পাঠভিত্তিক অনুশীলনীৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ

ক — পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া

১। চমু উত্তৰ দিয়া:

** (ক) ড° ভূপেন হাজৰিকাই ‘আই’ বুলি কাক সম্বোধন কৰিছে? **
উত্তৰ: জন্মভূমি অসম আইক (মাতৃভূমি অসমক)।

** (খ) ড° ভূপেন হাজৰিকাই মাঘ মাহত কি আদৰাৰ কথা কৈছে? **
উত্তৰ: মাঘ মাহত সোণৰ হাতেৰে পথাৰৰ সোণালী পকা ধান অৰ্থাৎ ‘লখিমী’ আদৰাৰ কথা কৈছে।

** (গ) শৰৎ নিশাই আইৰ কেশ কিহেৰে সজায়? **
উত্তৰ: শৰৎ নিশাই আকাশৰ তিৰবিৰাই থকা উজ্জ্বল তৰাৰে আইৰ কেশ (চুলি) সজায়।

** (ঘ) পাহাৰ-ভৈয়ামৰ মিলন সেতু কিহে গঢ়ে? **
উত্তৰ: অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ ভাষাৰ পাৰস্পৰিক মৰম আৰু সদ্ভাৱে পাহাৰ-ভৈয়ামৰ মিলন সেতু গঢ়ে।

** (ঙ) ড° ভূপেন হাজৰিকাই ক’ত মৃত্যুবৰণ কৰিবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছে? **
উত্তৰ: নিজৰ জন্মভূমি অসমৰ পৱিত্ৰ মাটিত (মহাবাহু লৌহিত্যৰ বহল পাৰত) মৃত্যুবৰণ কৰিবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছে।

** (চ) এই গীতটিত গীতিকাৰ ড° ভূপেন হাজৰিকাই ‘সূৰ্য উঠা দেশ’ মানে কোনখন দেশক বুজাইছে? **
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত আমাৰ ৰূপহী জন্মভূমি অসম দেশক বুজাইছে।

** (ছ) গীতিকাৰ ড° ভূপেন হাজৰিকাই গোটেই জীৱন বিচাৰিলেও অসমৰ দৰে আন ক’তো কি নোপোৱাৰ কথা কৈছে? **
উত্তৰ: অসমৰ দৰে ইমান শুৱনি মাটি আৰু চিৰ বিনন্দীয়া সেউজ পৰিৱেশ আন ক’তো নোপোৱাৰ কথা কৈছে।

২। ড° ভূপেন হাজৰিকাই অসমৰ পৰিৱেশ কেনেকুৱা বুলি কৈছে লিখা।

উত্তৰ: ড° ভূপেন হাজৰিকাই অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশক ‘চিৰ বিনন্দীয়া’ (সদায় সুন্দৰ আৰু আনন্দদায়ক) আৰু চিৰ সেউজীয়া বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।

৩। দলত আলোচনা কৰি বহলাই লিখা:

** (ক) ৰামধনু কি আৰু ৰামধনুৰ দৰে পাহাৰ-ভৈয়াম একে কৰা মানে কি? **
উত্তৰ: 

• ৰামধনু: বৰষুণৰ পিছত আকাশত সূৰ্যৰ বিপৰীত দিশত দেখা পোৱা সাতটা ভিন্ন ৰঙৰ (বেঙুনীয়া, ঘন নীলা, নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, কমলা, ৰঙা) এক অপূৰ্ব অৰ্ধবৃত্তাকাৰ জ্যোতিৰ্বলী।

