু বৰ্জন কৰিছিল।
প্ৰশ্ন ৬। কানিংহাম চাৰ্কুলাৰৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰ:
১৯৩০ চনৰ আইন অমান্য আন্দোলনৰ সময়ত অসমৰ শিক্ষা বিভাগৰ সঞ্চালক জে. আৰ. কানিংহামে এক দমনমূলক জাননী জাৰি কৰিছিল, যাক ‘কানিংহাম চাৰ্কুলাৰ’ (Cunningham Circular) বোলা হয়। এই জাননী অনুসৰি ছাত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ অভিভাৱকসকলে কোনো ধৰণৰ ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপ বা আন্দোলনত অংশ নলওঁ বুলি লিখিত প্ৰতিশ্ৰুতি দিব লাগিছিল; অন্যথা ছাত্ৰসকলক জৰিমনা আৰু ছাত্ৰবৃত্তি বাতিলৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰতিবাদত অসমৰ হাজাৰ হাজাৰ ছাত্ৰই চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান বৰ্জন কৰি আন্দোলনত জঁপিয়াই পৰিছিল।
প্ৰশ্ন ৭। গোপীনাথ বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাই স্বাধীনতাৰ পিছত মুখামুখি হোৱা সমস্যা সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
১৯৪৬-৪৭ চনত স্বাধীনতাৰ প্ৰাকক্ষণত আৰু পিছত বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাই কেইবাটাও জটিল সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল—
(১) কেবিনেট মিছনৰ ‘গ্ৰুপিং’ বা ‘গ’ গোটত অসমক পূৰ্ববংগৰ সৈতে চামিল কৰাৰ চক্ৰান্ত প্ৰতিহত কৰা।
(২) ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনৰ ফলত ভাৰতৰ সৈতে মাত্ৰ ১২ কিমি বহল সংকীৰ্ণ পথৰ দ্বাৰা উত্তৰ-পূব ভৌগোলিকভাৱে বিচ্ছিন্ন হৈ পৰা।
(৩) পূব পাকিস্তানৰ পৰা অহা লাখ লাখ শৰণাৰ্থীৰ সংস্থাপন আৰু অবৈধ অনুপ্ৰৱেশৰ সমস্যা।
(৪) যোগাযোগ, ৰেলপথ আৰু আৰ্থ-সামাজিক আন্তঃগাঁথনিৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ।
প্ৰশ্ন ৮। অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ চমু ইতিহাস লিখা।
উত্তৰ:
১৯১৩ চনত কৰিমগঞ্জত আৰু ১৯২৩ চনত তিতাবৰত দুটা কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৪৮ চনত নগাঁৱত ‘অসম পশু মহাবিদ্যালয়’ আৰু যোৰহাটত ‘অসম কৃষি মহাবিদ্যালয়’ স্থাপন কৰা হয়। এই দুয়োখন মহাবিদ্যালয়ক একত্ৰিত কৰি ১৯৬৯ চনত যোৰহাটত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ প্ৰথমখন আৰু একমাত্ৰ বৃত্তিমুখী ‘অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়’ (AAU) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় আৰু পশু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন গুৱাহাটীৰ খানাপাৰালৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ৯। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ চমু ইতিহাস লিখা।
উত্তৰ:
১৯০০ চনত ডিব্ৰুগড়ত জনহিতৈষী ড° জন বেৰী হোৱাইটৰ ৫০,০০০ টকাৰ অনুদানেৰে ‘বেৰী হোৱাইট মেডিকেল স্কুল’ স্থাপন কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত এই শিক্ষানুষ্ঠানখনক উন্নত কৰি স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ প্ৰথমখন ‘অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়’ (Assam Medical College) হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।
গ) দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
প্ৰশ্ন ১। অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ ভূমিকা আৰু কাৰ্যাৱলীৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
