প্ৰীতমৰ বজাৰ আৰু বিভিন্ন এককৰ শ্ৰেণীবিভাজন (পৃষ্ঠা নং 169-170)
প্ৰশ্ন: প্ৰীতমৰ বজাৰৰ তালিকা পৰ্যবেক্ষণ কৰি তলৰ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া:
সময়1 h 30 m দৈৰ্ঘ্য4 m ওজন3.75 kg আয়তন1.5 L
চাৰিটা মূল পৰিমাপকৰ শ্ৰেণীবিভাজন
• a) বজাৰ কৰোঁতে লগা মুঠ সময় = 1 ঘণ্টা 30 মিনিট (90 মিনিট) (পুৱা 9:30 ৰ পৰা দিনৰ 11:00 বজালৈ)।
• b) পৰ্দাৰ কাপোৰৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য = 2.5 m + 1.5 m = 4 মিটাৰ
• c) ওজনৰ এককেৰে অনা বস্তুৰ মুঠ ওজন = 2 kg (চেনি) + 1 kg (নিমখ) + 500 g (দাইল) + 250 g (চাহপাত) = 3 কিগ্ৰা 750 গ্ৰাম (3.750 kg)
• d) তৰল বস্তুৰ মুঠ আয়তন = 1 L (মিঠাতেল) + 500 ml (ৰিফাইণ্ড তেল) = 1.5 লিটাৰ (1 লিটাৰ 500 মিলি)

মনত ৰাখিবলগীয়া নীতি: দৈৰ্ঘ্যৰ লগত দৈৰ্ঘ্য, ওজনৰ লগত ওজন, আয়তনৰ লগত আয়তন আৰু সময়ৰ লগত সময়ৰহে যোগ-বিয়োগ সম্ভৱ; ভিন্ন মাত্ৰাৰ এককসমূহ একেলগে যোগ কৰিব নোৱাৰি।
এককৰ যোগ আৰু বিয়োগ (পৃষ্ঠা নং 171-172)
প্ৰশ্ন 1: যোগ কৰা (পৃষ্ঠা 171):
• a) 6 m 35 cm + 7 m 45 cm = 13 m 80 cm (13.80 m)
• b) 3 km 422 m + 10 km 891 m + 525 m = 14 km 838 m (14.838 km)
• c) 18 km 70 m + 15 km + 23 km 378 m = 56 km 448 m (56.448 km)
• d) 8 kg 732 g + 35 kg 690 g = 44 kg 422 g (44.422 kg)
• e) 4 L 500 ml + 12 L 750 ml = 17 L 250 ml (17.250 L)
• f) 250 ml + 17 L 350 ml + 9 L 50 ml = 26 L 650 ml (26.650 L)
প্ৰশ্ন 2: বিয়োগ কৰা (পৃষ্ঠা 172):
• a) 10 m 80 cm - 7 m 50 cm = 3 m 30 cm (3.30 m)
• b) 14 m 30 cm - 9 m = 5 m 30 cm (5.30 m)
• c) 160 g - 110 g = 50 g
• d) 7 kg 250 g - 5 kg 105 g = 2 kg 145 g
• e) 12.500 kg - 6.250 kg = 6.250 kg
• f) 3 L 900 ml - 2 L 500 ml = 1 L 400 ml (1.400 L)
বিদ্যালয় আৰু ঘৰৰ দূৰত্বৰ নক্সা (পৃষ্ঠা নং 172)
প্ৰশ্ন: পৃষ্ঠা 172-ৰ নক্সা চাই উত্তৰ দিয়া:
বিদ্যালয় নীহাৰিকা (1200m) নিকিতা (600m) স্নেহা (1000m)
বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ দূৰত্বৰ নক্সা
