পাঠৰ মূল সাৰাংশ 

‘দেওপাহাৰত এদিন’ পাঠটিত অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ নুমলীগড় চাহ-বাগিচাৰ কাষতে অৱস্থিত ঐতিহাসিক ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ ‘দেওপাহাৰ’লৈ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে কৰা এটি শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ বিৱৰণ দাঙি ধৰা হৈছে। প্ৰায় এশ ফুট ওখ দেওপাহাৰৰ শিখৰত খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম-নৱম শতিকাত নিৰ্মিত প্ৰাচীন মন্দিৰৰ বেদী আৰু শিলাস্তম্ভৰ আটকধুনীয়া ভগ্নাৱশেষ অৱস্থিত। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তাত ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, গণেশ, দ্বাৰপাল, উৰি থকা গন্ধৰ্ব, হাঁহি থকা নৃত্যৰতা অপ্সৰা, যম, সূৰ্য, শনি আৰু হাতীৰ বিভিন্ন শৈল ভাস্কৰ্য প্ৰত্যক্ষ কৰে।

পাঠটিত অসম চৰকাৰৰ বুৰঞ্জী আৰু পুৰাতত্ত্ব বিভাগে সংৰক্ষণ কৰা এই প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ঐতিহাসিক মূল্য বুজাই দিয়া হৈছে। লগতে দেওপাহাৰৰ দৰেই কামৰূপৰ মদন কামদেৱ আৰু গোৱালপাৰাৰ শ্ৰীসূৰ্যপাহাৰৰ ঐতিহ্য আৰু ক্ৰিয়াৰ কালৰ (Tense) ব্যাকৰণগত ধাৰণা শিকোৱা হৈছে।

দেওপাহাৰ আৰু ঐতিহ্য: প্ৰধান তথ্যকোষ

• অৱস্থান: গোলাঘাট জিলা, নুমলীগড় চাহ-বাগিচাৰ মাজেