হনুমন্তৰ লংকা দৰ্শন
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ (অনুশীলনীৰ সমাধান)
ভাব-বিষয়ক
১। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া:
(ক) মাধৱ কন্দলী কোন আছিল?
উত্তৰ: মাধৱ কন্দলী আছিল চতুৰ্দশ শতিকাৰ প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া কবি, যিয়ে বাল্মীকিৰ সংস্কৃত ৰামায়ণ প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।
(খ) মাধৱ কন্দলীয়ে কোনখন মহাকাব্য অনুবাদ কৰিছিল?
উত্তৰ: মহৰ্ষি বাল্মীকিৰ সংস্কৃত ৰামায়ণ মহাকাব্যখন।
(গ) মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত কেইটা কাণ্ড পোৱা যায়?
উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ মূল পাঁচটা কাণ্ড পোৱা যায় (অযোধ্যা, অৰণ্য, কিষ্কিন্ধ্যা, সুন্দৰা আৰু লংকা কাণ্ড)।
(ঘ) মাধৱ কন্দলীক শংকৰদেৱে কি কবি বুলি অভিহিত কৰিছিল?
উত্তৰ: ‘অপ্ৰমাদী কবি’ বুলি অভিহিত কৰিছিল।
(ঙ) মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত বৰ্তমানে সন্নিবিষ্ট কোনটো কাণ্ড শংকৰদেৱে ৰচনা কৰে?
উত্তৰ: উত্তৰাকাণ্ড (আৰু আদিকাণ্ড ৰচনা কৰিছিল মহাপুৰুষ মাধৱদেৱে)।
(চ) ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশ কোনটো কাণ্ডৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণৰ সুন্দৰাকাণ্ডৰ পৰা লোৱা হৈছে।
২। মাধৱ কন্দলীৰ বাহিৰে শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ কবিকেইজনাৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: হেম সৰস্বতী, হৰিবৰ বিপ্ৰ, ৰুদ্ৰ কন্দলী আৰু কবিৰত্ন সৰস্বতী।
৩। মাধৱ কন্দলীয়ে কোন ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল? তেওঁ ক’ৰ ৰজা আছিল?
উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীয়ে বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। তেওঁ পুৰণি অসমৰ পূব-মধ্যাঞ্চলৰ (কপিলী উপত্যকা বা জয়ন্তীয়াপুৰ অঞ্চলৰ) ৰজা আছিল।
৪। চমু টোকা লিখা:
হনুমন্ত (হনুমান): পৱন দেৱতাৰ পুত্ৰ আৰু শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ পৰম ভক্ত তথা বানৰ সেনাৰ মহাবীৰ। তেওঁ অকলেই শত যোজন সাগৰ পাৰ হৈ লংকা নগৰীত সীতাৰ অন্বেষণ কৰিছিল।
সুগ্ৰীৱ: কিষ্কিন্ধ্যাৰ বানৰ ৰজা বালীৰ ভায়েক আৰু ৰামচন্দ্ৰৰ পৰম মিত্ৰ। তেওঁৰ সৈন্যবাহিনীয়েই ৰামক লংকা যুদ্ধত সহায় কৰিছিল।
নীল: বানৰ সেনাৰ এগৰাকী প্ৰধান সেনাপতি, যিয়ে সাগৰত সেতু নিৰ্মাণ কাৰ্যত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
অম্ৰাৱতী: দেৱৰাজ ইন্দ্ৰৰ অপৰূপ ৰাজধানী তথা দেৱপুৰী, যি বিশ্বকৰ্মাৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আৰু স্বৰ্গৰ সকলো বৈভৱেৰে পৰিপূৰ্ণ।
কাশ্যপ নন্দন: সূৰ্যদেৱতা (পৌৰাণিক আখ্যান অনুসৰি মহৰ্ষি কাশ্যপ আৰু অদিতিৰ পুত্ৰ)।
বিশ্বকৰ্মা: দেৱতাসকলৰ সৰ্বপ্ৰধান শিল্পী আৰু স্থপতিবিদ দেৱতা, যিয়ে দেৱপুৰী অম্ৰাৱতী আৰু সোণৰ লংকা নগৰী নিৰ্মাণ কৰিছিল।
৫। লংকা নগৰীৰ কাষৰ বন-বননিত হনুমন্তই কি কি ফল-ফুলৰ গছ দেখিবলৈ পাইছিল?
