দশমিক

অধ্যায় 8: দশমিক - চিত্ৰসহ সম্পূৰ্ণ সমাধান
কৰি চাওঁ আহা 8.1 আৰু 8.2 (পৃষ্ঠা 305 - 313)
প্ৰশ্ন 8.1 এটা এককৰ ভাগ আৰু দৈৰ্ঘ্য নিৰূপণ:
💡 সমাধান:
  • 1. কোনটো কলমৰ দৈৰ্ঘ্য বেছি: পিনাকৰ কলমৰ দৈৰ্ঘ্য (14.8 চেমি) কেথৰিণৰ কলমতকৈ (14.4 চেমি) বেছি।
  • 2. এককক ভাগ কৰাৰ কাৰণ: যিবোৰ মান পূৰ্ণ সংখ্যা নহয়, তেনে সূক্ষ্ম জোখ সঠিকভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আমি এককক সৰু ভাগত বিভক্ত কৰোঁ।
  • 3. পূৰ্ণ আৰু ভাগত প্ৰকাশ: (a) 3 4/10 চেমি     (b) 4 7/10 চেমি
প্ৰশ্ন 8.2.1 পিনাকৰ কলমৰ দৈৰ্ঘ্য দশমাংশত আৰু দৈৰ্ঘ্যসমূহৰ ঊৰ্ধ্বক্ৰম:
💡 সমাধান:

• পিনাকৰ কলমৰ দৈৰ্ঘ্য = 14 8/10 চেমি = 148/10 চেমি (148 টা এক-দশমাংশ বা 14.8 চেমি)

ঊৰ্ধ্বক্ৰম (সৰুৰ পৰা ডাঙৰলৈ):
7/10 চেমি (0.7) < 23/10 চেমি (2.3) < 2 7/10 চেমি (2.7) < 8 9/10 চেমি (8.9) < 145/10 চেমি (14.5) < 14 6/10 চেমি (14.6)

প্ৰশ্ন 8.2.2 ভগ্নাংশৰ যোগফল নিৰ্ণয়:
💡 সমাধান:
  • (a) 2 7/10 + 8 3/10 = 10 + 10/10 = 11
  • (b) 6 4/10 + 13 2/10 = 19 + 6/10 = 19 6/10 (বা 19.6)
প্ৰশ্ন 8.2.3 কাৱৈ মাছৰ মূৰৰ অংশ (1 7/10 চেমি) আৰু বাকী অংশৰ (4 5/10 চেমি) দৈৰ্ঘ্যৰ পাৰ্থক্য:
1.7 চেমি 4.5 চেমি
💡 সমাধান:

পাৰ্থক্য = 4.5 - 1.7 = 2.8 চেমি (বা 2 8/10 চেমি)

উত্তৰ: 2.8 চেমি
কৰি চাওঁ আহা 8.3 (পৃষ্ঠা 319 - 325) — এক-শতকাংশ আৰু সৰলীকৰণ
প্ৰশ্ন 8.3.1 পেঞ্চিলৰ জোখ আৰু শতকাংশ স্কেল:
8 8.5 9 8.85
💡 সমাধান:

পেঞ্চিলৰ জোখ = 8.85 চেমি (আঠ আৰু পঁচাশি শতকাংশ চেমি বা 8 85/100 চেমি)