• a) কাৰ ঘৰৰ পৰা বিদ্যালয়লৈ দূৰত্ব আটাইতকৈ কম? ➔ নিকিতাহঁতৰ ঘৰৰ পৰা (600 মিটাৰ)
• b) স্নেহা নীহাৰিকাহঁতৰ ঘৰ হৈ বিদ্যালয়লৈ গ'লে সময় বেছি লাগিব নে কম? ➔ সময় বেছি লাগিব (কাৰণ 400 m + 1200 m = 1600 m, যি পোনপটীয়া 1000 m তকৈ 600 m বেছি)।
• c) নীহাৰিকা আৰু নিকিতাহঁতৰ কাৰ দূৰত্ব বেছি আৰু কিমান বেছি? ➔ নীহাৰিকাৰ ঘৰৰ দূৰত্ব 600 মিটাৰ (0.6 km) বেছি (1200 m - 600 m = 600 m)।
• d) নীহাৰিকা আৰু নিকিতাই স্নেহাহঁতৰ ঘৰলৈ আহিলে কোনে বেছি খোজ কাঢ়িব? ➔ নিকিতাই 400 মিটাৰ (0.4 km) বেছি খোজ কাঢ়িব লাগিব (800 m - 400 m = 400 m)।
দৈৰ্ঘ্য আৰু দূৰত্বৰ বাস্তৱ সমস্যা (পৃষ্ঠা নং 173)
প্ৰশ্ন: তলৰ সমস্যাবোৰ সমাধান কৰা:
1. মাধুৰ্যৰ বাছেৰে যোৱা দূৰত্ব:
মুঠ দূৰত্ব = 52 km
খোজকাঢ়ি গ'ল 0.75 km আৰু ই-ৰিক্সাত গ'ল 5.25 km ➔ মুঠ = 0.75 + 5.25 = 6 km
বাছেৰে যোৱা দূৰত্ব = 52 - 6 = 46 কিলোমিটাৰ

2. পুখুৰীৰ খুঁটিটোৰ পানীৰ ওপৰত থকা অংশ:
খুঁটিৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য = 4 মিটাৰ
বোকাত (0.5 m) + পানীত (2.25 m) = 2.75 মিটাৰ
পানীৰ ওপৰত থকা অংশ = 4 - 2.75 = 1.25 মিটাৰ

3. গোহালি ঘৰৰ 6 টা খুঁটাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য:
প্ৰতিটোৰ দৈৰ্ঘ্য 3 m ➔ মুঠ দৈৰ্ঘ্য = 3 × 6 = 18 মিটাৰ

4. চাইকেলৰ চকা ঘূৰাৰ পাক সংখ্যা:
চকাৰ বেৰ (1 পাকৰ দূৰত্ব) = 250 cm = 2.5 মিটাৰ
বিদ্যালয়ৰ দূৰত্ব = 1.5 km = 1,500 মিটাৰ
পাকৰ সংখ্যা = 1500 ÷ 2.5 = 600 পাক
ওজন আৰু মূল্যৰ হাৰৰ সমস্যা (পৃষ্ঠা নং 174-175)
প্ৰশ্ন 1: ৰীমাৰ জন্মদিনৰ বজাৰৰ তালিকাৰ প্ৰশ্নসমূহ (পৃষ্ঠা 174):
• a) ক্ৰমিক নং 1 ৰ পৰা 5 লৈ বস্তুৰ মুঠ ওজন: 5 kg (চাউল) + 2 kg (দাইল) + 3 kg (আলু) + 0.5 kg (পিয়াঁজ) + 1 kg (বিলাহী) = 11.5 kg (11 kg 500 g)
• b) সেইকেইপদ বস্তুৰ মুঠ খৰচ: 150 + 140 + 60 + 20 + 30 = 400 টকা
• c) 5 কেজি পিয়াঁজৰ দাম: দৰ ₹40 প্ৰতি kg ➔ 5 × 40 = 200 টকা
• d) খুৰাকৰ সৰ্বমুঠ খৰচ: 150 + 140 + 60 + 20 + 30 + 750 + 350 + 30 + 25 + 30 = 1,585 টকা
• e) আটাইতকৈ বেছি মূল্যৰ হাৰ থকা বস্তু: কেক (₹700 প্ৰতি kg)