১৮৮৮ চনত কলিকতাত পঢ়ি থকা অসমীয়া ছাত্ৰসকলৰ উদ্যোগত হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা, কনকলাল বৰুৱা আৰু ৰমাকান্ত বৰকাকতীৰ প্ৰচেষ্টাত ‘অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী (অঃ ভাঃ উঃ সাঃ) সভা’ প্ৰতিষ্ঠা হয়।
কাৰ্যাৱলী ও ভূমিকা:
(১) অসমীয়া ভাষাৰ স্বকীয়তা ৰক্ষা, প্ৰমিত ব্যাকৰণ প্ৰচলন আৰু সকলো পাঠশালাত মাতৃভাষাৰ মাধ্যম নিশ্চিত কৰা।
(২) পুৰণি সাঁচিপতীয়া পুথি আৰু বুৰঞ্জী উদ্ধাৰ তথা সংৰক্ষণ কৰা।
(৩) সংস্কৃত আৰু অন্যান্য বিদেশী ভাষাৰ উৎকৃষ্ট পুথিসমূহ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰা।
(৪) হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ বিখ্যাত অভিধান ‘হেমকোষ’ প্ৰকাশৰ বাবে চৰকাৰক সৈমান কৰোৱা।
(৫) ১৮৮৯ চনত ঐতিহাসিক ‘জোনাকী’ আলোচনী প্ৰকাশ কৰি অসমীয়া সাহিত্য আৰু জাতীয় চেতনাত নৱযুগৰ সূচনা কৰা। অসমৰ বিভিন্ন জিলাত ইয়াৰ শাখা গঠন হৈছিল।
প্ৰশ্ন ২। অসম ছাত্ৰ সন্মিলনৰ অৱদানৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰ:
১৯১৬ চনত গুৱাহাটীত সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সভাপতিত্বত ‘অসম ছাত্ৰ সন্মিলন’ গঠিত হয়।
অৱদানসমূহ:
(১) ভাষা-সাহিত্যৰ বিকাশ: ছাত্ৰসকলৰ মাজত সাহিত্য চৰ্চা বৃদ্ধি কৰা আৰু ইয়াৰ মুখপত্ৰ ‘মিলন’ৰ জৰিয়তে ছাত্ৰসকলৰ বৌদ্ধিক চিন্তা প্ৰকাশ কৰা।
(২) জাতীয় একতা গঢ়ন: সমগ্ৰ অসমৰ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰসকলক একত্ৰিত কৰি এক সুদৃঢ় জাতীয়তাবাদী শক্তি গঢ়ি তোলা।
(৩) স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ: প্ৰথম অৱস্থাত অৰাজনৈতিক হ’লেও পিছলৈ অসহযোগ, আইন অমান্য (কানিংহাম চাৰ্কুলাৰৰ বিৰোধিতা) আৰু ১৯৪২ ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত ছাত্ৰ সন্মিলনে অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল।
(৪) পদ্মনাথ গোহাঁইবৰুৱা, আচাৰ্য প্ৰফুল্ল চন্দ্ৰ ৰায়, কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ আদি মনীষীসকল এই সন্মিলনৰ লগত জড়িত আছিল।
প্ৰশ্ন ৩। ৰায়ত সভাসমূহৰ উদ্দেশ্য আৰু ভূমিকা সম্পৰ্কে এটি খতিয়ান দাঙি ধৰা।
উত্তৰ:
উনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে অসমৰ কৃষক সমাজৰ সমস্যাসমূহ সমাধানৰ বাবে ‘তেজপুৰ ৰায়ত সভা’ আৰু ‘নগাঁও ৰায়ত সভা’ গঠিত হৈছিল।
উদ্দেশ্য: ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ বৰ্ধিত ভূমি ৰাজহ আৰু গ্ৰেজিং কৰ হ্ৰাস কৰা আৰু পূৰ্ববংগৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজন বন্ধ কৰা।
ভূমিকা: ১৯৩০-৩৪ চনৰ আইন অমান্য আন্দোলনৰ সময়ত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ তত্ত্বাৱধানত ৰায়ত সভাসমূহ পুনৰ সক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু ৫০% মাটিৰ খাজনা ৰেহাইৰ দাবী তোলে। ১৯৩৩ চনত নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈৰ সভাপতিত্বত ‘সদৌ অসম ৰায়ত সভা’ গঠিত হয়। ১৯৩৪-৩৯ চনৰ ভিতৰত অসমত প্ৰায় ৩০০ খন ৰায়ত সভা আছিল, যিয়ে কৃষকসকলক একত্ৰিত কৰি স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ মূল সুঁতিলৈ আনিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
প্ৰশ্ন ৪। যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভাৰ উদ্দেশ্য আৰু কাৰ্যাৱলী সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰ:
