1. সত্য নে অসত্য লিখা-

(a) স্বাভাৱিক সংখ্যাৰ থূপটো অখণ্ড সংখ্যাৰ থূপটোৰ অন্তর্গত।

উত্তৰঃ সত্য

(b) স্বাভাৱিক সংখ্যা আৰু পূৰ্ণ সংখ্যাৰ থূপ দুটা লগ হৈ অখণ্ড সংখ্যাৰে থূপটো গঠন হৈছে।

উত্তৰঃ অসত্য

(c) সকলো অখণ্ড সংখ্যাই পৰিমেয়।

উত্তৰঃ সত্য

(d) সকলো ঋণাত্মক অখণ্ড সংখ্যা শূন্যতকৈ সৰু।

উত্তৰঃ সত্য

(e) দুটা পৰিমেয় সংখ্যাৰ মাজত অসংখ্য পৰিমেয় সংখ্যা পোৱা যায়।

উত্তৰঃ সত্য

2. যোগ কৰা-

(i) -2/3 + [ 3/5 + (-5/6)]

সমাধানঃ -2/3 + [ 3/5 + (-5/6)]

= -2/3 + [ 3/5 – 5/6 ]

= -2/3 + [ 18-25/30 ]

= -2/3 + [ -7/30 ]

= -2/3 – 7/30

= -20 – 7/30

= -27/30

= -9/10

(ii) 7/3 – 1/12 – ( -3/-4 ) + 7

সমাধানঃ 7/3 – 1/12 – ( -3/-4 ) + 7

= 7/3 – 1/12 – 3/4 + 7/1

= 28 – 1 – 9 + 84/12

= 28 + 84 – 1 – 9/12

= 102/12

= 17/2

= 8 1/2

3. হ’য় নে নহয় কোৱা –

(i) 3/4 + ( 1/4 + 2/3 ) = ( 3/5 + 1/4 ) + 2/3

সমাধানঃ LHS = 3/4 + ( 1/4 + 2/3 )

= 3/5 + ( 3 + 8/12 )

= 3/5 + 11/12

= 36 + 55/60

= 91/60

RHS = ( 3/5 + 1/4 ) + 2/3

= ( 12 + 5/20)  + 2/3

= 17/20 + 2/3

= 51 + 40/60

= 91/60

LHS = RHS হ’য় ।

(ii) 3/4 ÷ 2/3 = 2/3 ÷ 3/4

সমাধানঃ  LHS = 3/4 ÷ 2/3 

= 3/4 × 3/2

= 9/8

RHS = 2/3 ÷ 3/4

= 2/3 × 4/3

= 8/9

LHS ≠ RHS নহয় ।

(iii) 1/9 – ( 1/3 – 1/6 ) = ( 1/9 – 1/3 ) – 1/6

সমাধানঃ LHS = 1/9 – ( 1/3 – 1/6)

= 1/9 – ( 2 – 1/6 )

= 1/9 – 1/6

= 2 – 3/18

= -1/18

RHS = ( 1/9 – 1/3 ) – 1/6

= (1 – 3/9) – 1/6

= -2/9 – 1/6

= -4 – 3/18

= -7/18

LHS ≠ RHS নহয় ।

(iv) 4 × ( 1/2 × 5 ) = ( 4 × 1/2 ) × 5

সমাধানঃ LHS = 4 × ( 1/2 × 5 )

= 4 × 5/2

= 20/2

= 10

RHS = ( 4 × 1/2 ) × 5

= ( 4 × 1/2 ) × 5

= 4/2 × 5

= 20/2

= 10

LHS = RHS হ’য় ।

(v) 9/10 + 7/12 = 7/12 + 9/16

সমাধানঃ LHS = 9/16 + 7/12

= 27 + 28/48

= 55/48

RHS = 7/12 + 9/16

= 28 + 27/48

= 55/48

LHS ≠ RHS নহয় ।

4. তলৰ তালিকাখন সম্পূৰ্ণ কৰা –

(a) ক্ৰমবিনিময় বিধি

(ii) আৱদ্ধ বিধি

(iii) সহযোগ বিধি

5. তলৰ কোনবোৰ আদৰ্শ ঠাঁচত (আর্হিত) আছে চোৱা। নথকাবিলাক আদর্শ ঠাঁচলৈ নিয়া।

3/7, 9/-5, -6/-7, -2/4, 16/-24, -9/81, -1/7, 5/11

সমাধানঃ 3/7, -9/5, 6/7, -1/2, -2/3, -1/9, -1/7, 5/11

6. তলৰ প্ৰতিটো সংখ্যাৰে যোগাত্মক বিপৰীত আৰু গুণাত্মক বিপৰীত উলিওৱা।

(i) 3/5

সমাধানঃ 3/5 ৰ যোগাত্মক বিপৰীত = -3/5

3/5 ৰ গুণাত্মক বিপৰীত = 5/3

(ii) -4/11

সমাধানঃ -4/11 ৰ যোগাত্মক বিপৰীত = 4/11

-4/11 ৰ গুণাত্মক বিপৰীত = -11/4

(iii) -a/b (a ≠ 0, b ≠ 0)

সমাধানঃ -a/b ৰ যোগাত্মক বিপৰীত = a/b

-a/b ৰ গুণাত্মক বিপৰীত = -b/a

(iv) -61

সমাধানঃ -61 ৰ যোগাত্মক বিপৰীত = 61

-61 ৰ গুণাত্মক বিপৰীত = -1/61

7. তলৰ সংখ্যা দুটাৰ প্ৰতিটোৰে তিনিটাকৈ সমতুল্য পৰিমেয় সংখ্যা লিখা।

(i) -3/11

সমাধানঃ -6/22, -9/33, -12/44

(ii) 31

সমাধানঃ 62/2, 93/3, 124/4

(iii) 9/18

সমাধানঃ 1/2, 3/6, 18/36

৪. সত্য নে অসত্য লিখা-

(i) পৰিমেয় সংখ্যা ‘০’ ৰ-

(a) অনোন্যক (বা প্রতিক্রম) স্থিত নহয়।

উত্তৰঃ সত্য

(b) ঋণাত্মক বা যোগাত্মক বিপৰীত ০।

(ii) 1 ৰ অনোন্যক 1

উত্তৰঃ সত্য

(iii) -1 ৰ অনোন্যক-1

উত্তৰঃ সত্য

(iv) যদি p/q (p,q ∈ z, q ≠ 0) এটা পৰিমেয় সংখ্যা আৰু m ∈ z য’ত m≠ 0, তেনেহ’লে mp/mq পৰিমেয় সংখ্যাটো p/q ৰ সমতুল্য।

উত্তৰঃ সত্য

(v) যদি a, b দুটা পৰিমেয় সংখ্যা তেন্তে a + b/2 সংখ্যাটো পৰিমেয় আৰু ই a 2 আৰু ৮ ৰ মাজত থাকে।

উত্তৰঃ সত্য