প্ৰশ্ন 8.3.2 শতকাংশ থকা সংখ্যাৰ যোগ আৰু বিয়োগ (সৰল কৰা):
💡 সমাধান:
  • (a) 4 4/10 + 4 4/100 = 4.4 + 4.04 = 8.44 (8 44/100)
  • (b) 2 65/100 + 7 92/100 = 2.65 + 7.92 = 10.57
  • (c) 8.19 + 3.81 = 12.00 = 12
  • (d) 4.99 + 5.01 = 10.00 = 10
  • (e) 12.23 - 4.58 = 7.65
  • (f) 8.03 - 5.07 = 2.96
  • (g) 10.55 - 6.55 = 4.00 = 4
  • (h) 19.45 - 12.54 = 6.91
কৰি চাওঁ আহা 8.4 (পৃষ্ঠা 331) — স্থানীয় মান আৰু দশমিক ৰূপ
প্ৰশ্ন 1 & 2 দশমিক ৰূপত প্ৰকাশ কৰা:
💡 সমাধান:
  • • 5 একক 4 দশমাংশ 6 শতকাংশ = 5.46 (পাঁচ দশমিক চাৰি ছয়)
  • • 5 একক 6 শতকাংশ = 5.06 (পাঁচ দশমিক শূন্য ছয়)
  • • 3 শ 2 একক 2 শতকাংশ = 302.02
  • • 25 দশমাংশ = 25/10 = 2.5
  • • 257 দশমাংশ = 257/10 = 25.7
  • • 257 শতকাংশ = 257/100 = 2.57
কৰি চাওঁ আহা 8.5 (পৃষ্ঠা 335 - 341) — সংখ্যাৰেখা আৰু তুলনা
প্ৰশ্ন 8.5.1 সংখ্যাৰেখাত খালী বাকচ পূৰ কৰা (পৃষ্ঠা 337):
0 1 0.6 1.2
💡 উত্তৰসমূহ:
  • (a) 0.6 আৰু 1.2
  • (b) 5.3 আৰু 5.8
  • (c) 3.03 আৰু 3.07
  • (d) 2.45
  • (e) 4.6, 4.8, 5.0
প্ৰশ্ন 8.5.2 & 8.5.3 দশমিক সংখ্যাৰ তুলনা আৰু নিকটতম মান:
💡 সমাধান:
  • ডাঙৰ সংখ্যা: (a) 1.76  |  (b) 57.9  |  (c) 2.050  |  (d) 3.569
  • 1 ৰ নিকটতম দশমিক: 1.03 (পাৰ্থক্য মাত্ৰ 0.03)
  • 5 ৰ নিকটতম দশমিক: 4.9 (পাৰ্থক্য 0.1)
  • • 0, 1, 2, 3, 8 ৰে 23 ৰ নিকটতম সংখ্যা = 23.018
  • • 100 আৰু 1000 ৰ মাজৰ আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা = 102.38
কৰি চাওঁ আহা 8.6 (পৃষ্ঠা 343) — দশমিকৰ যোগ আৰু বিয়োগ
প্ৰশ্ন 1 যোগ কৰা:
  • (a) 4.7 + 2.2 = 6.9
  • (b) 8.3 + 11.9 = 20.2
  • (c) 7.48 + 3.93 = 11.41
  • (d) 13.58 + 27.3 = 40.88
  • (e) 1.279 + 5.72 = 6.999
  • (f) 0.47 + 0.047 = 0.517
  • (g) 4.937 + 9.285 = 14.222
প্ৰশ্ন 2 বিয়োগ কৰা:
  • (a) 11.3 - 9.7 = 1.6
  • (b) 24.3 - 17.0 = 7.3
  • (c) 7.40 - 0.06 = 7.34
  • (d) 47.0 - 39.3 = 7.7
  • (e) 29.235 - 16.714 = 12.521
  • (f) 0.160 - 0.006 = 0.154
  • (g) 5.50 - 5.05 = 0.45
কৰি চাওঁ আহা 8.7 (পৃষ্ঠা 349 - 355) — ব্যৱহাৰিক একক পৰিৱৰ্তন
প্ৰশ্ন 8.7.1 - 8.7.4 দীঘ, ওজন, আয়তন আৰু টকা-পইচাৰ পৰিৱৰ্তন:
💡 সমাধান:
  • • 3 মিমি = 0.3 চেমি  |  13 মিমি = 1.3 চেমি
  • • 580 গ্ৰা = 0.58 কিগ্ৰা  |  734 গ্ৰা = 0.734 কিগ্ৰা  |  1405 গ্ৰা = 1.405 কিগ্ৰা
  • • আটাৰ মুঠ ওজন = 5 + 2 + 1 + 0.5 + 0.1 + 0.01 = 8.61 কিগ্ৰা
  • • পানীৰ মুঠ আয়তন = 20 + 5 + 2 + 1 + 0.5 + 0.2 = 28.7 লিটাৰ
  • • 100 পইচা = ₹1.00  |  500 পইচা = ₹5.00  |  25 পইচা = ₹0.25
কৰি চাওঁ আহা 8.8 আৰু 8.9 (পৃষ্ঠা 357 - 359) — অনুক্ৰম আৰু আসন্নমান
প্ৰশ্ন 8.8 দশমিক অনুক্ৰমৰ পৰৱৰ্তী পদসমূহ:
  • (a) 2.9, 3.2, 3.5 ➔ 3.8, 4.1, 4.4, 4.7, 5.0 (+0.3)
  • (b) 17.70, 17.78, 17.86 ➔ 17.94, 18.02, 18.10, 18.18, 18.26 (+0.08)
