দিবাকৰৰ মাটিৰ কাপৰ সাজোন আৰু টেৰাকোটা (পৃষ্ঠা নং ১৩৯)
প্ৰশ্ন: দিবাকৰে সজোৱা মাটিৰ কাপৰ সাজোনটো পৰ্যবেক্ষণ কৰি উত্তৰ দিয়া:
১, ২, ৩, ৪... ক্ৰমবৰ্ধমান সাজোন
• ২। প্ৰতিটো শাৰীত কাপৰ সংখ্যা কেনেদৰে সলনি হৈছে ➔ প্ৰতিটো তলৰ শাৰীত ওপৰৰ শাৰীৰ তুলনাত ১ টাকৈ কাপ বৃদ্ধি পাইছে।
• জানি থওঁ আহা: অসমৰ আশাৰীকান্দি, হাজো আদি ঠাই মৃৎশিল্পৰ বাবে বিখ্যাত। 'টেৰা' মানে মাটি আৰু 'কোটা' মানে পোৰা (পোৰা মাটিৰ শিল্প)।
মুদ্ৰাৰ সাজোন আৰু যুগ্ম-অযুগ্ম সংখ্যাৰ চানেকি (পৃষ্ঠা নং ১৪০)
প্ৰশ্ন ১: চাজিনুৰ আৰু মৌমিতাৰ মুদ্ৰাৰ সংখ্যাৰ ক্ৰম:
• চাজিনুৰৰ সাজোন (অযুগ্ম সংখ্যা) ➔ ১, ৩, ৫, ৭, ৯...
• মৌমিতাৰ সাজোন (যুগ্ম সংখ্যা) ➔ ২, ৪, ৬, ৮, ১০...
• বৈশিষ্ট্য: দুয়োৰে সাজোনত প্ৰতিটো স্তম্ভত ২ টাকৈ মুদ্ৰা বৃদ্ধি পাইছে।
• মৌমিতাৰ সাজোন (যুগ্ম সংখ্যা) ➔ ২, ৪, ৬, ৮, ১০...
• বৈশিষ্ট্য: দুয়োৰে সাজোনত প্ৰতিটো স্তম্ভত ২ টাকৈ মুদ্ৰা বৃদ্ধি পাইছে।
প্ৰশ্ন ২: যুগ্ম আৰু অযুগ্ম সংখ্যা চিনাক্তকৰণ:
• যুগ্ম সংখ্যা (হালধীয়া ৰং): ৭০০, ৭০২, ৭০৪, ৬৩৪, ৬৩৬, ৬৩৮, ৯৯২, ৯৯৪
• অযুগ্ম সংখ্যা (গুলপীয়া ৰং): ৭০১, ৭০৩, ৬৩৫, ৬৩৭, ৯৯১, ৯৯৩, ৯৯৫
• অযুগ্ম সংখ্যা (গুলপীয়া ৰং): ৭০১, ৭০৩, ৬৩৫, ৬৩৭, ৯৯১, ৯৯৩, ৯৯৫
প্ৰশ্ন ৩: যোগফলৰ চানেকি সম্পূৰ্ণ কৰা (পৃষ্ঠা নং ১৪০):
১. অযুগ্ম সংখ্যাৰ যোগফল (বৰ্গ সংখ্যা):
• ১ + ৩ = ৪ = ২ × ২
• ১ + ৩ + ৫ = ৯ = ৩ × ৩
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ = ১৬ = ৪ × ৪
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ + ৯ = ২৫ = ৫ × ৫
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ + ৯ + ১১ = ৩৬ = ৬ × ৬
২. যুগ্ম সংখ্যাৰ যোগফল:
• ২ + ৪ = ৬ (২ × ৩)
• ২ + ৪ + ৬ = ১২ (৩ × ৪)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ = ২০ (৪ × ৫)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ + ১০ = ৩০ (৫ × ৬)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ + ১০ + ১২ = ৪২ (৬ × ৭)
