4.1 আৰু 4.2 তথ্য সংগ্ৰহ আৰু সংগঠন — জন্ম বাৰৰ তালিকা (পৃষ্ঠা নং 104-108)
প্ৰশ্ন: শ্ৰেণীৰ 30 জন শিক্ষাৰ্থীৰ জন্ম বাৰৰ তথ্য চাই তলৰ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া:
জন্ম বাৰৰ পৰিসংখ্যা বিশ্লেষণ
- (a) কোনকেইটা বাৰত একে সংখ্যক শিক্ষাৰ্থীৰ জন্ম হৈছিল: মঙ্গলবাৰ (4 জন) আৰু শুক্ৰবাৰ (4 জন)।
- (b) কোনটো বাৰত সৰ্বাধিক শিক্ষাৰ্থীৰ জন্ম হৈছিল: বুধবাৰ (7 জন)।
- (c) কোনটো বাৰত সৰ্বনিম্ন শিক্ষাৰ্থীৰ জন্ম হৈছিল: শনিবাৰ (1 জন)।
- (d) সোমবাৰে জন্ম হোৱা শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা: 5 জন।
কৰি চাওঁ আহা 4.1 — দাগচিহ্ন আৰু বাৰংবাৰতা (পৃষ্ঠা নং 110-113)
প্ৰশ্ন 1: 40 জন শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰতিভা সন্ধানী পৰীক্ষাৰ বয়সৰ তালিকা চাই খালী ঠাই পূৰ কৰা:
- (ক) প্ৰতিভা সন্ধানী পৰীক্ষাৰ বাবে নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীৰ সৰ্বনিম্ন বয়স: 9 বছৰ
- (খ) নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীৰ সৰ্বাধিক বয়স: 13 বছৰ
- (গ) 9 বছৰ বয়সৰ নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা: 11 জন
- (ঘ) 10 বছৰতকৈ অধিক বয়সৰ নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা: 9 + 5 + 3 = 17 জন
প্ৰশ্ন 3: বয়সৰ দাগচিহ্ন (Tally Marks) আৰু প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ:
দাগচিহ্নৰ গোট নিৰ্মাণ (Tally Marks)
| বয়স (বছৰ) | দাগচিহ্ন (Tally Marks) | শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা |
|---|---|---|
| 9 | 卌 卌 | | 11 |
| 10 | 卌 卌 || | 12 |
| 11 | 卌 |||| | 9 |
| 12 | 卌 | 5 |
| 13 | ||| | 3 |
| মুঠ | 40 |
• (i) 12 বছৰতকৈ কম বয়সৰ শিক্ষাৰ্থী: 11 + 12 + 9 = 32 জন
• (ii) 9 বছৰ আৰু 13 বছৰৰ মুঠ শিক্ষাৰ্থী: 11 + 3 = 14 জন
• (iii) আটাইতকৈ বেছি বয়সৰ (13 বছৰীয়া) শিক্ষাৰ্থী: 3 জন
• (iv) শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা আটাইতকৈ কম হোৱা বয়সৰ গোট: 13 বছৰীয়া গোট (3 জন)
• (v) শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা আটাইতকৈ বেছি হোৱা বয়সৰ গোট: 10 বছৰীয়া গোট (12 জন)
প্ৰশ্ন 4: 30 গৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ ঘৰৰ সদস্যৰ সংখ্যা দাগচিহ্নৰে দেখুওৱা:
| সদস্য সংখ্যা | দাগচিহ্ন (Tally Marks) | বাৰংবাৰতা (পৰিয়ালৰ সংখ্যা) |
|---|---|---|
| 4 জনীয়া | 卌 | 5 |
| 5 জনীয়া | |||| | 4 |
| 6 জনীয়া | 卌 || | 7 |