• পাহাৰ-ভৈয়াম একে কৰা মানে: যিদৰে ৰামধনুৰ সাতোটা ভিন্ন ৰং একেলগ হৈ আকাশত এখন অপূৰ্ব সৌন্দৰ্যৰ সেতু গঢ়ি তোলে, ঠিক সেইদৰে অসমৰ পাহাৰ আৰু ভৈয়ামত বসবাস কৰা ভিন ভিন জনগোষ্ঠী, জাতি আৰু ধৰ্মৰ লোকসকলে নিজৰ ভাষা-সংস্কৃতিৰ বৈচিত্ৰ্য থকা সত্ত্বেও পৰস্পৰৰ প্রতি থকা মৰম, প্ৰীতি আৰু ভাতৃত্ববোধেৰে একগোট হৈ মিলনৰ ঐক্য সেতু গঢ়ি তোলাকে বুজোৱা হৈছে।

** (খ) লৌহিত্য মানে কি? ইয়াৰ বহল পাৰক কিয় গীতিকাৰে প্ৰণিপাত জনাইছে? **
উত্তৰ:

• লৌহিত্য: অসমৰ জীৱনৰেখা স্বৰূপ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ প্ৰাচীন আৰু পৌৰাণিক নাম হ’ল লৌহিত্য।

• প্ৰণিপাত জনোৱাৰ কাৰণ: মহাবাহু লৌহিত্যই যুগ যুগ ধৰি নিজৰ পৱিত্ৰ পানী আৰু সাৰুৱা পলসেৰে অসমৰ কৃষি, সভ্যতা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনক মাতৃৰ দৰে লালন-পালন কৰি জীয়াই ৰাখিছে। এই নদীৰ বিশালতা আৰু উদাৰতাৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি গীতিকাৰে লৌহিত্যৰ বহল পাৰক ভক্তিৰে প্ৰণিপাত (সেৱা) জনাইছে।

খ — ভাষা অধ্যয়ন (ব্যাৱহাৰিক ব্যাকৰণ)

১। শব্দ বিভাজন আৰু বিশ্লেষণ:

• (ক) গীতটিত ‘ম’ আখৰ ২০ বাৰ আৰু ‘ৰ’ আখৰ মুঠ ৩৭ বাৰ ব্যৱহাৰ হৈছে।

• (খ) গীতটিত ‘ৃ’ (ঋ-কাৰ) স্বৰচিনটো এবাৰো ব্যৱহাৰ হোৱা নাই।

• (গ) ‘ৰ’ আৰু ‘ৰে’-ৰে শেষ হোৱা শব্দবোৰ:

  • ‘ৰ’-ৰে শেষ হোৱা শব্দ: আমাৰ, গুণৰো, দেশৰ, তোমাৰ, দিশৰ, সুৰুযৰ, সমাৱেশৰ, পাৰ, ৰূপৰ, মধুৰ।

  • ‘ৰে’-ৰে শেষ হোৱা শব্দ: ভাৰতৰে, ঘূৰে, আদৰে, আমাৰে, হাতেৰে, তৰাৰে, আইৰে, ৰামধনুৰেই, মৰমবোৰে, লৌহিত্যৰে।

২। যুক্তাক্ষৰ ভাঙি নতুন শব্দ গঠন:

৩। প্ৰত্যয় যোগেৰে শব্দ গঠন:

• (ক) -ঈ প্ৰত্যয়: ৰূপহ ➔ ৰূপহী | কাঁহ ➔ কাঁহী | কপাহ ➔ কপাহী | বাঁহ ➔ বাঁহী

• (খ) -আল প্ৰত্যয়: ৰস ➔ ৰসাল | চেনেহ ➔ চেনেহাল | জীপ ➔ জীপাল | নোম ➔ নোমাল | কোব ➔ কোবাল

• (গ) -আলী প্ৰত্যয়: সোণ ➔ সোণালী | ৰূপ ➔ ৰূপালী | তেজ ➔ তেজালী | জোন ➔ জোনালী | ভোগ ➔ ভোগালী | ৰং ➔ ৰঙালী

• (ঘ) -ঈয়া প্ৰত্যয়: বিনন্দ ➔ বিনন্দীয়া | চহৰ ➔ চহৰীয়া | দুখ ➔ দুখীয়া | নগৰ ➔ নগৰীয়া | নিয়ম ➔ নিয়মীয়া

