3.1 খেল-ধেমালিৰে সংখ্যাৰ বিষয়ে শিকোঁ আহা — লুডু খেল (পৃষ্ঠা নং 76-77)
প্ৰশ্ন: 10 গৰাকী ল'ৰা-ছোৱালীয়ে লুডু খেলি পোৱা সংখ্যাবোৰ হ'ল: 3, 2, 6, 1, 5, 4, 2, 4, 2, 1। প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া:
2 4 6 1, 3, 5
যুগ্ম (Even) আৰু অযুগ্ম (Odd) সংখ্যা
সমাধান:
  • 1. কেইজনে যুগ্ম সংখ্যা পালে: যুগ্ম সংখ্যাবোৰ হ'ল 2, 6, 4, 2, 4, 2 ➔ মুঠ 6 জন
  • 2. কেইজনে অযুগ্ম সংখ্যা পালে: অযুগ্ম সংখ্যাবোৰ হ'ল 3, 1, 5, 1 ➔ মুঠ 4 জন
  • 3. ঊর্ধ্বক্ৰমত সজাই: 1, 1, 2, 2, 2, 3, 4, 4, 5, 6
  • 4. যাৰ যোগফল যুগ্ম এনে ক্ৰমিক যোৰ: (2,6), (1,5), (4,2), (2,4), (4,2) ➔ মুঠ 5 টা যোৰ
  • 5. যাৰ যোগফল অযুগ্ম এনে ক্ৰমিক যোৰ: (3,2), (6,1), (5,4), (2,1) ➔ মুঠ 4 টা যোৰ
  • 6. সৰ্বাধিক আৰু সৰ্বনিম্ন বাৰ ওলোৱা সংখ্যা: সৰ্বাধিক বাৰ ওলাইছে 2 (3 বাৰ); সৰ্বনিম্ন বাৰ ওলাইছে 3, 5, আৰু 6 (1 বাৰকৈ)।
  • 7. আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু সৰু সংখ্যাৰ পাৰ্থক্য: 6 - 1 = 5
কৰি চাওঁ আহা 3.1 — যাদু কোষ (পৃষ্ঠা নং 78-79)
প্ৰশ্ন 1: যিটো সংখ্যা তাৰ দুয়োকাষৰ সংখ্যাতকৈ সৰু, সেই কোষটো ৰং কৰা:
9843 794 4732 3971 2587 8753 8947 9107 456 997
কাষৰ দুটাতকৈ সৰু কোষসমূহ (সেউজীয়া ৰং)
উত্তৰ: ৰং কৰা সংখ্যাসমূহ হ'ল: 794, 2587, আৰু 456
প্ৰশ্ন 4: প্ৰশ্ন নং 1-ৰ তালিকাত যিটো সংখ্যা তাৰ কাষৰ সংখ্যাতকৈ ডাঙৰ, সেই কোষটো ৰং কৰা:
উত্তৰ: কাষৰ সংখ্যাতকৈ ডাঙৰ হোৱা কোষসমূহ হ'ল:
  • 9843 (একমাত্ৰ কাষৰীয়া সংখ্যা 794 তকৈ ডাঙৰ)
  • 4732 (794 আৰু 3971 দুয়োটাতকৈ ডাঙৰ)
  • 9107 (8947 আৰু 456 দুয়োটাতকৈ ডাঙৰ)
  • 997 (একমাত্ৰ কাষৰীয়া সংখ্যা 456 তকৈ ডাঙৰ)
কৰি চাওঁ আহা 3.2 — সংখ্যাৰেখাত সংখ্যা (পৃষ্ঠা নং 80-81)
প্ৰশ্ন 1: সংখ্যাৰেখাবোৰ চাই খালী ঠাইবোৰ পূৰ কৰা:
4000 12000 (a) ব্যৱধান = 2000 26945 26947 (b) ব্যৱধান = 1 1743 1837 1978 (c) ব্যৱধান = 47
সংখ্যাৰেখাৰ ব্যৱধান নিৰ্ণয়
সমাধান:
(a): 4000 আৰু 12000-ৰ মাজত 4 টা সমান ঘৰ আছে, গতিকে প্ৰতি ঘৰৰ মান = (12000 - 4000) ÷ 4 = 2000
ক্ৰমটো হ'ব: 0, 2000, 4000, 6000, 8000, 10000, 12000, 14000...