• ১ + ৩ = ৪ = ২ × ২
• ১ + ৩ + ৫ = ৯ = ৩ × ৩
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ = ১৬ = ৪ × ৪
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ + ৯ = ২৫ = ৫ × ৫
• ১ + ৩ + ৫ + ৭ + ৯ + ১১ = ৩৬ = ৬ × ৬
২. যুগ্ম সংখ্যাৰ যোগফল:
• ২ + ৪ = ৬ (২ × ৩)
• ২ + ৪ + ৬ = ১২ (৩ × ৪)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ = ২০ (৪ × ৫)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ + ১০ = ৩০ (৫ × ৬)
• ২ + ৪ + ৬ + ৮ + ১০ + ১২ = ৪২ (৬ × ৭)
পূৰণফল আৰু যোগফলৰ চানেকি (পৃষ্ঠা নং ১৪১)
প্ৰশ্ন: চানেকিবোৰ আগুৱাই নি খালী ঠাই পূৰ কৰা:
• (ক) ৪ ৰ পূৰণফল দুটা সমান সংখ্যাৰ যোগফল হিচাপে:
৪ × ৪ = ৮ + ৮ | ৪ × ৫ = ১০ + ১০ | ৪ × ৬ = ১২ + ১২
• (খ) ৬ ৰ পূৰণফল:
৬ × ৮ = ২৪ + ২৪ | ৬ × ৯ = ২৭ + ২৭ | ৬ × ১০ = ৩০ + ৩০
• (গ) ৩ ৰ পূৰণফল ৩ টা ক্ৰমিক সংখ্যাৰ যোগফল হিচাপে:
• ৩ × ৪ = ১২ = ৩ + ৪ + ৫
• ৩ × ৫ = ১৫ = ৪ + ৫ + ৬
• ৩ × ৬ = ১৮ = ৫ + ৬ + ৭
• ৩ × ৭ = ২১ = ৬ + ৭ + ৮
• ৩ × ৮ = ২৪ = ৭ + ৮ + ৯
• ৩ × ৯ = ২৭ = ৮ + ৯ + ১০
• ৩ × ১০ = ৩০ = ৯ + ১০ + ১১
৪ × ৪ = ৮ + ৮ | ৪ × ৫ = ১০ + ১০ | ৪ × ৬ = ১২ + ১২
• (খ) ৬ ৰ পূৰণফল:
৬ × ৮ = ২৪ + ২৪ | ৬ × ৯ = ২৭ + ২৭ | ৬ × ১০ = ৩০ + ৩০
• (গ) ৩ ৰ পূৰণফল ৩ টা ক্ৰমিক সংখ্যাৰ যোগফল হিচাপে:
• ৩ × ৪ = ১২ = ৩ + ৪ + ৫
• ৩ × ৫ = ১৫ = ৪ + ৫ + ৬
• ৩ × ৬ = ১৮ = ৫ + ৬ + ৭
• ৩ × ৭ = ২১ = ৬ + ৭ + ৮
• ৩ × ৮ = ২৪ = ৭ + ৮ + ৯
• ৩ × ৯ = ২৭ = ৮ + ৯ + ১০
• ৩ × ১০ = ৩০ = ৯ + ১০ + ১১
নেওঁতাৰ এককৰ অংক আৰু বহুবিকল্পী প্ৰশ্ন (পৃষ্ঠা নং ১৪২)
প্ৰশ্ন ১: ৫ আৰু ৮-ৰ নেওঁতাৰ এককৰ ঘৰৰ চানেকি:
• ৫-ৰ নেওঁতা: ৫, ১০, ১৫, ২০, ২৫, ৩০, ৩৫, ৪০, ৪৫, ৫০...
➔ এককৰ ঘৰত থকা চানেকিটো হ'ল: ৫ বা ০ (৫ আৰু ০ একাদিক্ৰমে আহে)।
• ৮-ৰ নেওঁতা: ৮, ১৬, ২৪, ৩২, ৪০, ৪৮, ৫৬, ৬৪, ৭২, ৮০...
