৩। ভূমি সম্পদৰ গুৰুত্ব আৰু ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে লিখা। (৮০ টা মান শব্দৰ ভিতৰত)।

উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ ২৯ শতাংশ হৈছে ভূমি। এই ভূমিয়েই জীৱজগতৰ আধাৰ। মানুহৰ অন্ন, বস্ত্ৰ, বাসস্থান আৰু ইন্ধনৰ মূলতেই হৈছে ভূমি সম্পদ। সেইদৰে উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ স্থিতি আৰু বিকাশো ভূমি সম্পদৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল। ভূমিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই আমাৰ কৃষি, শিল্প, যাতায়ত, যোগাযোগ আদি গঢ় লৈ উঠিছে। অৰ্থাৎ মানুহৰ সভ্যতা, সংস্কৃতি, অৰ্থনীতি আদিৰ ক্ষেত্ৰত ভূমি বা মাটিৰ ভূমিকা সৰ্বাধিক। এই ভূমি বা মাটি কিন্তু অসীম নহয়। ই সীমিত। পৃথিৱীত মানুহৰ সংখ্যা কম হৈ থাকোতে মাটিৰ বিশেষ অভাৱ হোৱা নাছিল।

গ্ৰাম্যাঞ্চলত মাটিয়ে কৃষকৰ জীয়াই থকাৰ সম্বল। এই মাটিতেই কৃষিকাৰ্য কৰিয়েই তেওঁলোক জীয়াই থাকে। কৃষিৰ বাবে বহুতে ঘাঁহনি, বিল, পিতনি, চৰণীয়া পথাৰ আদি মাটিৰে পুতি কৃষিভূমিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। এনে কৰোঁতে পৰিৱেশত পৰিব পৰা প্ৰভাৱৰ কথা ভবা নহয়।

৪। তুমি থকা ঠাইখনৰ ভূমি সম্পদৰ ক্ষেত্ৰত কি পৰিৱৰ্তন হৈছে? পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ লোক বা ওচৰৰ বিজ্ঞলোকৰ পৰা সেই সম্পৰ্কে জানি লৈ এটি টোকা যুশুত কৰা।

উত্তৰঃ মই থকা ঠাইখনত ভূমি সম্পদৰ ক্ষেত্ৰত বহুতো পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছে। পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ লোক আৰু ওচৰৰ বিজ্ঞ লোকৰ পৰা জানিবলৈ পাইছোঁ যে আগতে এই অঞ্চলত অধিক কৃষিভূমি আছিল। ধান,সৰিয়হ, শাক-পাচলি আদি খেতি বহুলভাৱে কৰা হৈছিল। মাটিৰ উৰ্বৰা শক্তি ভাল আছিল আৰু পানীৰ প্ৰাকৃতিক উৎস সহজলভ্য আছিল।

কিন্তু বৰ্তমান সময়ত জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু নগৰীকৰণৰ ফলত বহু কৃষিভূমি ঘৰ-বাৰী, দোকান-পোহৰ আৰু ৰাস্তালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। কিছুমান ঠাইত বালি খনন, গছ কটা আৰু মাটিৰ অযথা ব্যৱহাৰৰ বাবে মাটিৰ উৰ্বৰা শক্তি কমি গৈছে। তদুপৰি ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশকৰ অধিক ব্যৱহাৰে ভূমিৰ গুণগত মান হ্ৰাস কৰিছে।

সেয়েহে, জ্যেষ্ঠ লোকসকলে কোৱা মতে, ভূমি সম্পদ সংৰক্ষণৰ বাবে সঠিক ভূমি ব্যৱহাৰ, গছ ৰোপণ আৰু পৰিবেশ-অনুকূল কৃষি পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰা অতি প্ৰয়োজনীয়।

৫। বনজ সম্পদ আৰু জলজ সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেনে ভূমিকা লোৱা উচিত?