(b): 26945 আৰু 26947-ৰ মাজত ব্যৱধান হ'ল 1 কৈ।
ক্ৰমটো হ'ব: ..., 26943, 26944, 26945, 26946, 26947, 26948...

(c): 1837 - 1743 = 94 (2 টা ঘৰ) ➔ প্ৰতিটো ঘৰৰ ব্যৱধান = 47
কৰি চাওঁ আহা 3.3 — অংকৰ যোগফল (পৃষ্ঠা নং 82-83)
প্ৰশ্ন 1 আৰু 2: অংকৰ যোগফল 12 হোৱা পাঁচটা সংখ্যা আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ 2 অংকৰ সংখ্যাটো কি?
উত্তৰ:
• অংকৰ যোগফল 12 হোৱা 5 টা সংখ্যা: 39, 48, 57, 129, 345
• 2 অংকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যাটো হ'ল 93 (কাৰণ 9 + 3 = 12)।
প্ৰশ্ন 3: খালী ঠাই পূৰ কৰা:
  • (i) তিনিটা অংকৰ সংখ্যা: 1 [6] 6 ➔ 1 + 6 + 6 = 13
  • (ii) চাৰিটা অংকৰ সংখ্যা: 2 7 5 ➔ 2 + 3 + 7 + 5 = 17
  • (iii) পাঁচটা অংকৰ সংখ্যা: [6] 9 4 6 5 ➔ 6 + 9 + 4 + 6 + 5 = 30
  • (iv) ছটা অংকৰ সংখ্যা: 5 6 6 3 8 ➔ 5 + 6 + 3 + 6 + 3 + 8 = 31
প্ৰশ্ন 4, 5 আৰু 6: ক্ৰমিক অযুগ্ম আৰু ক্ৰমিক যুগ্ম অংকৰে গঠিত 3 অংকৰ সংখ্যাৰ যোগফলৰ আৰ্হি:
135 ➔ 9 246 ➔ 12
যোগফল সদায় 3-ৰ গুণিতক
• ক্ৰমিক অযুগ্ম অংক: 135 (1+3+5 = 9), 357 (3+5+7 = 15), 579 (5+7+9 = 21)
• ক্ৰমিক যুগ্ম অংক: 246 (2+4+6 = 12), 468 (4+6+8 = 18)
আৰ্হি: সকলোবোৰ যোগফল (9, 15, 21, 12, 18) সদায় 3 ৰে বিভাজ্য হয়।
প্ৰশ্ন: 1 ৰ পৰা 100 লৈ অংকবোৰৰ অনুসন্ধান:
• 1 ৰ পৰা 100 লৈ 5 আৰু 8 অংক দুটা 20 বাৰকৈ থাকে।
• '0' অংকটো মুঠ 11 বাৰ থাকে (10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100)।
• 1 ৰ পৰা 9 লৈকে প্ৰতিটো অংকই 1 ৰ পৰা 99 লৈ ঠিক 20 বাৰকৈ আহে।
কৰি চাওঁ আহা 3.4 — পেলিন্দ্ৰম সংখ্যা (পৃষ্ঠা নং 84-86)
প্ৰশ্ন 1: 78, 489 আৰু 3467 ৰ পৰা ওলোটাই যোগ কৰি পেলিন্দ্ৰমিক সংখ্যা গঠন কৰা:
78 + 87 = 165 165 + 561 = 726 726 + 627 = 1353 1353 + 3531 = 4884 (পেলিন্দ্ৰম)
78-ৰ পৰা পেলিন্দ্ৰম প্ৰস্তুত
78: 78 + 87 = 165 ➔ 165 + 561 = 726 ➔ 726 + 627 = 1353 ➔ 1353 + 3531 = 4884
489: 489 + 984 = 1473 ➔ 1473 + 3741 = 5214 ➔ 5214 + 4125 = 9339
3467: 3467 + 7643 = 11110 ➔ 11110 + 01111 = 12221
প্ৰশ্ন 2: প্ৰহেলিকা সমাধান: "মই 5 অংকৰ পেলিন্দ্ৰম। একক অংকটো দহকতকৈ 1 কম। একক আৰু দহকৰ পূৰণফল শতকৰ অংক। সকলো অংকৰ যোগফল 16।"
সমাধান:
ধৰাহ'ল এককৰ অংক = 2, তেন্তে দহকৰ অংক = 3 (কাৰণ 3 - 1 = 2)।
শতকৰ অংক = 2 × 3 = 6।
যিহেতু ই 5 অংকৰ পেলিন্দ্ৰম, সংখ্যাটো হ'ব: 23632
(অংকবোৰৰ যোগফল = 2 + 3 + 6 + 3 + 2 = 16)।
প্ৰশ্ন 3: 5 অংকৰ আটাইতকৈ সৰু আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ পেলিন্দ্ৰম সংখ্যা দুটাৰ যোগফল আৰু পাৰ্থক্য কিমান?