  • (c) 365.25, 365.50, 365.75 ➔ 366.00, 366.25, 366.50, 366.75, 367.00 (+0.25)
  • (d) 5.5, 5.1, 4.7 ➔ 4.3, 3.9, 3.5, 3.1, 2.7 (-0.4)
প্ৰশ্ন 8.9 দশমাংশ আৰু শতকাংশ স্থানলৈ আসন্নমান:
  • (a) 27.89436 + 4.73214 = 32.6265 ➔ দশমাংশ: 32.6, শতকাংশ: 32.63
  • (b) 1.29475 + 48.71743 = 50.01218 ➔ দশমাংশ: 50.0, শতকাংশ: 50.01
  • (c) 13.2945 - 8.4756 = 4.8189 ➔ দশমাংশ: 4.8, শতকাংশ: 4.82
  • (d) 5.9999 - 2.00423 = 3.99567 ➔ দশমাংশ: 4.0, শতকাংশ: 4.00
অনুশীলনী 8 (মূল পাঠভিত্তিক অনুশীলনী)
প্ৰশ্ন 1 - 10 (MCQ) শুদ্ধ বিকল্প বাছি উলিওৱা:
  • 1. কোনটো আটাইতকৈ ডাঙৰ? ➔ ✔ C. 9/10 (0.9)
  • 2. কোনটো আটাইতকৈ সৰু? ➔ ✔ A. এক-শতকাংশ (0.01)
  • 3. 9 দহক 9 একক 9 দশমাংশ 9 শতকাংশ = ✔ B. 99.99
  • 4. 37 একক 5 দশমাংশ 10 শতকাংশ = ✔ C. 37.6 (37 + 0.5 + 0.10)
  • 5. 5 ৰ নিকটতম দশমিক সংখ্যা = ✔ D. 4.98
  • 6. 0.61 + 0.70 ৰ মান = ✔ B. 1.31 (বা 1.35)
  • 7. 1/5 ৰ মান = ✔ D. 0.2
  • 8. 0.3 ৰ ভগ্নাংশ ৰূপ = ✔ C. 3/10
  • 9. 45/100 ৰ দশমিক ৰূপ = ✔ D. 0.45
  • 10. 96 শতকাংশৰ দশমিক ৰূপ = ✔ A. 0.96
প্ৰশ্ন 11 সত্য নে অসত্য নিৰূপণ কৰা:
  • (a) সত্য (0.554 ত শতকাংশ আৰু সহস্ৰাংশ অংক আছে)
  • (b) সত্য (7.69 হ'ল 7 আৰু 8 ৰ মাজৰ সংখ্যা)
  • (c) অসত্য (3.03 ত দশমাংশত 0 আৰু শতকাংশত 3 আছে)
  • (d) সত্য (0.127 ত দশমাংশত 1 আৰু সহস্ৰাংশত 7 আছে)
  • (e) সত্য (প্ৰতিটো দশমিক সংখ্যাক সংখ্যাৰেখাত বিন্দুৰে দেখুৱাব পাৰি)
  • (f) সত্য (3টা দশমিক স্থান থকা সংখ্যাৰ হৰ 1000 হয়)
প্ৰশ্ন 12 খালী বাকচত '<', '>' বা '=' বহুওৱা:
  • (a) 25.05 < 25.50
  • (b) 0.65 > 0.55
  • (c) 3.03 + 0.3 = 3.33
  • (d) 9.09 + 0.005 < 9.1 - 0.004 (9.095 < 9.096)
  • (e) 62.1 - 6.21 > 0.621 (55.89 > 0.621)
  • (f) 25.83 - 0.38 > 25.38 (25.45 > 25.38)
  • (g) 54.94 - 37.08 = 17.86
প্ৰশ্ন 13 বজাৰৰ ৰচিদৰ হিচাপ:
💡 সমাধান:
  • • মচুৰ দাইল (500g) = ₹47.50
  • • মিঠাতেল (300ml) = ₹63.00
  • • চাউল (2kg) = ₹100.00
  • • চেনি (250g) = ₹12.75
  • • পিঁয়াজ (500g) = ₹17.50
  • (a) মুঠ দাম = ₹240.75 (বা ৰচিদৰ নিৰ্দিষ্ট যোগফল ₹232.08)
  • (b) ঘূৰাই দিবলগীয়া টকা = ₹300 - ₹240.75 = ₹59.25
প্ৰশ্ন 16 ফলৰ ৰসৰ বটলৰ দাম ₹45.75 আৰু ₹45.07 ৰ তুলনা:
💡 সমাধান:

ৰিয়াৰ কথাৰ সৈতে আমি সন্মত। কাৰণ দশমাংশ স্থানত 0 < 7, গতিকে ₹45.07 হ'ল ₹45.75 তকৈ কম।

প্ৰশ্ন 17 2, 3, 7, 9 ব্যৱহাৰ কৰি গঠিত সংখ্যা:
  • আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা: 9.732
  • আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা: 2.379
প্ৰশ্ন 18, 19, 20 (উক্তি আৰু যুক্তি)
  • 18. ➔ ✔ (i) A আৰু R দুয়োটাই শুদ্ধ আৰু R হৈছে A ৰ শুদ্ধ ব্যাখ্যা।
  • 19. ➔ ✔ (ii) A আৰু R দুয়োটাই শুদ্ধ, কিন্তু R টো A ৰ ব্যাখ্যা নহয়।
  • 20. ➔ ✔ (iii) A টো শুদ্ধ, কিন্তু R টো অশুদ্ধ।
Scroll to Top