উত্তৰঃ আমাৰ প্ৰয়োজনীয় বাঁহ, কাঠ, খৰি, কেঁচামাল, ঔষধি উদ্ভিদ আদি বননিৰপৰাই পাওঁ। লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাগজখিলাও আমি বনজ সম্পদৰপৰাই আহৰণ কৰো। এইবিলাকেই বনজ সম্পদৰ বাণিজ্যিক ব্যৱহাৰ। সেইদৰে উদ্ভিদে আমাক অক্সিজেন যোগান ধৰে, বন্যপ্রাণীক আশ্রয় প্রদান কৰে, মাটি সংৰক্ষণত সহায় কৰে, ভূগৰ্ভৰ জল বৃদ্ধিত সহায় কৰে, গোলকীয় উত্তাপ হ্রাস কৰে।

জলসম্পদ প্ৰধানকৈ জলসিঞ্চন, পৰিবহন, উদ্যোগ আৰু ঘৰুৱা কামত ব্যৱহাৰ হয়। বিদ্যুত শক্তি আহৰণৰ বাবেও জলসম্পদৰ প্ৰয়োজন হয়। জনসংখ্যাৰ বৃদ্ধিৰ লগে লগে পানীৰ ব্যৱহাৰো বৃদ্ধি পাইছে। কিন্তু সেই অনুপাতে ব্যৱহাৰযোগ্য পানীৰ পৰিমাণ বঢ়া নাই ǀ তাৰ লগতে পানীৰ উৎসসমূহ প্ৰদূষিত হবলৈ লোৱাৰ বাবেও জলসম্পদৰ নাটনিয়ে দেখা দিছে। পানীৰ সমস্যা দূৰ কৰিবলৈ আমি জলসংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগিব। যিবোৰ কামৰ দ্বাৰা পানী প্ৰদূষণ হয়, তাক পৰিহাৰ কৰিব লাগিব; প্ৰয়োজনতকৈ বেছি পানী ব্যৱহাৰ কৰা অনুচিত,পানী পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া উচিত আৰু বৰষুণৰ পানী পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া উচিত।

৬। শক্তি সম্পদৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কি কি পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব লাগে?

উত্তৰঃ শক্তি সম্পদ সংৰক্ষণৰ বাবে নিম্নোক্ত ব্যৱস্থাসমূহ ল’ব পাৰো-

(i) সম্পদৰ মিতব্যয়ী ব্যৱহাৰ।

(ii) সম্পদৰ অপচয় ৰোধ কৰা।

(iii) অপৰম্পৰাগত শক্তি (যেনে সৌৰশক্তি) আহৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা উচিত।

৭। চমু টোকা লিখা–

(ক) বন্যপ্ৰাণী

উত্তৰঃ বন্যপ্রানীঃ হাবিত বাস কৰা সৰু-বৰ জীৱ-জন্তু, চৰাই-চিৰিকতি, উভচৰ প্ৰাণী, কীট-পতংগ ইত্যাদিবোৰক বন্যপ্ৰাণী বুলিব পাৰি। সকলো বন্য প্রাণীয়ে হ’ল প্রাকৃতিক সম্পদ। বন্যপ্ৰাণীৰ উপস্থিতিত প্ৰকৃতিত সহজে ভাৰসাম্যতা ৰক্ষা হয়। দিনক দিনে জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু মানুহৰ গতিবিধি লাহে লাহে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত অৰণ্যত থকা বন্য প্রাণীবোৰৰ জীৱনলৈ সংকট নামি আহিছে। অৱশ্যে চৰকাৰে বন্যপ্ৰাণীবোৰক সংৰক্ষিত কৰিবৰ বাবে বহু পদক্ষেপ গ্রহণ কৰিছে ।

