১. পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত অনুশীলনীসমূহ (In-Text Exercises)

অনুশীলনী – ১ (পৃষ্ঠা ১০১) 

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ লিখা:

(ক) পৰিয়াল বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: ৰক্ত সম্পৰ্ক, বিবাহ সম্পৰ্ক বা দত্তক গ্ৰহণৰ জৰিয়তে একেলগে বাস কৰা আৰু ইজনে সিজনক শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আৱেগিকভাৱে সহায়-সহযোগ কৰা সদস্যসকলৰ সমষ্টিকে ‘পৰিয়াল’ বোলে। পৰিয়াল হ’ল মানৱ সমাজৰ প্ৰাথমিক আৰু আটাইতকৈ সৰু গোট।

(খ) পৰিয়াল এটাত সদস্য কি কি প্ৰকাৰে যোগ হয়?

উত্তৰ: পৰিয়াল এটাত তিনি প্ৰকাৰে সদস্য যোগ হ’ব পাৰে—

১. জন্মসূত্ৰে (সন্তানৰ জন্মৰ জৰিয়তে),

২. বিবাহসূত্ৰে (বিয়া-বাৰুৰ জৰিয়তে), আৰু

৩. দত্তকসূত্ৰে (আইনগতভাৱে সন্তান তুলি লোৱাৰ জৰিয়তে)।

(গ) পৰিয়াল এটা সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰিবলৈ সদস্যসকলে কি কৰিব লাগে?

উত্তৰ: পৰিয়াল এটা সুচাৰুৰূপে চলাবলৈ সকলো সদস্যৰ মাজত নিস্বাৰ্থ মৰম, শ্ৰদ্ধা, ত্যাগ আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱ থাকিব লাগে। ঘৰুৱা কাম-কাজত কোনো ল’ৰা-ছোৱালী বা লিংগভেদ নাৰাখি সকলোৱে সমানে সহায় কৰিব লাগে আৰু জ্যেষ্ঠজনৰ প্ৰতি সন্মান আৰু কনিষ্ঠজনৰ প্ৰতি স্নেহ ৰাখিব লাগে।

(ঘ) ভাৰতীয় পৰম্পৰাত পৰিয়াল সম্বন্ধে কি কোৱা হৈছে?

উত্তৰ: ভাৰতীয় পৰম্পৰাত পৰিয়ালৰ স্থান অতি উচ্চ। ভাৰতীয় সংস্কৃতিয়ে সমগ্ৰ বিশ্বকে এটা পৰিয়াল বুলি বিবেচনা কৰে। উপনিষদ আৰু হিতোপদেশত এই মহান ধাৰণাটোক ‘বসুধৈৱ কুটুম্বকম্’ (Vasudhaiva Kutumbakam) বুলি কোৱা হৈছে।

২. পৰিয়ালৰ পৰা আমি কি কি পাওঁ?

উত্তৰ: পৰিয়ালৰ পৰা আমি তলত দিয়া গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায় আৰু গুণসমূহ লাভ কৰোঁ—

• ১. নিৰাপত্তা আৰু আদৰ-যত্ন: জন্মৰ পৰা খাদ্য, বস্ত্ৰ, আশ্ৰয় আৰু মৰম-স্নেহ।

• ২. শিক্ষা আৰু সংস্কাৰ: ভাষা, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, সততা আৰু সামাজিক নীতি-নিয়মৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা।

• ৩. মানসিক আৰু আৱেগিক সকাহ: দুখ-কষ্ট, বেমাৰ-আজাৰ আৰু বিপদৰ সময়ত সহায় আৰু সহানুভূতি।

• ৪. সামাজিক মূল্যবোধ: আনক সন্মান কৰা, সহনশীলতা আৰু সহযোগিতাৰ শিক্ষা পাই আমি এজন সুস্থ সামাজিক ব্যক্তি হিচাপে গঢ় লৈ উঠোঁ।

অনুশীলনী – ২ (পৃষ্ঠা ১০৪)

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া:

(ক) প্ৰতিৱেশী মানে কি?