১৮৮৪ চনত জগন্নাথ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত যোৰহাটত অসমৰ প্ৰথম ৰাজহুৱা ৰাজনৈতিক অনুষ্ঠান ‘যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভা’ গঠিত হয়। ইয়াৰ সভাপতি আছিল নৰনাৰায়ণ সিংহ (মাজুমেলীয়া ৰজা) আৰু সম্পাদক আছিল জগন্নাথ বৰুৱা।
উদ্দেশ্য:
(১) ৰাইজৰ অভাৱ-অভিযোগ আৰু আশা-আকাংক্ষা চৰকাৰক অৱগত কৰা।
(২) চৰকাৰৰ নীতি আৰু উদ্দেশ্য জনসাধাৰণক বুজোৱা।
(৩) জনসাধাৰণৰ আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থাৰ উন্নতি সাধন কৰা।কাৰ্যাৱলী:
(১) ১৮৮৬ চনৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অসম ভূমি আৰু ৰাজহ আইনৰ বিৰোধিতা কৰা।
(২) ১৮৯২-৯৩ চনত বৰ্ধিত ৰাজহৰ বিৰুদ্ধে কৃষকৰ সৈতে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা।
(৩) ১৮৯৩ চনত ৰাজকীয় কানি আয়োগৰ ওচৰত স্মাৰক-পত্ৰ দি কানিৰ প্ৰচলন বন্ধ কৰিবলৈ দাবী জনোৱা।
(৪) ১৯০৫ চনৰ বংগ বিভাজনৰ সময়ত অসমীয়াৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবে দাবী উত্থাপন কৰা।
প্ৰশ্ন ৫। আছাম এছ’চিয়েচনৰ ব্ৰিটিছ শাসনাধীন অসমত সমাজ সংস্কাৰৰ বাবে আগবঢ়োৱা অৱদান সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰ:
১৯০৩ চনত মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত ‘আছাম এছ’চিয়েচন’ অসমৰ ৰাইজৰ সৰ্বপ্ৰথম মধ্যমণি জাতীয় অনুষ্ঠান আছিল (প্ৰথম সভাপতি: ৰজা প্ৰভাতচন্দ্ৰ বৰুৱা)।
অৱদানসমূহ:
(১) লোকেল ব’ৰ্ডত চাহ খেতিয়কৰ প্ৰভাৱ কমাই স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনত জনপ্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিত কৰা।
(২) কানি আৰু সুৰাৰ প্ৰচলন নিষিদ্ধ কৰিবলৈ চৰকাৰক হেঁচা প্ৰয়োগ কৰা।
(৩) কটন কলেজত অসমীয়া অধ্যাপক নিযুক্তি, কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান আৰু সুকীয়া বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপনৰ দাবী তোলা।
(৪) ১৯১৮ চনৰ মণ্টেগু-ছেমছফ’ৰ্ড সংস্কাৰ আঁচনিত অসমক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ লণ্ডনলৈ নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু প্ৰসন্ন কুমাৰ বৰুৱাক প্ৰতিনিধি হিচাপে প্ৰেৰণ কৰা।
(৫) ১৯২১ চনত এই অনুষ্ঠানে নিজৰ অস্তিত্ব জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ সমিতিত চামিল কৰি সৰ্বভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ পথ মুকলি কৰে।
প্ৰশ্ন ৬। অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ জন্ম আৰু মুখ্য ভূমিকা সম্পৰ্কে সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰ:
১৯২১ চনৰ ১৮ এপ্ৰিলত যোৰহাটত আছাম এছ’চিয়েচনৰ এক বিশেষ অধিবেশনত সংগঠনটোক কংগ্ৰেছলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। সেইমতে ১৯২১ চনৰ জুন মাহত নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, ছবিলাল উপাধ্যায় আৰু কৃষ্ণকান্ত ভট্টাচাৰ্যৰ উদ্যোগত ‘অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি’ (APCC) গঠিত হয়।
প্ৰথম সভাপতি: কুলধৰ চলিহা আৰু সম্পাদক: নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ (১৯৩০ চনত বিষ্ণুৰাম মেধি আনুষ্ঠানিক নিৰ্বাচিত সভাপতি হয়)।
মুখ্য ভূমিকা:
(১) ১৯২১ চনত মহাত্মা গান্ধীকে অসমলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি আনি অসহযোগ আন্দোলনৰ ব্যাপক প্ৰচাৰ কৰা।
(২) ১৯২৬ চনত গুৱাহাটীৰ পাণ্ডুত জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ঐতিহাসিক ৪১তম বাৰ্ষিক অধিৱেশন সফলভাৱে আয়োজন কৰা।
