পােহৰৰ বাটেৰে আগবঢ়া গাঁওখন
ভাব-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ
১। চমুকৈ উত্তৰ লিখা:
(ক) ৰাজপুত বীৰ মহাৰাণা প্ৰতাপৰ জন্ম ক’ত হৈছিল?
উত্তৰ: ৰাজপুত বীৰ মহাৰাণা প্ৰতাপৰ জন্ম ৰাজস্থানৰ উদয়পুৰত হৈছিল।
(খ) পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰ: পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ৩৫০ কিলোমিটাৰ আঁতৰত, ৰাজছমন্দ জিলাৰ অন্তৰ্গত উদয়পুৰৰ পৰা সাত কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত।
(গ) কিহৰ বাবে পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনে ‘গীণিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ’ত স্থান পাইছিল?
উত্তৰ: মাৰ্বল পাথৰৰ বৃহৎ খনিৰ বাবে পিপলান্ত্ৰি গাঁওখনে ‘গীণিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ’ত স্থান পাইছিল।
(ঘ) পৃথিৱীৰ কোনখন দেশৰ পাঠ্যক্ৰমত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী অন্তর্ভুক্ত হৈছে?
উত্তৰ: ডেনমাৰ্কৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।
(ঙ) ‘Tree Sisters’ নামৰ চিনেমাখন কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
উত্তৰ: আৰ্জেণ্টিনাৰ এটা দলে ‘Tree Sisters’ নামৰ চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।
(চ) কিৰণ কোন আছিল?
উত্তৰ: কিৰণ আছিল পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ প্ৰাক্তন মুখিয়াল শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালৰ অকালতে মৃত্যুবৰণ কৰা কন্যা।
(ছ) ৰাখী-বন্ধনৰ দিনা পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে কি কৰে?
উত্তৰ: ৰাখী-বন্ধনৰ দিনা পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে গছত ৰছী (ৰাখী) বান্ধে।
(জ) ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ৰ আঁৰৰ মানুহজন কোন?
উত্তৰ: ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ৰ আঁৰৰ মানুহজন হ’ল পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ প্ৰ প্রাক্তন মুখিয়াল শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল।
(ঝ) কোনো এজন মানুহৰ মৃত্যুত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মানুহে কি কৰে?
উত্তৰ: কোনো এজন মানুহৰ মৃত্যুত তেওঁৰ স্মৃতি চিৰযুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মানুহে ১১-টা গছপুলি ৰোপণ কৰে।
২। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ পৰিৱেশ কিয় দূষিত হৈছিল?
উত্তৰ: পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত ব্যৱসায়ীসকলে মাৰ্বল পাথৰৰ বৃহৎ বৃহৎ খনি আৰম্ভ কৰিছিল। এই খনিবোৰত মাৰ্বল আহৰণৰ বাবে দিনে-নিশাই কাম চলি থকাৰ ফলত প্ৰকৃতি ধ্বংস হৈছিল আৰু গাঁওখনৰ পৰিৱেশ প্ৰদূষিত হৈ পৰিছিল। গছ-গছনি কটাৰ ফলত বৰষুণৰ পৰিমাণ কমিছিল, ভূ-গৰ্ভৰ পানীৰ স্তৰ তললৈ নামি গৈছিল আৰু নৈ, পুখুৰী, জলাশয় আদিৰ পানীও প্ৰদূষিত হৈ পৰিছিল।
৩। শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল কোন? পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন পৃথিৱীবিখ্যাত হোৱাত তেওঁৰ অৱদান সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: শ্যাম সুন্দৰ পালিৱাল হ’ল পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ প্ৰাক্তন মুখিয়াল (২০০৫-২০১০), যাৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰম আৰু আদৰ্শৰ ফলত ধ্বংসের দিশে গতি কৰা গাঁওখনে আজি পৃথিৱীজুৰি এক আদৰ্শ গাঁও হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰিছে।
তেওঁৰ প্ৰধান অৱদানসমূহ হ’ল:
কন্যা সন্তান জন্ম হ’লে তেওঁৰ নামত গাঁৱৰ ৰাইজে মিলি ১১১-টা গছপুলি ৰোপণ আৰু প্ৰতিপালন কৰাৰ নিয়ম প্ৰৱৰ্তন কৰে।
কন্যা সন্তানৰ সুৰক্ষা, ভ্ৰূণ হত্যা আৰু বাল্যবিবাহ ৰোধ কৰাৰ লগতে ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ বাবে বেংকত ফিক্সড ডিপ’জিটৰ ব্যৱস্থা কৰে।
পানী সংৰক্ষণ, গছপুলি ৰোপণ আৰু খেতি-বাতিৰ জৰিয়তে গাঁওখনক পুনৰ সেউজীয়া আৰু স্বাৱলম্বী কৰি তোলে।
৪। ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ কি? এই যোজনাৰ অধীনত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ মানুহে কি কি বিশেষ চাৰিটা দায়িত্ব পালন কৰিব লাগে?