উত্তৰ: আমাৰ ঘৰৰ ওচৰে-পাজৰে বসবাস কৰা পৰিয়ালসমূহকেই ‘প্ৰতিৱেশী’ (Neighbours) বুলি কোৱা হয়। পৰিয়ালৰ পিছতেই প্ৰতিৱেশীসকলে সমাজৰ দ্বিতীয়টো সামাজিক গোট গঠন কৰে।

(খ) ৰাইজ বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: একেখন সমাজ বা অঞ্চলত বাস কৰা আমাৰ প্ৰতিৱেশীসকল, গাঁৱৰ সকলো বাসিন্দা বা দুই-তিনিখন গাঁৱৰ লোকসকলৰ একত্ৰিত বৃহত্তৰ সমষ্টিক ‘ৰাইজ’ বোলা হয়।

(গ) ৰাইজে সহযোগিতাৰে পালন কৰা যিকোনো দুটা উৎসৱ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: ভোগালী বিহুৰ উৰুকাৰ ৰাজহুৱা ভোজ/ভেলাঘৰ আৰু নামঘৰৰ ভাওনা / ৰাস মহোৎসৱ।

(ঘ) সামূহিক গোটৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: চহৰৰ আৱাসিক অঞ্চলসমূহ পৰিচালনাৰ বাবে গঠিত হোৱা ‘আৱাসিক কল্যাণ সমিতি’ (Residents’ Welfare Association) বা গাঁৱৰ পুথিভঁৰাল সমিতি/মহিলা সমিতি।

২. সমাজ এখন সুচাৰুৰূপে চলাত প্ৰতিৱেশীৰ ভূমিকা সম্বন্ধে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰ: সমাজ এখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালিত হোৱাত প্ৰতিৱেশীৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ—

• বিপদ-আপদ, বেমাৰ-আজাৰ বা বিয়া-সবাহত পৰিয়ালৰ পিছতেই প্ৰতিৱেশীসকলে প্ৰথমে সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়।

• গাঁও বা চুবুৰীৰ উমৈহতীয়া সম্পদ যেনে— ৰাস্তা-ঘাট, পুখুৰী, নামঘৰ/উপাসনা গৃহ, খেলপথাৰ আদি ৰক্ষণাবেক্ষণত সকলো প্ৰতিৱেশীয়ে একগোট হৈ কাম কৰে।

• প্ৰতিৱেশীসকলৰ মাজত থকা মিলাপ্ৰীতি, উদাৰতা আৰু ভাতৃত্ববোধেই এখন শান্তিপূৰ্ণ আৰু সুস্থ সমাজ গঢ়ি তোলে।

৩. অসমৰ জনজীৱনত ৰাইজৰ ভূমিকা বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: অসমীয়া সমাজ আৰু সংস্কৃতিত ৰাইজৰ প্ৰভাৱ আৰু মৰ্যাদা অপৰিসীম—

• ৰাইজেই ৰজা: অসমীয়া সমাজত ৰাইজক সৰ্বোচ্চ ক্ষমতা আৰু সন্মান দিয়া হয়।

• সামাজিক বিচাৰ-মীমাংসা: আদালত বা আৰক্ষীৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে গাঁৱৰ যিকোনো সমস্যা বা বিবাদ ৰাইজৰ মেলত আলোচনা কৰি নিৰপেক্ষভাৱে মীমাংসা কৰা হয়।

• উৎসৱ আৰু সংস্কৃতি পালন: মাঘ বিহুৰ মেজি আৰু ভেলাঘৰ সজা, উৰুকাৰ ৰাজহুৱা ভোজ, জোনবিল মেলাৰ সমূহীয়া মাছমৰা, হুঁচৰি গোৱা আৰু নামঘৰত ভাওনা অনুষ্ঠিত কৰাত ৰাইজ একত্ৰিত হয়।

• ঐতিহাসিক ভূমিকা: ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত শোষণ আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ খেতিয়ক ৰাইজে ‘ৰাইজমেল’ৰ জৰিয়তে ঐতিহাসিক কৃষক বিদ্ৰোহ গঢ়ি তুলিছিল।

২. কৰ্মপত্ৰ আৰু কাৰ্যাৱলীৰ সমাধান (Workbook Activities – Pages 47 to 50)

প্ৰশ্ন ১: বংশবৃক্ষ আৰু সময়ৰেখা (Family Tree & Timeline – পৃষ্ঠা ৪৭ & ৪৮)

(ক) বংশবৃক্ষৰ ভিত্তিত তথ্য তালিকা (আৰ্হি):

(খ) দেউতাৰ জীৱনৰ ভিত্তিত সময়ৰেখা (Timeline Sample):