| 7 জনীয়া | 卌 | | 6 |
| 8 জনীয়া | 卌 | 5 |
| 10 জনীয়া | ||| | 3 |
| মুঠ | 30 |
কৰি চাওঁ আহা 4.2 — সচিত্ৰ লেখ (Pictograph) (পৃষ্ঠা নং 120-123)
প্ৰশ্ন 1: চাইকেল বিক্ৰীৰ সচিত্ৰ লেখ পৰ্যবেক্ষণ কৰি উত্তৰ দিয়া (1 টা চিহ্ন = 1 খন চাইকেল):
চাইকেল বিক্ৰীৰ প্ৰতীকী উপস্থাপন
• (a) আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা বাৰ: বৃহস্পতিবাৰ (6 খন)
• (b) সপ্তাহটোত মুঠ বিক্ৰী হোৱা চাইকেল: 5 + 4 + 3 + 6 + 4 + 2 = 24 খন
• (c) সমান বিক্ৰী হোৱা বাৰ: মঙ্গলবাৰ আৰু শুক্ৰবাৰ (4 খনকৈ)
• (d) শনিবাৰে বিক্ৰী হোৱা চাইকেল: 2 খন
• (e) সৰ্বাধিক আৰু সৰ্বনিম্ন বিক্ৰীৰ পাৰ্থক্য: 6 - 2 = 4 খন
প্ৰশ্ন 2: প্ৰিয় বিষয়ৰ সচিত্ৰ লেখ চাই উত্তৰ দিয়া:
• (a) শ্ৰেণীৰ মুঠ শিক্ষাৰ্থী: 8 (গণিত) + 6 (অসমীয়া) + 7 (বিজ্ঞান) + 5 (সমাজ) + 4 (ইংৰাজী) = 30 জন
• (b) সৰ্বাধিক প্ৰিয় বিষয়: গণিত (8 জন) | সৰ্বনিম্ন প্ৰিয়: ইংৰাজী (4 জন)
• (c) বিজ্ঞান আৰু ইংৰাজী একেলগে ভালপোৱা ছাত্ৰ: 7 + 4 = 11 জন
• (d) গণিত ভালপোৱা শিক্ষাৰ্থী: 8 জন
• (e) ইংৰাজীতকৈ অসমীয়া ভালপোৱা শিক্ষাৰ্থী কিমান বেছি: 6 - 4 = 2 জন বেছি
• (b) সৰ্বাধিক প্ৰিয় বিষয়: গণিত (8 জন) | সৰ্বনিম্ন প্ৰিয়: ইংৰাজী (4 জন)
• (c) বিজ্ঞান আৰু ইংৰাজী একেলগে ভালপোৱা ছাত্ৰ: 7 + 4 = 11 জন
• (d) গণিত ভালপোৱা শিক্ষাৰ্থী: 8 জন
• (e) ইংৰাজীতকৈ অসমীয়া ভালপোৱা শিক্ষাৰ্থী কিমান বেছি: 6 - 4 = 2 জন বেছি
প্ৰশ্ন 3: গাঁৱৰ 5 ঘৰ মানুহৰ পোহনীয়া প্ৰাণীৰ সচিত্ৰ লেখ আৰু প্ৰশ্নোত্তৰ (বুধিন: 10, কণমাই: 8, গোমচেং: 5, নাজমা: 8, নিশা: 11):
• (a) কাৰ ঘৰত আটাইতকৈ বেছি প্ৰাণী আছে: নিশাৰ ঘৰত (11 টা)
• (b) আটাইতকৈ বেছি আৰু কম প্ৰাণীৰ সংখ্যাৰ পাৰ্থক্য: 11 - 5 = 6 টা
• (c) নিশাৰ ঘৰত গোমচেঙতকৈ কিমান বেছি প্ৰাণী আছে: 11 - 5 = 6 টা
• (d) 5 টাতকৈ বেছি প্ৰাণী থকা ঘৰ: বুধিন (10), কণমাই (8), নাজমা (8), আৰু নিশা (11)
• (b) আটাইতকৈ বেছি আৰু কম প্ৰাণীৰ সংখ্যাৰ পাৰ্থক্য: 11 - 5 = 6 টা
• (c) নিশাৰ ঘৰত গোমচেঙতকৈ কিমান বেছি প্ৰাণী আছে: 11 - 5 = 6 টা
• (d) 5 টাতকৈ বেছি প্ৰাণী থকা ঘৰ: বুধিন (10), কণমাই (8), নাজমা (8), আৰু নিশা (11)
কৰি চাওঁ আহা 4.3 — দণ্ডচিত্ৰ (Bar Graph) (পৃষ্ঠা নং 130-133)
প্ৰশ্ন 1: 5 বছৰৰ পলিঅ' টিকাকৰণৰ দণ্ডচিত্ৰ আৰু প্ৰশ্নোত্তৰ (স্কেল: 1 একক = 100 টা কেঁচুৱা):
পলিঅ' টিকাকৰণ দণ্ডচিত্ৰ
• (b) 2015 আৰু 2016 চনৰ মুঠ টিকাকৰণ: 680 + 720 = 1400 টা
• (c) সৰ্বাধিক আৰু সৰ্বনিম্ন টিকাকৰণৰ পাৰ্থক্য: 800 - 570 = 230 টা