উত্তৰ: শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে নিজৰ স্বৰ্গীয় কন্যা কিৰণৰ স্মৃতিত প্ৰৱৰ্তন কৰা আৰু গাঁওখনত জন্ম হোৱা প্ৰতিগৰাকী কন্যা সন্তানৰ নামত ১১১-জোপা গছপুলি ৰোপণ আৰু প্ৰতিপালন কৰাৰ বিশেষ আঁচনিখনকেই ‘কিৰণ নিধি যোজনা’ বোলা হয়।
এই যোজনাৰ অধীনত পালন কৰিবলগীয়া চাৰিটা দায়িত্ব হ’ল:
কন্যা সন্তানকে ল’ৰা সন্তানৰ দৰেই মৰম-যত্নেৰে ভালকৈ ডাঙৰ-দীঘল কৰা।
পানী সংৰক্ষণ কৰা।
গছ-গছনি ৰুই প্ৰতিপালন কৰা।
খেতি-বাতি কৰি নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰা।
৫। কন্যা সন্তান সুৰক্ষাৰ বাবে শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে কেনেধৰণৰ আঁচনি লৈছিল?
উত্তৰ: কন্যা সন্তানৰ সুৰক্ষা আৰু অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে শ্যাম সুন্দৰ পালিৱালে তলত দিয়া ব্যৱস্থাসমূহ গ্ৰহণ কৰিছিল:
গাঁৱত ছোৱালী জন্ম হ’লে আনন্দ-উল্লাস কৰি ছোৱালীজনীৰ নামত ১১১-টা মূল্যৱান গছপুলি ৰোপণ আৰু প্ৰতিপালন কৰা।
গাঁৱৰ কোনো লোকেই কন্যা ভ্ৰূণ হত্যা কৰিব নোৱাৰিব।
কোনো ছোৱালীকে শিক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত কৰিব নোৱাৰিব আৰু কোনো কাৰণতে বাল্যবিবাহ দিব নোৱাৰিব।
ছোৱালী জন্ম হ’লে গাঁৱৰ ৰাইজে ২১,০০০ টকা আৰু পিতৃ-মাতৃয়ে ১০,০০০ টকা দি মুঠ ৩১,০০০ টকা ছোৱালীজনীৰ নামত বেংকত ফিক্সড ডিপ’জিট কৰা, যি ধন ছোৱালীজনী ডাঙৰ হৈ পঢ়া-শুনা বা বিয়াৰ সময়তহে উলিয়াব পাৰিব।
গাঁৱৰ প্ৰতিগৰাকী ৰাইজে ষ্টাম্প পেপাৰত এই চৰ্তসমূহত স্বাক্ষৰ কৰি প্ৰতিশ্ৰুতি দিবলগীয়া হয়।
৬। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত কেনেদৰে আত্মিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠিছিল পাঠৰ সহায়ত লিখা।
উত্তৰ: পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ মাজত এক গভীৰ আত্মিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠিছে:
গাঁৱত কন্যা সন্তান জন্ম হ’লে ৰোৱা ১১১-টা গছপুলিক সন্তানৰ দৰেই মৰম আৰু সযতনে ডাঙৰ-দীঘল কৰা হয়।
কোনো ব্যক্তিৰ মৃত্যু হ’লে তেওঁৰ স্মৃতিত ১১-জোপা গছপুলি ৰোপণ কৰি প্ৰকৃতিৰ লগত মানুহৰ সম্বন্ধ বান্ধি ৰখা হয়।
ৰাখী-বন্ধনৰ দিনা গাঁৱৰ মহিলা আৰু ছোৱালীবোৰে গছত ৰাখী বান্ধি গছক নিজৰ ভাই-ককাই বা পৰিয়ালৰ সদস্যৰ দৰে মৰম কৰে।
গছবোৰ গাঁৱৰ সমূহীয়া সম্পত্তি হিচাপে গণ্য কৰি সকলোৱে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে।
৭। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী কোনে কেনেকৈ প্ৰচাৰ কৰিছে?
