• (a) প্ৰথম দলৰ খৰচ: 45 টকা + 300 টকা = 345 টকা
• (b) দ্বিতীয় দলৰ খৰচ: 12 টকা + 25 টকা + 128 টকা = 165 টকা
• (c) দুয়ো দলৰ মুঠ খৰচ: 345 + 165 = 510 টকা
• (d) প্ৰথম দলে লোৱা সময়: 15 মিনিট + 20 মিনিট = 35 মিনিট
• (e) দ্বিতীয় দলে লোৱা সময়: 1 ঘণ্টা 25 মিনিট = 60 + 25 = 85 মিনিট
• (f) দ্বিতীয় দলে প্ৰথম দলতকৈ বেছি সময় ল'লে: 85 - 35 = 50 মিনিট

• 1. মুঠ চেনি আৰু চাহপাতৰ ওজন = 250 g + 200 g = 450 g = 0.45 kg
• 2. জৈৱিক সাৰ আৰু গছপুলিৰ মুঠ খৰচ = 45 + 300 = 345 টকা
• 3. বজাৰ কৰোঁতে বেছি সময় লাগিল = দ্বিতীয় দলৰ (85 মিনিট)
• 4. প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীয়ে দুয়ো দলক দিয়া মুঠ ধন = 500 + 500 = 1000 টকা
• 5. ঘূৰাই দিয়া ধন: ১ম দল = 500 - 345 = 155 টকা | ২য় দল = 500 - 165 = 335 টকা
• 6. দুয়ো দলে মুঠতে ঘূৰাই দিলে = 155 + 335 = 490 টকা
• 7. দ্বিতীয় দলৰ বজাৰত লগা সময় = 1 ঘণ্টা 25 মিনিট (85 মিনিট)
• 8. চেনি, চাহপাত আৰু গাখীৰৰ মুঠ ওজন = 250 g + 200 g + 500 g = 950 g = 0.95 kg
• 9. জৈৱিক সাৰৰ পৰিমাণ = 3 kg = 3,000 গ্ৰাম

• 1. মণিয়ে মুঠতে বজাৰ কৰিলে = 55 টকাৰ
• 2. দেউতাকক ঘূৰাই দিলে = 100 - (55 + 5 বাছভাড়া) = 40 টকা
• 3. মণিয়ে বেছি টকা দিবলগীয়া হোৱা বস্তু = বহী (30 টকা)
• 4. 3 খন বহী আৰু 2 টা কলমৰ মুঠ মূল্য = 30 + (2 × 15) = 30 + 30 = 60 টকা
• 5. একে মূল্যৰ 5 টা কলমৰ দাম = 5 × 15 = 75 টকা
• 6. বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ মুঠ দূৰত্ব = 500 m + 2 km (2000 m) = 2.5 km (2500 m)
• 7. প্ৰতিমাহত 3 খনকৈ এবছৰত (12 মাহত) প্ৰয়োজনীয় বহী = 3 × 12 = 36 খন
• 8. বাকী থকা 40 টকাৰে কিনিব পাৰিব = 3 খন বহী (30 টকা) আৰু 2 খন আৰ্ট পেপাৰ (10 টকা)।

1. যোগ কৰা:
• (a) 65 ঘণ্টা + 220 ঘণ্টা + 8 ঘণ্টা = 293 ঘণ্টা
• (b) 15 কিমি + 5 কিমি + 20 কিমি = 40 কিমি
• (c) 500 মিটাৰ + 25 মিটাৰ + 700 মিটাৰ = 1,225 মিটাৰ (1 কিমি 225 মি)

2. বিয়োগ কৰা:
• (a) 75 ঘণ্টা - 9 ঘণ্টা = 66 ঘণ্টা
• (b) 275 লিটাৰ - 90 লিটাৰ = 185 লিটাৰ
• (c) 125 কিমি - 25 কিমি = 100 কিমি

3. পূৰণ কৰা:
• (a) 2430 টকা × 25 = 60,750 টকা
• (b) 19 কিমি × 8 = 152 কিমি
• (c) 399 লিটাৰ × 15 = 5,985 লিটাৰ

4. হৰণ কৰা:
• (a) 300 কিমি ÷ 5 = 60 কিমি
• (b) 250 টকা ÷ 10 = 25 টকা
• (c) 60 ঘণ্টা ÷ 4 = 15 ঘণ্টা

তালিকা 1 (ফল-মূল):
• আপেল (3 kg × ₹240) = 720 টকা
• বুট (4 kg × ₹45) = 180 টকা
• কমলা (3 kg × ₹50) = 150 টকা
• আঙুৰ (5 kg × ₹105) = 525 টকা
• মধুৰিআম (1½ kg × ₹40) = 60 টকা
➔ মুঠ টকা = 1,635 টকা