• 5 অংকৰ আটাইতকৈ সৰু পেলিন্দ্ৰম = 10001
• 5 অংকৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ পেলিন্দ্ৰম = 99999
যোগফল: 10001 + 99999 = 110000
পাৰ্থক্য: 99999 - 10001 = 89998
কৰি চাওঁ আহা 3.5 — কাপ্ৰেকাৰ ধ্ৰুৱক 6174 (পৃষ্ঠা নং 86-88)
প্ৰশ্ন 1 আৰু 3: 4 অংকৰ সংখ্যাৰে কাপ্ৰেকাৰ ধ্ৰুৱক উলিওৱা:
ডাঙৰ ক্ৰম - সৰু ক্ৰম = 6174
কাপ্ৰেকাৰ প্ৰক্ৰিয়া
8632 ৰ বাবে:
স্তৰ 1: 8632 - 2368 = 6264
স্তৰ 2: 6642 - 2466 = 4176
স্তৰ 3: 7641 - 1467 = 6174

9632 সংখ্যাটোৰ পৰা 6174 পাবলৈ মুঠ স্তৰ: 6 টা স্তৰ পাৰ হ'ব লাগিব।
টোকা (3-অংকৰ বাবে): 3 টা অংকবিশিষ্ট সংখ্যাৰ বাবে একে পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰিলে সদায় 495 পোৱা যায়।
কৰি চাওঁ আহা 3.6 — যাদুকৰী সংখ্যা 1089 (পৃষ্ঠা নং 88-89)
প্ৰশ্ন 1: 281, 164 আৰু 752 ৰ বাবে 1089 পোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো পৰীক্ষা কৰা:
সংখ্যা: 752 (ওলোটা: 257) বিয়োগফল: 752 - 257 = 495 ওলোটাই যোগ: 495 + 594 = 1089
1089 নিৰ্মাণৰ ক্ৰম
281: 281 - 182 = 099 ➔ 099 + 990 = 1089
164: 461 - 164 = 297 ➔ 297 + 792 = 1089
752: 752 - 257 = 495 ➔ 495 + 594 = 1089
কৰি চাওঁ আহা 3.7 — ঘড়ী আৰু কেলেণ্ডাৰ (পৃষ্ঠা নং 90-93)
প্ৰশ্ন 1 আৰু 2: 24-ঘণ্টীয়া আৰু 12-ঘণ্টীয়া ঘড়ীৰ সময় ৰূপান্তৰ:
24-ঘণ্টা 15:40 12-ঘণ্টা 3:40 p.m.
সময়ৰ ৰূপান্তৰ (-12:00 hrs)
1. 24-ঘণ্টাৰ পৰা 12-ঘণ্টালৈ:
• 5:10 hrs = 5:10 a.m. | 11:45 hrs = 11:45 a.m.
• 15:40 hrs = 3:40 p.m. | 18:20 hrs = 6:20 p.m.
• 17:45 hrs = 5:45 p.m. | 22:10 hrs = 10:10 p.m.