উত্তৰ: পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাৰ কাহিনী দেশে-বিদেশে তলত দিয়া ধৰণে প্ৰচাৰিত হৈছে:
ডেনমাৰ্কৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত আৰু ৰাজস্থান চৰকাৰৰ সপ্তম-অষ্টম শ্ৰেণীৰ পাঠ্যক্ৰমত এই গাঁৱৰ বিষয়ে পাঠ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
আৰ্জেণ্টিনাৰ এটা দলে এই গাঁওখনক লৈ ‘Tree Sisters’ নামৰ চিনেমা আৰু বহুতো তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি ‘পিপলান্ত্ৰি’ নামৰ এখন হিন্দী ছবিও নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।
বিভিন্ন বাতৰি কাকত, দূৰদৰ্শন আৰু সামাজিক মাধ্যম যেনে— ইউটিউব, ফেচবুক, টুইটাৰ আদিত পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ সফলতাক ব্যাপকভাৱে প্ৰচাৰ কৰা হৈছে।
৮। পিপলান্ত্ৰি গাঁওখন কিয় এখন আদৰ্শ গাঁও বুলি তুমি ভাবা? পাঠটোৰ শিক্ষণীয় দিশ কোনবিলাক?
উত্তৰ: পিপলান্ত্ৰি গাঁোখনে যৌথ প্ৰচেষ্টাৰে প্ৰকৃতি ৰক্ষণাবেক্ষণ, পানী সংৰক্ষণ, কন্যা সন্তানৰ সুৰক্ষা আৰু সম অধিকাৰ, আৰু নিৰ্মল পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ দ্বাৰা ধ্বংসৰ পৰা সমৃদ্ধিৰ দিশে আগবাঢ়ি বিশ্বৰ আগত এক অনুপম নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে। সেয়েহে পিপলান্ত্ৰি এখন প্ৰকৃত আদৰ্শ গাঁও।
পাঠটোৰ শিক্ষণীয় দিশসমূহ হ’ল:
কন্যা আৰু পুত্ৰ সন্তানৰ মাজত কোনো বৈষম্য নাৰাখি সকলোকে সমানে মৰম আৰু শিক্ষাৰ সুবিধা দিয়া।
গছ-গছনি ৰোপণ আৰু প্ৰতিপালন কৰি প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য বজাই ৰখা।
বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণ আৰু পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া।
কেৱল চৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি নাথাকি একতা, একাগ্ৰতা আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমেৰে সমাজৰ উন্নতি সাধন কৰা।
পৰিৱেশ নিকা আৰু স্বচ্ছ কৰি ৰখা।
৯। বহলাই, বুজাই লিখা:
(ক) বাৰটা মাহত তেৰটা খেতি:
উত্তৰ: এই বাক্যশাৰীয়ে কৰ্মঠ আৰু উদ্যমী কৃষকৰ নিৰন্তৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমক বুজায়। এলেহুৱা হৈ হাত সাবটি বহি নাথাকি বছৰৰ বাৰটা মাহতে পলম নকৰাকৈ এটাৰ পিছত আন এটা খেতি কৰি লাভান্বিত হোৱাৰ মানসিকতাই হ’ল বাৰ মাহত তেৰটা খেতি কৰা। এনে কৰিলে কৃষক পৰিয়ালসমূহ স্বাৱলম্বী হোৱাৰ লগতে আৰ্থিকভাৱেও স্বচ্ছল হয়।
(খ) স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান:
