১। চমু উত্তৰ লিখা-

(ক) বিনিময় প্রথা কাক বোলে?

উত্তৰঃ সামগ্ৰীৰ সলনি সামগ্ৰী বিনিময় কৰা প্ৰথাটোক বিনিময় প্রথা বোলে।

(খ) বজাৰ মানে কি?

উত্তৰঃ বজাৰ বুলিলে সাধাৰণতে এটুকুৰা নিৰ্দিষ্ট ঠাইকে বুজায়, য’ত গ্রাহক আৰু বিক্রেতা পৰস্পৰ মখামুখি হয় আৰু মুদ্ৰাৰ বিনিময়ত বস্তু বা সামগ্ৰীৰ কিনা-বেচা কৰা হয়।

(গ) দৈনিক বজাৰৰ সুবিধাসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ দৈনিক বজাৰৰ সুবিধাসমূহ হ’ল-

১) দৈনিক বজাৰসমূহ স্থায়ী হোৱা বাবে প্ৰয়োজন অনুসৰিবস্তু লাভ কৰিব পাৰি ।

২) দৈনিক বজাৰত দোকানসমূহত বিজ্ঞানসন্মত পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয় বাবে ইয়াত গ্ৰাহকৰ কোনো অসুবিধা নহয়।

(ঘ) বস্তুৰ দাম বা দৰ মানে কি?

উত্তৰঃ বস্তু এটা ক্ৰয় কৰাৰ বাবে মুদ্ৰাৰ মাধ্যমত যি মূল্য প্ৰদান কৰোঁ তাকে বস্তুটোৰ দাম বা দৰ বুলি কোৱা হয়।

(ঙ) সাপ্তাহিক বজাৰত বস্তুৰ দাম কিয় কম হয়?

উত্তৰঃ সাপ্তাহিক বজাৰত একেজাতীয় সামগ্রী বা বস্তু কেইবাখনো দোকানত থকা বাবে সাপ্তাহিক বজাৰত বস্তুৰ দাম কম হয়।

(চ) জোন-বিল মেলা কিহৰ বাবে বিখ্যাত?

উত্তৰঃ জোন-বিল মেলা বিনিময় প্ৰথাৰ বাবে বিখ্যাত।

২। উত্তৰ লিখা –

(ক) দৈনিক বজাৰ আৰু সাপ্তাহিক বজাৰৰ মাজত কি কি পার্থক্য আছে?

উত্তৰ: দৈনিক বজাৰ আৰু সাপ্তাহিক বজাৰৰ মাজত থকা কেইটামান পার্থক্য তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:

(১) দৈনিক বজাৰবোৰ স্থায়ী বজাৰ কিন্তু সাপ্তাহিক বজাৰবোৰ অস্থায়ী বজাৰ ।

(২) দৈনিক বজাৰতকৈ সাপ্তাহিক বজাৰত বস্তুৰ দাম তুলনামূলকভাৱে কম হয়।

(৩) দৈনিক বজাৰৰ সাধাৰণতে স্থায়ী ঘৰ থাকে কিন্তু সপ্তাহিক বজাৰত স্থায়ী ঘৰৰ প্ৰয়োজন নাথাকে।

(খ) বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ বজাৰবোৰে আমাৰ সামাজিক প্ৰয়োজনবোৰ কি দৰে পূৰ কৰে?

উত্তৰঃ আমাৰ চাৰিওফালে থকা বজাৰ সমূহে মানুহৰ দৈনিক প্রয়োজনসমূহ তাৎক্ষণিকভাৱে পূৰ কৰে। এই বজাৰবোৰ মানুহৰ প্ৰয়োজন সমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ়ি ওঠে। ইয়াৰ উপৰিও সাপ্তাহিক বজাৰে সমাজৰ অন্নান্য প্রয়োজনসমূহ পূৰ কৰে।

(গ) পাইকাৰী বিক্রেতাৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পর্কে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ উৎপাদনকাৰীৰপৰা সামগ্রীসমূহ পাইকাৰী বিক্রেতাই বৃহৎ পৰিমাণে কিনি লয়। সৰহ সামগ্ৰী একেলগে কিনাৰ বাবে পাইকাৰী বজাৰত বস্তুৰ দাম কিছু কম হয়। খুচুৰা বিক্রেতা বা ফেৰিৱালাবোৰে পাইকাৰী বিক্ৰেতাৰপৰা কম দামত বস্তু ক্ৰয় কৰে আৰু গ্ৰাহকৰ ওচৰত বেছি দামত বিক্ৰী কৰি লাভঅর্জন কৰে। বিক্রেতাই সদায় নিজে ক্ৰয় কৰা দামতকৈ অধিক দামত বস্তু বিক্ৰী কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। ক্ৰয় দামতকৈ বিক্রয় দাম বেছি হ’লে লাভ হয়। লাভ অৰ্জন কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰাই হৈছে সকলো ব্যৱসায়ীৰ মূল লক্ষ্য।

(ঘ) বজাৰ শৃংখল মানে কি?

উত্তৰঃ বজাৰবোৰ শৃংখলভাৱে পৰিচালনা হ’বলৈ যিবোৰ নীতি নিয়ম থাকে তাক বজাৰ শৃংখল বোলে ।