2. 12-ঘণ্টাৰ পৰা 24-ঘণ্টালৈ:
• 1:45 a.m. = 01:45 hrs | 4:45 p.m. = 16:45 hrs
• 3:20 p.m. = 15:20 hrs | 9:35 p.m. = 21:35 hrs

3 আৰু 4. পেলিন্দ্ৰম আৰ্হিৰ সময়:
• 12-ঘণ্টীয়া: 1:01, 2:20, 11:11, 12:21
• 24-ঘণ্টীয়া: আটাইতকৈ সৰু = 00:00 (বা 01:10), আটাইতকৈ ডাঙৰ = 23:32
3.5 মানসিক গণিত (পৃষ্ঠা নং 94-95)
প্ৰশ্ন: মাজৰ স্তম্ভৰ সংখ্যাবোৰ যোগ বা বিয়োগ কৰি বাওঁফাল আৰু সোঁফালৰ স্তম্ভৰ সংখ্যাবোৰ উলিওৱা:
47400 50000 - 2000 - 3×200 6400
মাজৰ স্তম্ভৰ সহায়ত গণনা
উদাহৰণ আৰু সমাধান:
• 6400 = 4200 + 2000 + 200
• 47400 = 50000 - 2000 - 200 - 200 - 200
• 19200 = 17000 + 2000 + 200
• 8400 = 4200 + 4200
3.6 আৰু কৰি চাওঁ আহা 3.8 — কলাৰ্জৰ ক্যানজেকচাৰ (পৃষ্ঠা নং 94-97)
প্ৰশ্ন: কলাৰ্জৰ ক্যানজেকচাৰৰ নিয়ম মতে ক্ৰম প্ৰস্তুত কৰা:
42 21 64 32 16 8..4..2..1
কলাৰ্জ ক্ৰম (যুগ্ম হ'লে ÷2, অযুগ্ম হ'লে 3n+1)
নিয়ম: সংখ্যাটো যুগ্ম হ'লে 2 ৰে হৰণ, অযুগ্ম হ'লে 3 ৰে পূৰণ কৰি 1 যোগ কৰিব লাগে।
42 ৰ বাবে: 42 ➔ 21 ➔ 64 ➔ 32 ➔ 16 ➔ 8 ➔ 4 ➔ 2 ➔ 1
18 ৰ বাবে: 18 ➔ 9 ➔ 28 ➔ 14 ➔ 7 ➔ 22 ➔ 11 ➔ 34 ➔ 17 ➔ 52 ➔ 26 ➔ 13 ➔ 40 ➔ 20 ➔ 10 ➔ 5 ➔ 16 ➔ 8 ➔ 4 ➔ 2 ➔ 1
3.7 গণিত-যাদু (পৃষ্ঠা নং 98-99)
প্ৰশ্ন: গণিত যাদু দুটা পৰীক্ষা কৰা:
এককত সদায় 9 যোগফল সদায় 18
বীজগণিতীয় সত্যতা
যাদু 1: যিকোনো সংখ্যা n ল'লে ➔ [(2n + 2) × 5] - 1 = 10n + 10 - 1 = 10n + 9। গতিকে এককৰ ঘৰত সদায়েই 9 পোৱা যায়।
যাদু 2: যিকোনো 3 অংকৰ সংখ্যা ওলোটাই বিয়োগ কৰি অংকবোৰ যোগ কৰিলে সদায় 18 পোৱা যায়।
কৰি চাওঁ আহা 3.9 — বাস্তৱ জীৱনৰ অনুমান (পৃষ্ঠা নং 100-102)
প্ৰশ্ন 1: বাস্তৱ পৰিস্থিতিৰ যুক্তিসংগত অনুমান:
1 kg আপেল 2 kg কমলা
বজাৰৰ খৰচৰ সঠিক অনুমান
  • (f) সীমাৰ 200 টকাৰ বাজেট: একমত হ'ব নোৱাৰি। কাৰণ বৰ্তমান বজাৰত 1 kg আপেলৰ দাম প্ৰায় ₹120-₹150 আৰু 2 kg কমলাৰ দাম প্ৰায় ₹160-₹200। গতিকে মুঠ খৰচ প্ৰায় ₹300 মান হ'ব।
  • (g) ৰোচনে 10 মিনিটত 1 km দৌৰিব পৰা অনুমান: একমত হ'ব পাৰি। কাৰণ 10 মিনিটত 1 km অৰ্থাৎ ঘণ্টাত 6 km গতিবেগ, যিটো ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ এজনৰ বাবে অতি বাস্তৱসন্মত আৰু যুক্তিসংগত।
Scroll to Top