উত্তৰ: লংকা নগৰীৰ কাষৰ উপবনত হনুমন্তই তলত দিয়া ফল-ফুল আৰু গছ-গছনি প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল:
ফল-মূল আৰু গছ-গছনি: সৰল, পিয়াল (আঙুৰ), খৰ্জুৰ (খেজুৰ), শাল, তাল, তমাল, গমাৰি, বীজপুৰ (নেমুজাতীয় টেঙা), অশ্বত্থ (আঁহত), কপিথ (ঔ-টেঙা), বট (বৰগছ), নাৰঙ্গ (কমলা), বদৰ (বগৰী), তেঁতেলী, আম, জাম, নাগেশ্বৰ, হাৰিঠা (ৰিঠা), আমলখি, ডহাফল, ছাতিয়াল (ছতিয়না), গুৱা (তামোল), নাৰিকল, শ্ৰীফল (বেল), সোলঙা, মহৰি, টেঙৰা, কৰ্দৈ, আমৰা ইত্যাদি।
ফুলসমূহ: কদম্ব, গুলাল, পাৰিজাত, সেৱতী, মালতী, গুটিমালী ইত্যাদি।
৬। হনুমন্তই কি ৰূপ ধৰি লংকা নগৰীত প্ৰৱেশ কৰিছিল? তেওঁ সেই ৰূপ ধৰাৰ কাৰণ কি আছিল?
উত্তৰ:
ৰূপ: হনুমন্তই নিজৰ বিশাল শৰীৰটো সংকুচিত কৰি এটি মেকুৰীৰ সমান সৰু ৰূপ (বিৰাল সমান কলেৱৰ) ধাৰণ কৰিছিল।
কাৰণ: লংকা নগৰী আছিল ৰাক্ষসৰজা ৰাৱণৰ অতি সুৰক্ষিত আৰু সশস্ত্ৰ প্ৰহৰীৰে পৰিবেষ্টিত দুৰ্গম দুৰ্গ। হনুমন্তই ভাবিলে যে যদি তেওঁ নিজৰ বিশাল শৰীৰেৰে নগৰত প্ৰৱেশ কৰে, তেন্তে ৰাক্ষস সৈন্যই তেওঁক দেখি আটক কৰিব আৰু বান্ধি নগৰে নগৰে ফুৰাব। সেয়ে শত্ৰুৰ দৃষ্টিত নপৰাকৈ গোপনে লংকা পৰিদৰ্শন কৰিবলৈ তেওঁ মেকুৰীৰ দৰে ক্ষুদ্ৰ ৰূপ ধৰিছিল।
৭। হনুমন্তই গধূলি সময়ত দেখা লংকা নগৰীৰ এটি বৰ্ণনা দিয়া।
উত্তৰ:
গধূলি পৰত ত্ৰিকূট পৰ্বতৰ ওপৰত হনুমন্তই দেখা সোণৰ লংকা নগৰীৰ দৃশ্য আছিল অতুলনীয়:
১) লংকা নগৰীখন দ্বিতীয় দেৱপুৰী অম্ৰাৱতীৰ দৰে সমগ্ৰ জগতৰ ভিতৰতে শ্ৰেষ্ঠ আৰু অপৰূপ শোভাৰে উজ্জ্বলি আছিল।
২) সমগ্ৰ লংকা নগৰীখন আকাশ স্পৰ্শ কৰা সুউচ্চ সুৱৰ্ণৰ (সোণৰ) প্ৰাচীৰ আৰু গড়েৰে আৱৰি ৰখা আছিল।
৩) ঠায়ে ঠায়ে বহুমূলীয়া মাণিক, মণি আৰু ৰত্নসমূহ ধকধককৈ জ্বলি আছিল আৰু চাৰিওফালে সাগৰে উটুৱাই অনা মুকুতাৰ সমাহাৰ আছিল।
৪) গড়ৰ চাৰিওফালে ৰাক্ষসসকলে শাৰী শাৰীকৈ বিভিন্ন দুৰ্গম আৰু মাৰাত্মক যন্ত্ৰ-অস্ত্ৰ সজাই ৰাখিছিল, যাক দেৱ-দানৱ কোনেও সহজে অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰিছিল।
৮। সুৰক্ষিত লংকা নগৰী দেখি হনুমন্তৰ মনলৈ কেনে ধৰণৰ চিন্তা আহিছিল?
উত্তৰ:
লংকা নগৰীৰ বিষম সংকট, দুৰ্গম গড় আৰু দেৱ-অসুৰেও লংঘন কৰিব নোৱাৰা সুদৃঢ় সুৰক্ষা ব্যৱস্থা দেখি মহাবীৰ হনুমান চিন্তাত নিমগ্ন হৈ পৰিল। তেওঁ ভাবিলে—
১) সুগ্ৰীৱ, অংগদ, নীল আৰু তেওঁ নিজে— এই চাৰিজনৰ বাহিৰে কোনো সাধাৰণ বানৰ সৈন্যই শত যোজন সাগৰ পাৰ হৈ এই দুৰ্গম লংকালৈ আহিব নোৱাৰে।
২) শ্ৰীৰামচন্দ্ৰই সসৈন্যে আহি কেনেকৈ এই অজেয় লংকা জয় কৰিব?
অৱশ্যে শ্ৰীৰাম আৰু লক্ষ্মণৰ অচিন্ত্যনীয় দৈৱিক প্ৰভাৱ আৰু শক্তিৰ কথা স্মৰণ কৰি হনুমন্তই মনত সান্ত্বনা আৰু সাহস লভিলে।
৯। সুবেল শৃংগত বহি হনুমন্তই কি ভাবিছিল?
উত্তৰ:
সুবেল পৰ্বতৰ শৃংগত বহি মহাবীৰ হনুমন্তই ভাবিছিল যে শত যোজন বিস্তৃত সাগৰ কোনো ক্লান্তি বা শংকা নোহোৱাকৈ পাৰ হৈ আহি তেওঁৰ শৰীৰ এতিয়াও সম্পূৰ্ণ সুস্থ আৰু সবল হৈ আছে. তেওঁৰ এনে অপৰিসীম শক্তি আৰু সাহ আছে যে প্ৰয়োজন হ’লে কোটি যোজন সাগৰো পাৰ হ’ব পাৰে। কিন্তু মাত্ৰ শ যোজন সাগৰ পাৰ হোৱা কথাটো কাৰোবাৰ আগত অহংকাৰ কৰি ক’বলৈ তেওঁ লাজ অনুভৱ কৰিছিল।
১০। ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশৰ মূল কথাখিনি তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা (সাৰাংশ)।
উত্তৰ:
সীতাৰ অন্বেষণত যোৱা পৱন নন্দন মহাবীৰ হনুমন্তই শত যোজন সাগৰ পাৰ হৈ সুবেল পৰ্বতৰ শৃংগত অৱতৰণ কৰে। তাত বহি তেওঁ সূৰ্যদেৱতাক প্ৰণাম কৰি দিনৰ ভাগত লংকাৰ চাৰিওফালৰ মনোমোহা ফল-ফুলৰ উপবন আৰু পদুমৰ পুখুৰী পৰিদৰ্শন কৰে। সন্ধিয়া পৰত তেওঁ নিজৰ বিশাল শৰীৰ সংকুচিত কৰি এটি মেকুৰীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি লংকাৰ সুউচ্চ সোণৰ গড়ৰ ওপৰত উঠে। বিশ্বকৰ্মা নিৰ্মিত লংকা নগৰী অম্ৰাৱতীৰ দৰে অপূৰ্ব আৰু মণি-মুকুতাৰে সুশোভিত আছিল। কিন্তু লংকাৰ বিষম সংকট, দুৰ্গম গড় আৰু ৰাক্ষসৰ মাৰাত্মক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ সুৰক্ষা দেখি হনুমানে শ্ৰীৰামচন্দ্ৰ আৰু বানৰ সেনাই এই দুৰ্গম লংকা কেনেদৰে জয় কৰিব সেই বিষয়ে চিন্তিত হয়। অৱশেষত শ্ৰীৰাম-লক্ষ্মণৰ অপৰিমেয় দৈৱিক শক্তিত আস্থা ৰাখি হনুমন্তই মনত সাহস পায়।
ভাষা-বিষয়ক
১১। তলৰ শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখা:
কণ্টকি ➔ কাঁইটীয়া গছ / কণ্টকযুক্ত
ছাতিয়াল ➔ ছতিয়না গছ
তহিতে ➔ তাত / সেই ঠাইতে
দেখিলন্ত ➔ দেখিলে
১২। সমাৰ্থক শব্দ লিখা:
গগন ➔ আকাশ, নভ, ব্যোম, অন্তৰীক্ষ
বিৰাল ➔ মেকুৰী, মেকুনী, মাৰ্জাৰ
গড় ➔ দুৰ্গ, প্ৰাচীৰ, কোঁঠ
সমুদ্ৰ ➔ সাগৰ, সিন্ধু, জলধি, পাৰাবাৰ, ৰত্নাকৰ
পৱন ➔ বায়ু, বতাহ, সমীৰ, অনিল, মাৰুত