• ৰেলগাড়ী আৰু ঘৰৰ আৰ্হিত ব্যৱহাৰ হোৱা মূল আকৃতিসমূহ হ'ল: আয়তীয় ঘনক (Cuboid), চুঙা (Cylinder) আৰু শঙ্কু (Cone)।

• সংজ্ঞা: কোনো ত্ৰিমাত্ৰিক বাকচ কাটি মেলি দিলে পোৱা সমতলীয় ভাঁজযুক্ত নক্সাক বস্তুটোৰ জালি (Net) বোলে।
• ঘনক সাজিব পৰা জালিসমূহ:
- (ক) ক্ৰচ আকৃতিৰ জালি ➔ ঘনক তৈয়াৰ কৰিব পাৰি (✓)
- (খ) 'T' আকৃতিৰ জালি ➔ ঘনক তৈয়াৰ কৰিব পাৰি (✓)
- (গ) জখলাসদৃশ জালি ➔ ঘনক তৈয়াৰ কৰিব পাৰি (✓)
- (ঘ) খাপ নোখোৱা জালি ➔ ঘনক তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰি (✗)
- (ঙ) ৬ টা বৰ্গৰ খাপখোৱা জালি ➔ ঘনক তৈয়াৰ কৰিব পাৰি (✓)

• সমতল: মেজ বা মজিয়াত থ'লে তলখন সম্পূৰ্ণকৈ মিলি যায় (যেনে: কিতাপ, চক পেঞ্চিলৰ বাকচৰ তল)। সমতলবোৰ বৰ্গাকৃতিৰ, আয়তাকৃতিৰ, ত্ৰিভুজাকৃতিৰ বা বৃত্তাকৃতিৰ হ'ব পাৰে।
• বক্ৰতল: মেজ বা মজিয়াত থ'লে ইয়াৰ তলখন সম্পূৰ্ণকৈ মিলি নাযায়, বৰঞ্চ ঘূৰি থাকে (যেনে: বল, চুঙাৰ গা-টো)।

তলৰ আকৃতিসমূহৰ বিশ্লেষণ (পৃষ্ঠা ২৪):
• গোলক ➔ কেৱল ১ খন বক্ৰতল থাকে।
• চুঙা ➔ ২ খন বৃত্তাকাৰ সমতল আৰু ১ খন বক্ৰতল থাকে।
• শঙ্কু ➔ ১ খন বৃত্তাকাৰ সমতল আৰু ১ খন বক্ৰতল থাকে।
• ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম ➔ ২ খন ত্ৰিভুজাকাৰ সমতল আৰু ৩ খন আয়তাকাৰ সমতল থাকে।
• বৰ্গীয় পিৰামিড ➔ ১ খন বৰ্গাকাৰ সমতল আৰু ৪ খন ত্ৰিভুজাকাৰ সমতল থাকে।

• ১। কি আকৃতিৰ তল আটাইকেইটা প্ৰিজমৰ আকৃতিত দেখা গৈছে? ➔ আয়তাকৃতিৰ তল।
• ২। আটাইতকৈ বেছি কাষ থকা প্ৰিজমটোৰ নাম কি? ➔ ষড়ভুজীয় প্ৰিজম (১৮ টা কাষ)।
• ৩। আটাইতকৈ কম চুক থকা প্ৰিজমটোৰ নাম কি? ➔ ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম (৬ টা চুক)।

• ১। কি আকৃতিৰ তল আটাইকেইটা পিৰামিডৰ আকৃতিত দেখা গৈছে? ➔ ত্ৰিভুজাকৃতিৰ তল।
• ২। বৰ্গীয় পিৰামিডৰ বৰ্গাকৃতিৰ তলখন হ'ল তাৰ ভূমি (Base)।
• ৩। পঞ্চভুজীয় পিৰামিডত ত্ৰিভুজাকৃতিৰ তলৰ সংখ্যা কিমান? ➔ ৫ খন।

• সিদ্ধান্ত: প্ৰতিটো সুষম ত্ৰিমাত্ৰিক বহুফলকৰ ক্ষেত্ৰতে F + V - E = ২ হয়।

• ১ খন সমতল ➔ শঙ্কু (Cone)
• ২ খন সমতল ➔ চুঙা (Cylinder)
• ৪ খন সমতল ➔ ত্ৰিভুজীয় পিৰামিড (Tetrahedron)
• ৫ খন সমতল ➔ ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম / বৰ্গীয় পিৰামিড
• ৬ খন সমতল ➔ ঘনক / আয়তীয় ঘনক / বৰ্গীয় প্ৰিজম

• কেৱল বক্ৰতল থকা আকৃতি ➔ গোলক (Sphere)
• আয়তাকৃতিৰ তল থকা আকৃতি ➔ আয়তীয় ঘনক / প্ৰিজম
• ত্ৰিভুজাকৃতিৰ তল থকা আকৃতি ➔ ত্ৰিভুজীয় পিৰামিড / প্ৰিজম
• বৃত্তাকৃতিৰ তল আৰু বক্ৰতল থকা আকৃতি ➔ চুঙা আৰু শঙ্কু
• ত্ৰিভুজাকৃতিৰ তল আৰু বৰ্গাকৃতিৰ তল থকা আকৃতি ➔ বৰ্গীয় পিৰামিড

• (ক) সকলো কাষৰ জোখ সমান থকা ত্ৰিমাত্ৰিক আকৃতি ➔ ঘনক (Cube)
• (খ) বক্ৰ কাষ থকা আকৃতি ➔ চুঙা আৰু শঙ্কু
• (গ) পোন কাষ থকা আকৃতি ➔ ঘনক, প্ৰিজম, পিৰামিড
• (ঘ) বৃত্তাকাৰ তল আৰু বক্ৰতল থকা আকৃতি ➔ চুঙা আৰু শঙ্কু
• (ঙ) কেৱল বক্ৰতল থকা আকৃতি ➔ গোলক

• ১) তলৰ কোনটো ত্ৰিভুজ? ➔ (A) ত্ৰিভুজ (৩ ডাল পোন বাহুৰে আগুৰা)
• ২) তলৰ কোনটো আকৃতিৰ চুক নাই? ➔ (B) বৃত্ত
• ৩) তলৰ কোনটো আকৃতিৰ আটাইতকৈ বেছি বাহু আছে? ➔ (D) ষড়ভুজ (৬ ডাল বাহু)

• গোট ১ (৩ বাহুযুক্ত আকৃতি): বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ ত্ৰিভুজসমূহ।
• গোট ২ (৪ বা ততোধিক বাহুযুক্ত আকৃতি): বৰ্গ, আয়ত, পঞ্চভুজ, ষড়ভুজ।
• গোট ৩ (বক্ৰৰেখাৰে গঠিত আকৃতি): বৃত্ত, উপবৃত্ত, অৰ্ধবৃত্ত।

• বডো জনগোষ্ঠীৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত আৰ্নাই বস্ত্ৰত থকা জ্যামিতিক চানেকিসমূহ হ'ল: ত্ৰিভুজ, বৃত্ত, ৰম্বাচ আৰু আয়ত।
• ভাৱৰীয়াৰ চিত্ৰত নিৰ্দিষ্ট ৰং: ত্ৰিভুজ (ৰঙা), ষড়ভুজ (হালধীয়া), বৰ্গ (নীলা), বৃত্ত (সেউজীয়া), আয়ত (কমলা), পঞ্চভুজ (গুলপীয়া)।