(৩) কানি নিবাৰণ, খাদী প্ৰচলন, বিদেশী বস্তু বৰ্জন আৰু ১৯৪২ ৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত নেতৃত্ব প্ৰদান কৰা।
(৪) গোপীনাথ বৰদলৈৰ নেতৃত্বত ১৯৪৬ চনত চৰকাৰ গঠন কৰি কেবিনেট মিছনৰ ‘গ্ৰুপিং’ আঁচনিৰ পৰা অসমৰ সুকীয়া অস্তিত্ব ৰক্ষা কৰা।
প্ৰশ্ন ৭। স্বদেশী আন্দোলনত অসমৰ ভূমিকাৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰ:
১৯০৫ চনৰ বংগ বিভাজনৰ ফলত অসমকে পূৰ্ববংগৰ সৈতে সাঙুৰি ‘পূৰ্ববংগ আৰু অসম’ নামৰ নতুন প্ৰদেশ গঠন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে সমগ্ৰ দেশৰ লগতে অসমতো তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হয়।
অসমৰ ভূমিকা:
(১) অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী আৰু গোবিন্দ লাহিড়ীৰ নেতৃত্বত গুৱাহাটী, ধুবুৰী, ডিব্ৰুগড় আদি চহৰত ছাত্ৰ আৰু যুৱকসকলৰ মাজত স্বদেশী আন্দোলন গঢ়ি উঠে।
(২) বিদেশী কাপোৰ, নিমখ আৰু চেনি বৰ্জন কৰি এৰি-মুগা, খাদী, খাৰ আৰু বেনাৰসী চেনি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
(৩) অম্বিকাগিৰীয়ে ‘সেৱা সংঘ’ নামৰ বিপ্লৱী সংগঠন গঢ়ি তোলে আৰু ‘বন্দিনী ভাৰত’ নামৰ নাটকেৰে দেশপ্ৰেম জগাই তোলে।
(৪) সুৰমা উপত্যকাত বহুতো জাতীয় বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।
প্ৰশ্ন ৮। অসহযোগ আন্দোলনত অসমৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে এটি খতিয়ান দাঙি ধৰা।
উত্তৰ:
১৯২০ চনৰ ডিচেম্বৰত তেজপুৰত বহা অধিবেশনত আছাম এছ’চিয়েচনে অসহযোগ আন্দোলনত অংশ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়।
অসমৰ কাৰ্যসূচী ও প্ৰভাৱ:
(১) গান্ধীজীৰ আগমন (১৯২১): মহাত্মা গান্ধীৰ অসম ভ্ৰমণে জনসাধাৰণৰ মাজত অভূতপূৰ্ব জাগৰণ আনে আৰু বিদেশী বস্তুৰ মেজি সাজি জুই লগোৱা হয়।
(২) শিক্ষানুষ্ঠান ও ওকালতি বৰ্জন: ছাত্ৰসকলে স্কুল-কলেজ এৰি আন্দোলনত নামে আৰু নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, তৰুণৰাম ফুকন, কুলধৰ চলিহা আদিয়ে ওকালতি বৰ্জন কৰে। গুৱাহাটীত ‘তিলক সোঁৱৰণী স্কুল’কে ধৰি বহু জাতীয় বিদ্যালয় স্থাপিত হয়।
(৩) কানি বৰ্জন আৰু খাদী প্ৰচলন: কংগ্ৰেছ কৰ্মীসকলৰ পিকেটিং আৰু প্ৰচাৰৰ ফলত কানি বিক্ৰীৰ ৰাজহ ১৯ লাখ টকা পৰ্যন্ত হ্ৰাস পায় আৰু খাদীৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পায়।
(৪) চাহ শ্ৰমিকৰ ধৰ্মঘট: কৰিমগঞ্জৰ চৰাগোলা আৰু লংগাই উপত্যকাৰ প্ৰায় ৮,০০০ চাহ বনুৱাই বাগিচা এৰি ওলাই আহি ‘গান্ধী মহাৰাজৰ জয়’ ধ্বনিৰে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে।
প্ৰশ্ন ৯। আইন অমান্য আন্দোলনত অসমৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে এটি খতিয়ান দাঙি ধৰা।
উত্তৰ:
১৯৩০ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ লোণ সত্যাগ্ৰহৰ সমৰ্থনত অসমতো আইন অমান্য আন্দোলন আৰম্ভ হয়।
মুখ্য ঘটনাক্ৰম:
(১) অসমৰ ছাত্ৰ লীলাধৰ বৰুৱাই গান্ধীজীৰ ঐতিহাসিক দাণ্ডি যাত্ৰাত প্ৰত্যক্ষভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গুৱাহাটীৰ জজ খেলপথাৰত বিশাল সমাৱেশ অনুষ্ঠিত হয়।
(২) কানিংহাম চাৰ্কুলাৰ বিৰোধী আন্দোলন: ছাত্ৰসকলক আন্দোলনৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিবলৈ জাৰি কৰা কানিংহাম চাৰ্কুলাৰৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ ছাত্ৰ সমাজে ব্যাপক প্ৰতিবাদ কৰি চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান বৰ্জন কৰে।