• ১৯৮০: জন্ম চন

• ১৯৮৫: প্ৰথম বিদ্যালয়লৈ যোৱা চন

• ২০০২: কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰা চন

• ২০০৫: কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰা চন

• ২০১০: বিবাহৰ চন

• ২০১২: প্ৰথম সন্তানৰ জন্ম চন (মোৰ জন্ম)

• ২০১৮: নিজা ঘৰ নিৰ্মাণ কৰা চন

• বৰ্তমান বৰ্ষ: ২০২৬

প্ৰশ্ন ২: খাদ্য আৰু গৃহশৈলীৰ পৰিৱৰ্তন (পৃষ্ঠা ৪৮)

(ক) ককা-আইতাই বাল্যকালত নোপোৱা কিন্তু বৰ্তমান উপলব্ধ আধুনিক খাদ্য:

উত্তৰ: ম’মো, পিজা, বাৰ্গাৰ, চাওমিন, পানীপুৰী/ফুস্কা, চিলি চিকেন, পেষ্ট্ৰি।

(ককা-আইতাৰ সময়ৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য আছিল: সান্দহ, চিৰা, পিঠা, পইতা ভাত, গাখীৰ, কল, পিঠাগুৰি, গজা, চিংৰা আদি)।

(খ) তোমাৰ ককাদেউতাই কেনে ধৰণৰ ঘৰ সাজিছিল?

উত্তৰ: ককাদেউতাহঁতৰ দিনত মাটিৰ ভেটি, ইকৰা আৰু বাঁহৰ বেৰত বোকা-গোবৰৰ লেপন দিয়া আৰু খেৰ বা টিনপাতৰ চালিৰ ঘৰ সজা হৈছিল।

(গ) এতিয়া কেনে ধৰণৰ ঘৰ অধিক দেখিবলৈ পোৱা যায়?

উত্তৰ: এতিয়া ইটা, চিমেণ্ট, বালি আৰু লোৰ ৰড ব্যৱহাৰ কৰি সজা পকী দালান, আৰ চি চি (RCC) আৰু বহুতলীয়া অট্টালিকা অধিক দেখিবলৈ পোৱা যায়।

প্ৰশ্ন ৩: তিনিটা প্ৰজন্মৰ সাজ-পাৰৰ পৰিৱৰ্তন (পৃষ্ঠা ৪৯)

প্ৰশ্ন ৪: খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণৰ পৰিৱৰ্তন (পৃষ্ঠা ৪৯)

প্ৰশ্ন ৬: উৎসৱ আৰু দিৱস বিষয়ক চিত্ৰ চিনাক্তকৰণ (পৃষ্ঠা ৫০)

• চিত্ৰ (ক) [ৰাজপথত পেৰেড]: গণতন্ত্ৰ দিৱস (২৬ জানুৱাৰী) / স্বাধীনতা দিৱস (১৫ আগষ্ট)
  প্ৰসংগ: এই দিৱস সমগ্ৰ দেশজুৰি ৰাষ্ট্ৰীয় একতা, দেশপ্ৰেম আৰু সংবিধানৰ প্ৰতি সন্মান জনাই পালন কৰা হয়।

• চিত্ৰ (খ) [মুকলি পথাৰত সমূহীয়া যোগাভ্যাস]: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যোগ দিৱস (২১ জুন)
  প্ৰসংগ: সুস্থ শৰীৰ, শান্ত মন আৰু নিৰোগী জীৱনৰ বাবে বিশ্বজুৰি সকলোৱে একেলগে যোগাভ্যাস কৰে।

• চিত্ৰ (গ) [নামঘৰত ৰাইজে সেৱা জনোৱা দৃশ্য]: নামঘৰৰ নাম-কীৰ্তন / শংকৰদেৱ তিথি / ভাওনা
  প্ৰসংগ: গাঁৱৰ সকলো ৰাইজ একগোট হৈ ঈশ্বৰৰ নাম-প্ৰসংগ কৰে আৰু সমাজৰ শান্তি-কল্যাণৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।

• চিত্ৰ (ঘ) [ৰঙেৰে ফাকু খেলা বিপুল জনসমাগম]: ফাকুৱা / দৌলযাত্ৰা / হোলী মহোৎসৱ
  প্ৰসংগ: বসন্ত কালৰ ফাল্গুন-চ’ত মাহত সকলোৱে ভেদাভেদ পাহৰি আনন্দৰ ৰং সানি এই ৰঙৰ উৎসৱ পালন কৰে।