প্ৰশ্ন 2: ওজনৰ ব্যৱহাৰিক সমস্যা (পৃষ্ঠা 175):
1. 50 kg হ'বলৈ আৰু কিমান চাউল লাগিব: 50 kg - 40 kg 500 g = 9 kg 500 g (9.5 kg)
2. 14.2 kg ৰ 2 টা চিলিণ্ডাৰৰ মুঠ গেছ: 14.2 × 2 = 28.4 kg
3. প্ৰদীপে কিনা 4 টা আপেলৰ প্ৰকৃত ওজন:
দোকানীয়ে 1 kg দগাৰ বিপৰীতে আপেলৰ লগত 100 g আৰু 50 g ৰ দগা দিলে।
আপেলৰ ওজন = 1000 g - (100 + 50) g = 1000 - 150 = 850 গ্ৰাম
4. 4 kg বুন্দিয়াক 250 g কৈ পেকেট কৰিলে: 4000 ÷ 250 = 16 টা পেকেট
5. 500 g আৰু 200 g ৰ দগাৰে 300 g কেনেকৈ জুখিব:
তুলাচনীৰ এফালে 500 g ৰ দগা ৰাখি আনফালে 200 g ৰ দগাৰ লগত লেচেৰা মাহ দিলে 500 - 200 = 300 গ্ৰাম জুখিব পাৰিব।
আয়তন সম্বন্ধীয় সমস্যা সমাধান (পৃষ্ঠা নং 175)
প্ৰশ্ন: তৰলৰ আয়তন গণনা:
1. বাবুলে অনা মুঠ গাখীৰ: 2 L + 5 L + 2 L 500 ml = 9 L 500 ml (9.5 লিটাৰ)
2. বিক্ৰীৰ পাছত বাকী থকা কেৰাচিন তেল:
মুঠ বিক্ৰী = 3 L + 2.5 L + 5 L + 1.5 L = 12 লিটাৰ
বাকী ৰ'ল = 20 - 12 = 8 লিটাৰ
3. 47 জন ছাত্ৰই 6 দিনত খাবলগীয়া পানী (দৈনিক 2 L কৈ):
মুঠ পানী = 47 × 2 L × 6 = 564 লিটাৰ
4. 350 জন শিক্ষাৰ্থীক গাইপতি 200 ml কৈ দিলে মুঠ চৰ্বত:
মুঠ চৰ্বত = 350 × 200 ml = 70,000 ml = 70000 ÷ 1000 = 70 লিটাৰ
সময় সম্বন্ধীয় সমস্যা — অম্লানৰ ২৪ ঘণ্টাৰ দিনলিপি (পৃষ্ঠা নং 176)
প্ৰশ্ন: অম্লানৰ দিনলিপি পৰ্যবেক্ষণ কৰি উত্তৰ দিয়া:
24 ঘণ্টা
সময় বিভাজন চক্ৰ
• 1. অম্লানে ঘৰত পঢ়া-শুনা কৰা সময় = পুৱা 1 ঘণ্টা 30 মিনিট + গধূলি 2 ঘণ্টা 30 মিনিট = 4 ঘণ্টা
• 2. বিদ্যালয়ত কটোৱা সময় = পুৱা 8:45 ৰ পৰা বিয়লি 3:30 বজালৈ = 6 ঘণ্টা 45 মিনিট
• 3. বিদ্যালয় ছুটীৰ পৰা গধূলি পঢ়িবলৈ বহালৈকে পোৱা মুকলি সময় = বিয়লি 3:30 ৰ পৰা গধূলি 6:30 বজালৈ = 3 ঘণ্টা
• 4. অন্যান্য কামৰ বাবে পোৱা সময় = 24 ঘণ্টা - (45m + 1h + 1h + 1h + 30m + 8h + 4h + 6h 45m) = 24h - 23h = 1 ঘণ্টা
• 5. ৰাতি 9:30 বজাত শুবলৈ গৈ 8 ঘণ্টা শুলে শোৱাৰ পৰা উঠে = পুৱা 5:30 বজাত
• 6. দিনটোৰ মুঠ সময়ৰ কিমান অংশ ঘৰত পঢ়ে = 4/24 = 1/6 অংশ
• 7. দিনটোৰ মুঠ সময়ৰ কিমান অংশ শোওঁতে ব্যয় কৰে = 8/24 = 1/3 অংশ
Scroll to Top