➔ এককৰ ঘৰৰ অংকবোৰৰ ক্ৰম: ৮, ৬, ৪, ২, ০ (এই ক্ৰমটোৰ পুনৰাবৃত্তি ঘটে)।
➔ এককৰ ঘৰত থকা চানেকিটো হ'ল: ৫ বা ০ (৫ আৰু ০ একাদিক্ৰমে আহে)।
• ৮-ৰ নেওঁতা: ৮, ১৬, ২৪, ৩২, ৪০, ৪৮, ৫৬, ৬৪, ৭২, ৮০...
➔ এককৰ ঘৰৰ অংকবোৰৰ ক্ৰম: ৮, ৬, ৪, ২, ০ (এই ক্ৰমটোৰ পুনৰাবৃত্তি ঘটে)।
প্ৰশ্ন ২: শুদ্ধ বিকল্প বাছি উলিওৱা:
• (ক) ১, ২, ৩, ৪... সংখ্যাবোৰক কিহেৰে পূৰণ কৰিলে ৪, ৮, ১২, ১৬... চানেকি পোৱা যাব? ➔ (গ) ৪
• (খ) ক্ৰমটো চাই খালী ঘৰত কি হ'ব? (৩ ➔ ৯, ৪ ➔ ১৬, ৫ ➔ ২৫, ৬ ➔ ?) ➔ ৬² = (ঘ) ৩৬
• (খ) ক্ৰমটো চাই খালী ঘৰত কি হ'ব? (৩ ➔ ৯, ৪ ➔ ১৬, ৫ ➔ ২৫, ৬ ➔ ?) ➔ ৬² = (ঘ) ৩৬
জ্যামিতিক চানেকি পূৰ কৰা (পৃষ্ঠা নং ১৪৩)
প্ৰশ্ন: তলৰ চিত্ৰৰ চানেকিবোৰ সম্পূৰ্ণ কৰা:
আখৰৰ পুনৰাবৃত্তি চানেকি
• (খ) ফুলৰ বৃত্ত: ১ টা ➔ ৩ টা ➔ ৫ টা ➔ ৭ টা ➔ পৰৱৰ্তী হ'ব ৯ টা বৃত্ত।
• (গ) আখৰৰ ক্ৰম: M, Z, M, Z, M, Z...
টালিৰ সুষম আৰু বিষম বিন্যাস (Tessellations) (পৃষ্ঠা নং ১৪৪-১৪৬)
প্ৰশ্ন ১: সুষম বিন্যাস (Tessellations) আৰু বিষম বিন্যাস (Non-tessellations) কাক বোলে?
সুষম বিন্যাস (কোনো ফাঁক নাই)
বিষম বিন্যাস (মাজত খালী ঠাই থাকে)
• বিষম বিন্যাস (Non-tessellations): যিবোৰ আকৃতিৰ টালি লগ লগালে মাজত খালী ঠাই বা ফাঁক ৰৈ যায় (যেনে: বৃত্তাকাৰ টালি)।
প্ৰশ্ন ২: বিষম বিন্যাসৰ টালিবোৰৰ চানেকিত (✓) চিন দিয়া (পৃষ্ঠা নং ১৪৬):
• (খ) অষ্টভুজীয়া টালিৰ সাজোন (মাজত বৰ্গাকাৰ খালী ঠাই থাকে) ➔ বিষম বিন্যাস (✓)
• (গ) বৃত্তাকাৰ টালিৰ সাজোন (মাজত ত্ৰিকোণীয়া খালী ঠাই থাকে) ➔ বিষম বিন্যাস (✓)
• (গ) বৃত্তাকাৰ টালিৰ সাজোন (মাজত ত্ৰিকোণীয়া খালী ঠাই থাকে) ➔ বিষম বিন্যাস (✓)