৪। সমাৰ্থক শব্দ (একে অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা শব্দ):

• সূৰ্য: বেলি, ৰবি, ভাস্কৰ, তপন, দিনমণি, অৰুণ, ভানু

• আকাশ: গগন, নভ, ব্যোম, অন্তৰীক্ষ, নীলিমা

• বায়ু: বতাহ, পৱন, অনিল, সমীৰ, মাৰুত

• পৃথিৱী: ধৰিত্ৰী, ধৰা, বসুন্ধৰা, মেদিনী, অৱনী, বসুমতী

• দেশ: ৰাষ্ট্ৰ, স্বদেশ, জন্মভূমি, মুলুক

• নদী: নৈ, তটিনী, স্ৰোতস্বতী, প্ৰৱাহিনী

৫। বিপৰীত অৰ্থ প্ৰকাশক শব্দ (গীতৰ পৰা বিচাৰি):

• আৰম্ভণি ➔ শেষ

• ঠেক ➔ বহল

• বিচ্ছেদ ➔ মিলন

• অনাদৰ ➔ আদৰ

• নিৰস ➔ মধুৰ / ৰূপহী

• দিৱস ➔ নিশা / ৰাতি

• কুৰূপা ➔ ৰূপহী

• পশ্চিম ➔ পূৰ্ব / পূব

৬। এটা শব্দত প্ৰকাশ কৰা:

৭। বাক্য ৰচনা:

• অলেখ: নিশাৰ ফৰকাল আকাশত অলেখ তৰা জিলিকি থাকে।

• আদৰ: অসমীয়া মানুহে ঘৰলৈ অহা অতিথিক আন্তৰিকভাৱে আদৰ-সাদৰ কৰে।

• পৰিৱেশ: আমাৰ বিদ্যালয়ৰ চাৰিওফালৰ সেউজীয়া প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ অতি মনোৰম।

• সমাৱেশ: বিহুৰ পথাৰত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ এক অপূৰ্ব মিলন সমাৱেশ ঘটে।

• বিনন্দীয়া: বসন্ত কালত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য চিৰ বিনন্দীয়া হৈ পৰে।

৪. জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ আৰু সংস্কৃতি

• লখিমী আদৰা: খেতি চপোৱাৰ সময়ত পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি অনুসৰি পথাৰৰ পৰা প্ৰথম গছি ধান শ্ৰদ্ধাৰে ঘৰলৈ অনা উৎসৱ।

• সাঙুৰি খোৱা (বা সাঁউৰি খোৱা): গাঁৱৰ কোনো এঘৰত ধান চপোৱাৰ বাবে সমূহীয়াকৈ বিনা পাৰিশ্ৰমিকেৰে সহায় কৰি একেলগে আনন্দৰে ভোজ-ভাত খোৱা প্ৰথা।

• ন-খোৱা: পথাৰৰ পৰা নতুনকৈ চপোৱা ধানৰ চাউলেৰে পৰিয়াল আৰু আত্মীয়-স্বজনে মিলি মাছ-মাংসৰে লগে-ভাগে খোৱা প্ৰীতিভোজ।

• খেতি উঠা উৎসৱ: পথাৰৰ পৰা সকলো শস্য চপোৱা কাৰ্য সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত ঈশ্বৰক ধন্যবাদ জনাই পতা আনন্দৰ উৎসৱ।

• ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ পৰিচয়: ভাৰতৰত্ন ড° ভূপেন হাজৰিকা (১৯২৬-২০১১) অসমৰ এজন বিশ্ববিখ্যাত সংগীতজ্ঞ, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ আৰু কবি আছিল। তেওঁক ‘সুধাকণ্ঠ’ বুলি জনা যায় আৰু তেওঁ অসমৰ ঐতিহ্যক বিশ্বদৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।