(খ) জীৱাশ্ম ইন্ধন

উত্তৰঃ জীৱাশ্ম ইন্ধনঃ কয়লা, পেট্রলিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ আদি জীৱাশ্ম ইন্ধন। জীৱাশ্মইন্ধন নতুনকৈ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি। জীৱাশ্ম ইন্ধনসমূহৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰৰ ফলত এইবোৰৰ পৰিমাণ দ্ৰুত গতিত কমি আহিছে। সেয়েহে আমি জীৱাশ্ম ইন্ধনবোৰ অলপ কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। সেয়েহে এই ইন্ধনবোৰ সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ কৰ্তব্য।

(গ) মৰুকৰণ

উত্তৰঃ মৰুকৰণঃ প্ৰাকৃতিক বা মানৱজনিত কাৰণত মৰুভূমিৰ সৃষ্টি হোৱাকে মৰুকৰণ বুলি কোৱা হয়। অধিক উৎপাদন পাবৰ বাবে একেডৰা মাটিতে বেছিকৈ সাৰ, ৰাসায়নিক দ্রব্য জলসিঞ্চন আদি প্ৰয়োগ কৰি বাৰে বাৰে খেতি কৰি থাকিলে মাটিৰ উৰ্বৰতা নষ্ট হয়, পানী ধৰি ৰাখিব পৰা ক্ষমতা কমে আৰু ভূ-তল জল নিম্নগামী হয়। ফলত অঞ্চলটো শুকান বা মৰুসদৃশ হৈ পৰিব পাৰে। মৰুভূমিৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলত বননি ধ্বংস আৰু অধিক পশুচাৰণেও মৰুভূমিৰ প্ৰসাৰ ঘটাব পাৰে।

(ঘ) সৌৰশক্তি

উত্তৰঃ সৌৰশক্তিঃ সূৰ্য অফুৰন্ত শক্তিৰ ভঁৰাল। আমি প্রত্যেক দিনেই সূৰ্যৰ তাপ আৰু পোহৰ পাই থাকো। সূৰ্যৰ এই শক্তিক সৌৰ কোষৰ সহায়ত বিদ্যুৎ শক্তি উৎপাদান কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বিদ্যুৎ শক্তিৰ সহায়ত সৌৰ চৌকা, সৌৰহিটাৰ আদি চলোৱা হয়। সৌৰকোষ (বেটাৰী)ৰ জৰিয়তে সৌৰ বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰা হয়। ঘড়ী, বিদ্যুৎ সংযোগ নথকা গাওঁ বা অঞ্চলত বিজুলী চাকি জলোৱাৰ উপৰি মহাকাশ যান উপগ্রহ আদিতো সৌৰশক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

(ঙ) ভূমিস্খলন

উত্তৰঃ ভূমিস্খলনঃ ভূমিস্খলন প্রাকৃতিক কাৰণত আৰু মানুহৰ কাৰ্যৰ ফলত সংঘটিত এক দুর্যোগ। নেৰানেপেৰা বৰষুণ, ভূমিকম্পৰ জোকাৰণি আদিৰ ফলত ওখ ঠাইৰ ভূ-খণ্ড তললৈ খহি পৰাকে ভূমিস্খলন বোলে। পাহাৰীয়া অঞ্চলত মানুহে মাটি বা গছ-গছনি ধ্বংস কৰাৰ ফলতো ভূমিস্খলন হ’ব পাৰে।

৮। পাৰ্থক্য দেখুওৱা —

(ক) গ্ৰামাঞ্চলৰ ভূমিৰ ব্যৱহাৰ আৰু নগৰীয়া অঞ্চলৰ ভূমিৰ ব্যৱহাৰ

উত্তৰঃ গ্রামাঞ্চলৰ ভূমিৰ ব্যৱহাৰ আৰু নগৰীয়া অঞ্চলৰ ভূমিৰ ব্যৱহাৰৰ মাজত পার্থক্য হ’ল-

গ্ৰামাঞ্চলৰ সৰহভাগ ভূমি কৃষি কাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নগৰীয়া অঞ্চলৰ ভূমি ঘৰ-দুৱাৰ, উদ্যোগ আৰু কাৰ্যালয় সাজিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