(৩) কানি আৰু সুৰাৰ দোকান পিকেটিং কৰা হয় আৰু কৃষকে ৫০% খাজনা ৰেহাইৰ দাবী তুলি বন আইন উলংঘা কৰে।
(৪) বিষ্ণুৰাম মেধি, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, অমিয় কুমাৰ দাস, মহম্মদ তৈয়বুল্লা আদিয়ে অসমত এই আন্দোলন পৰিচালনা কৰে।
প্ৰশ্ন ১০। অসমত ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ এটি খতিয়ান দাঙি ধৰা।
উত্তৰ:
১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত মহাত্মা গান্ধীৰ ‘কৰিম কিম্বা মৰিম’ আহ্বানেৰে আৰম্ভ হোৱা ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে অসমত এক গণ-বিপ্লৱৰ ৰূপ লৈছিল।
মুখ্য বৈশিষ্ট্য ও ঘটনাসমূহ:
(১) সকলো শীৰ্ষ নেতাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পিছত আন্দোলনে স্বতঃস্ফূৰ্ত অহিংস আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত হিংসাত্মক প্ৰতিৰোধৰ ৰূপ লয়।
(২) ৰেলপথ বগৰোৱা (সৰুপথাৰ, পাণবাৰী) আৰু চৰকাৰী কাৰ্যালয় ধ্বংসৰ কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হয়।
(৩) শ্বহীদসকল: গহপুৰ থানাত জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰিবলৈ গৈ ১৪ বছৰীয়া কনকলতা বৰুৱা আৰু মুকুন্দ কাকতি শ্বহীদ হয়। বঢ়মপুৰত ভোগেশ্বৰী ফুকননী, আৰু সৰুপথাৰত ৰেল বগৰোৱাৰ অভিযোগত কুশল কোঁৱৰক ফাঁচী দিয়া হয়। অসমত প্ৰায় ২৭ গৰাকী লোক শ্বহীদ হয়।
(৪) আত্মগোপন আন্দোলন ও সমান্তৰাল চৰকাৰ: জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা, শংকৰ বৰুৱা, মহেন্দ্ৰ হাজৰিকা আদিয়ে আত্মগোপন কৰি আন্দোলন চলায়। বজালী, ঢকুৱাখনা, ৰহা আদিত ৰাইজে বৃটিছৰ সমান্তৰালভাৱে স্থানীয় চৰকাৰ বা পঞ্চায়ত গঠন কৰি শাসন চলাইছিল।
প্ৰশ্ন ১১। বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাৰ নেতৃত্বত অসমত স্থাপিত হোৱা শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ বিষয়ে এটি সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰ:
১৯৪৬ চনত গঠিত লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাই স্বাধীনতাৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত অসমৰ বৌদ্ধিক আৰু কাৰিকৰী আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি তুলিবলৈ কেইবাটাও ঐতিহাসিক শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপন কৰে—
(১) গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় (১৯৪৮): ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত উত্তৰ-পূবৰ প্ৰথমখন বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, যাৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ।
(২) অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় (১৯৪৭): ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূবৰ প্ৰথমখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।
(৩) অসম কৃষি আৰু পশু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় (১৯৪৮): যোৰহাটত কৃষি মহাবিদ্যালয় আৰু নগাঁৱত পশু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয় (যিয়ে ১৯৬৯ চনত অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰূপ লয়)।
(৪) তদুপৰি গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয় (১৯৪৮) স্থাপন কৰি অসমৰ ন্যায়িক আৰু শৈক্ষিক ভেটি সুদৃঢ় কৰা হৈছিল।