প্ৰশ্ন 2: বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসত ৰোপণ কৰা গছপুলিৰ দণ্ডচিত্ৰ (ষষ্ঠ: 50, সপ্তম: 75, অষ্টম: 60, নবম: 80, দশম: 110):
শ্ৰেণী অনুসৰি গছপুলি ৰোপণ (একক = 20 টা)
প্ৰশ্ন 3: হৰেণৰ দোকানৰ কিতাপ বিক্ৰীৰ দণ্ডচিত্ৰ চাই উত্তৰ দিয়া (জানুৱাৰী: 80, ফেব্ৰুৱাৰী: 120, মাৰ্চ: 60, এপ্ৰিল: 80):
• (a) সৰ্বাধিক কিতাপ বিক্ৰী হোৱা মাহ: ফেব্ৰুৱাৰী (120 খন)
• (b) এপ্ৰিল আৰু মাৰ্চত মুঠ বিক্ৰী হোৱা কিতাপ: 80 + 60 = 140 খন
• (c) জানুৱাৰী আৰু মাৰ্চৰ বিক্ৰীৰ পাৰ্থক্য: 80 - 60 = 20 খন
• (b) এপ্ৰিল আৰু মাৰ্চত মুঠ বিক্ৰী হোৱা কিতাপ: 80 + 60 = 140 খন
• (c) জানুৱাৰী আৰু মাৰ্চৰ বিক্ৰীৰ পাৰ্থক্য: 80 - 60 = 20 খন
পৃষ্ঠা নং 134-137 — ছাত্ৰ উপস্থিতি আৰু জলবায়ুৰ তথ্য বিশ্লেষণ
প্ৰশ্ন 4 (পৃষ্ঠা 134): সোমবাৰে শ্ৰেণী অনুসৰি উপস্থিতি (VI: 65, VII: 58, VIII: 75, IX: 40, X: 35):
• (a) সৰ্বনিম্ন উপস্থিতি থকা শ্ৰেণী: দশম শ্ৰেণী (35 জন)
• (b) বিদ্যালয়খনত মুঠ উপস্থিত শিক্ষাৰ্থী: 65 + 58 + 75 + 40 + 35 = 273 জন
• (c) নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীৰ মুঠ উপস্থিতি: 40 + 35 = 75 জন
• (b) বিদ্যালয়খনত মুঠ উপস্থিত শিক্ষাৰ্থী: 65 + 58 + 75 + 40 + 35 = 273 জন
• (c) নৱম আৰু দশম শ্ৰেণীৰ মুঠ উপস্থিতি: 40 + 35 = 75 জন
প্ৰশ্ন (পৃষ্ঠা 136-137): অসমৰ এবছৰৰ গড় বৰষুণ আৰু গড় উষ্ণতাৰ তথ্য বিশ্লেষণ:
অসমৰ জলবায়ু তথ্যৰ সাৰাংশ
• (ক) সৰ্বাধিক গড় বৰষুণৰ মাহ: জুলাই (348 mm)
• (খ) সৰ্বনিম্ন গড় বৰষুণৰ মাহ: জানুৱাৰী (13 mm)
• (ঘ) বছৰটোৰ গড় বৰষুণ: 1750 ÷ 12 = 145.83 mm
• (গ) বাৰ্ষিক গড়তকৈ বেছি বৰষুণ হোৱা মাহ: মে', জুন, জুলাই, আগষ্ট, ছেপ্টেম্বৰ ➔ 5 টা মাহ
2. উষ্ণতাৰ তথ্য:
• (a) সৰ্বনিম্ন গড় উষ্ণতাৰ মাহ: জানুৱাৰী (19°C)
• (b) বছৰটোৰ গড় উষ্ণতা: 312 ÷ 12 = 26°C
• (c) বাৰ্ষিক গড়তকৈ বেছি উষ্ণতা হোৱা মাহ: মাৰ্চৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰলৈ ➔ 7 টা মাহ
• (d) বাৰ্ষিক গড় উষ্ণতাৰ সমান (26°C) মাহ: অক্টোবৰ মাহ
কৰি চাওঁ আহা 4.4 — দণ্ডচিত্ৰৰ কলাসন্মত দিশ (পৃষ্ঠা নং 142-143)
প্ৰশ্ন 1: পৃথিৱীৰ পৰ্বতসমূহৰ উচ্চতা দেখুৱাবলৈ উলম্ব দণ্ড নে অনুভূমিক দণ্ড ব্যৱহাৰ কৰিব? কিয়?
উচ্চতাৰ বাবে উলম্ব দণ্ড
কাৰণ: উচ্চতা সদায় ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰা ওপৰলৈ (উলম্বভাৱে) জোখা হয়। গতিকে উলম্ব দণ্ডই উচ্চতাৰ প্ৰাকৃতিক ধাৰণাটো সহজতে আৰু সঠিকভাৱে চাক্ষুষ কৰি তোলে।