(খ) পৰম্পৰাগত আৰু অপৰম্পৰাগত শক্তি

উত্তৰঃ পৰম্পৰাগত আৰু অপৰম্পৰাগত শক্তি মাজৰ পাৰ্থক্য হ’ল–

পৰম্পৰাগতঃ অতীজৰ পৰা জুই জ্বলাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি অহা খৰি আৰু অন্যান্য জীৱাশ্ম ইন্ধনবোৰেই হ’ল পৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎস। কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম, আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ আদি জীৱাশ্ম ইন্ধন। এনে ইন্ধন নতুনকৈ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি। মানুহে যিমান বেছিকৈ এই ইন্ধন শক্তি খৰচ কৰিব সিমান সোনকালে সেইবোৰ শেষ হৈ যাব।

অপৰম্পৰাগতঃ জীৱাশ্ম ইন্ধনসমূহ শেষ হৈ যোৱাৰ আগতে মানুহে অন্য উৎসৰপৰা শক্তি আহৰণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো প্ৰয়োজন। সেয়েহে আজিকালি অপৰম্পৰাগত শক্তিৰ উৎসমূহ, যেনে– সৌৰশক্তি, জলশক্তি, বতাহশক্তি, জোৱাৰৰ শক্তি আদি নৱীকৰণযোগ্য শক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। এই শক্তি ব্যৱহাৰৰ আন এক সুবিধা হ’ল ইয়াত প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা কম।

৯। তোমালোকৰ ওচৰে-পাজৰে থকা বনজ সম্পদসমূহৰ সংৰক্ষণ আৰু বৃদ্ধিৰ বাবে গ্ৰহণ কৰিবপৰা উপায়সমূহ উল্লেখ কৰা ।

উত্তৰঃ বনজ সম্পদসমূহৰ সংৰক্ষণ আৰু বৃদ্ধিৰ বাবে নিম্নলিখিত পদক্ষেপবোৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰি-
(i) বৃক্ষৰোপণ: খালী ঠাইত আৰু ঘৰৰ আশেপাশে বৃক্ষৰোপণ কৰা আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে সমাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰা। অসম চৰকাৰৰ বন বিভাগৰ বিভিন্ন আঁচনিৰ সহায় লৈ আমি গছপুলি ৰোপণ কৰিব পাৰোঁ।
(ii) অবাঞ্ছিত গছ কটা ৰোধ: বিনা কাৰণত বা অবৈধভাৱে গছ কটা বন্ধ কৰিব লাগে। গছ কটাৰ পৰিৱৰ্তে শুকাই যোৱা ডাল বা পৰি যোৱা গছহে ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰৰ কৰিব লাগে।
(iii) বন্যপ্রাণীৰ সুৰক্ষা: বন্যপ্রাণীৰ আৱাসস্থলসমূহ ধ্বংস নকৰি সিহঁতৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিব লাগে, কাৰণ বন্যপ্রাণী আৰু উদ্ভিদ ইটো সিটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
(iv) বিকল্প শক্তিৰ ব্যৱহাৰ: ইন্ধন হিচাপে খৰিৰ পৰিৱৰ্তে সৌৰ শক্তি বা এল.পি.জি. (LPG) গেছ ব্যৱহাৰ কৰি গছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিব পাৰি।
(v) সামাজিক বনানীকৰণ: পথৰ কাষত, শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ চৌহদত আৰু চৰকাৰী খালী মাটিত সমূহীয়াভাৱে গছ ৰুই বনজ সম্পদ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।

১০। অপৰম্পৰাগত শক্তিসম্পদ কি কি? এইবোৰ কেনেকৈ পোৱা যায় বা সংগ্ৰহ কৰা হয় তাৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰঃ অপম্পৰাগত শক্তিসম্পদসমূহ হৈছে- সৌৰশক্তি, জলশক্তি, বতাহশক্তি, জোৱাৰৰ শক্তি আদি অপম্পৰাগত সম্পদ।