উত্তৰ: ভাৰত চৰকাৰে ২০১৪-১৫ চনত সমগ্ৰ দেশখনক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন কৰা আৰু মুকলি স্থানত শৌচ কৰা প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ‘স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান’ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল স্বাস্থ্যসন্মত পৰিৱেশ গঢ়ি তোলা আৰু জাৱৰ-জোঁথৰৰ সঠিক নিষ্কাশন কৰা। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱত এই চৰকাৰী অভিযানৰ বহু আগৰ পৰাই সম্পূৰ্ণ স্বচ্ছতা মানি চলা হৈছে।
(গ) সামাজিক মাধ্যম:
উত্তৰ: সামাজিক মাধ্যম (Social Media) হ’ল ইণ্টাৰনেটৰ সহায়ত ব্যৱহাৰ হোৱা ডিজিটেল যোগাযোগ মাধ্যম, যাৰ জৰিয়তে পৃথিৱীৰ যিকোনো ঠাইৰ মানুহে খবৰ, মতাদৰ্শ, ছবি আৰু ভিডিঅ’ সহজে আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰে। যেনে— ফেচবুক, ইউটিউব, টুইটাৰ, ইনষ্টাগ্ৰাম ইত্যাদি। পিপলান্ত্ৰি গাঁৱৰ আদৰ্শমূলক কাম-কাজসমূহ এই সামাজিক মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বিশ্বজুৰি প্ৰচাৰিত হৈছে।
ভাষা-বিষয়ক প্ৰশ্নোত্তৰ
১০। বাক্য ৰচনা কৰা:
হাতে-কামে: কেৱল কথা কৈ নাথাকি আমি হাতে-কামে লাগিলেহে সমাজৰ উন্নতি হ’ব।
নিয়ম-শৃংখলা: বিদ্যালয়ৰ সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে কঠোৰভাৱে নিয়ম-শৃংখলা মানি চলা উচিত।
দিনে-নিশাই: পৰীক্ষাত ভাল ফলাফল পাবলৈ ৰমেনে দিনে-নিশাই পঢ়া-শুনা কৰিছে।
খেতি-বাতি: আমাৰ গাঁৱৰ মানুহবোৰে কষ্টৰে খেতি-বাতি কৰি নিজৰ পৰিয়াল পোহপাল দিয়ে।
আনন্দ-উল্লাস: বিহুৰ সময়ত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু সকলোৱে আনন্দ-উল্লাসেৰে নাচি-বাগি সময় কটায়।
ডাঙৰ-দীঘল: পিতৃ-মাতৃয়ে বহু কষ্ট স্বীকাৰ কৰি সন্তানক মৰমেৰে ডাঙৰ-দীঘল কৰে।
সুখ-সমৃদ্ধি: পৰিয়ালত একতা আৰু শান্তি থাকিলে ঘৰখনলৈ আপোনা-আপুনি সুখ-সমৃদ্ধি আসে।
১১। কিয় মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে লিখা (ণত্ববিধিৰ নিয়ম):
বৰষুণ: ‘ষ’ বৰ্ণৰ পিছত থকা বাবে স্বাভাৱিক নিয়ম অনুসৰি দন্ত্য ‘ন’ গুচি মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
পৰিমাণ: ‘ৰ’ বৰ্ণৰ পিছত স্বৰবৰ্ণ (ই, আ) আৰু ‘ম’ বৰ্ণৰ ব্যৱধান থকা সত্ত্বেও নিয়ম অনুসৰি মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
ৰূপায়ণ: ‘ৰ’ বৰ্ণৰ পিছত স্বৰবৰ্ণ আৰু ‘প’, ‘য’ (য়) বৰ্ণৰ ব্যৱধান থকাতো পৰৱৰ্তী ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
১২। প্ৰতিটো শব্দৰে একোটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা:
শব্দ | সমাৰ্থক শব্দ |
|---|---|
মুক্ত | স্বাধীন / খোলা |
বায়ু | বতাহ / পৱন |
বৃহৎ | বিশাল / ডাঙৰ |
পানী | জল / নীৰ |
গছ | বৃক্ষ / তৰু |
চকু | নয়ন / নেত্ৰ |
গাঁও | গ্ৰাম |
১৩। উপসৰ্গকেইটাৰে একোটাকৈ শব্দ গঠন কৰা:
প্ৰতি — প্ৰতিবাদ / প্ৰতিধ্বনি
অধি — অধিকাৰ / অধিনায়ক
উপ — উপহাৰ / উপকূল
অৱ — অৱনতি / অৱহেলা
দুৰ্ — দুৰ্গম / দুৰ্বল