তালিকা 2 (মুদি সামগ্ৰী):
• আটা (2 kg × ₹30) = 60 টকা
• মিঠাতেল (5 L × ₹105) = 525 টকা
• চাউল (½ kg × ₹42) = 21 টকা
• ৰহৰ দাইল (1 kg × ₹80) = 80 টকা
➔ মুঠ টকা = 686 টকা

• 1. 16 টকা 75 পইচা + 27 টকা 25 পইচা = 44.00 টকা
• 2. 120 মিনিট = 120 ÷ 60 = 2 ঘণ্টা
• 3. (20 টকা + 100 টকা 50 পইচা) - 90 টকা 75 পইচা = 120.50 - 90.75 = 29 টকা 75 পইচা
• 4. 25 ঘণ্টা = 25 × 60 = 1,500 মিনিট
• 5. ৰাতিপুৱা 6 বজাৰ পৰা দুপৰীয়া 1 বজালৈ = 7 ঘণ্টা
• 6. 6 ঘণ্টা 40 মিনিট = (6 × 60) + 40 = 400 মিনিট
• 7. চন্দনে মাহে 5000 টকাকৈ এবছৰত ঘৰ ভাড়া দিয়ে = 5000 × 12 = 60,000 টকা
• 8. ৰমলাই কিনা সামগ্ৰীৰ মুঠ ওজন: 1.500 kg + 0.500 kg + 0.050 kg + 0.050 kg + 1.250 kg = 3.350 kg (3350 g)
• 9. 1 kg মাছৰ দাম 300 টকা হ'লে 250 g (¼ kg) মাছৰ দাম = 300 ÷ 4 = 75 টকা

• 1. ফ্ৰক চিলাই বাকী ৰোৱা কাপোৰ = 5 m 25 cm - 3 m 50 cm = 1 m 75 cm
• 2. এজন শ্ৰমিকৰ 25 দিনৰ মজুৰি = 350 × 25 = 8,750 টকা
• 3. বিমানে 1 ঘণ্টাত অতিক্ৰম কৰা দূৰত্ব = 2068 ÷ 4 = 517 কিমি
• 4. বজাৰ কৰা মুঠ ধন = (2 × 200) + (1 × 2000) + (3 × 50) + (4 × 20) + 5 = 400 + 2000 + 150 + 80 + 5 = 2,635 টকা
• 5. টিনত বাকী থকা চেনি = 10 kg - 7 kg 500 g = 2 kg 500 g (2.5 kg)
• 6. বাছেৰে যোৱা পথ = 240 - (5 + 115) = 240 - 120 = 120 কিমি
• 7. 24 টা গেলনত ধৰা পানী = 24 × 12 = 288 লিটাৰ
• 8. 180 লিটাৰ মিঠাতেল ভৰাবলৈ লগা 18 লিটাৰীয়া টিন = 180 ÷ 18 = 10 টা টিন

• 1. 360 × 10 = 3,600 | 2. 46 × 100 = 4,600 | 3. 6901 × 1000 = 6,901,000
• 4. 451 × 20 = 9,020 | 5. 360 × 200 = 72,000 | 6. 1391 × 2000 = 2,782,000
• 7. 75 × 25 = 1,875 | 8. 324 × 25 = 8,100
• 9. 68 × 125 = 8,500 | 10. 425 × 125 = 53,125
• 11. 767 × 99 = 767 × (100 - 1) = 75,933
• 12. 635 × 98 = 635 × (100 - 2) = 62,230
• 13. 125 ÷ 10 ➔ ভাগফল = 12, ভাগশেষ = 5
• 14. 4225 ÷ 100 ➔ ভাগফল = 42, ভাগশেষ = 25
• 15. 625 ÷ 25 = 25 | 16. 1225 ÷ 25 = 49
• 17. 12225 ÷ 125 = 97 (ভাগশেষ 100)
• 18. 9995 ÷ 125 = 79 (ভাগশেষ 120)
• 19. 3756 + 9 = 3,765 | 20. 675 + 999 = 1,674

• 21. 375 + 95 = 470 ➔ P = 4
• 22. 8569 + 235 = 8804 ➔ L = 8
• 23. PL × 13 = 325 ➔ 325 ÷ 13 = 25 ➔ P = 2, L = 5

• 3×3 যাদুবৰ্গ: প্ৰতিটো শাৰী, স্তম্ভ আৰু কৰ্ণৰ যোগফল সদায় 15 হয়।
• ৰামানুজনৰ যাদুবৰ্গ: প্ৰথম শাৰীত থকা সংখ্যা 22-12-1887 হ'ল তেখেতৰ জন্ম তাৰিখ। প্ৰতিটো শাৰী, স্তম্ভ আৰু কৰ্ণৰ যোগফল সদায় 139।
• 4×4 যাদুবৰ্গ (1 ৰ পৰা 16): প্ৰতিটো শাৰী আৰু স্তম্ভৰ যোগফল সদায় 34 হয়।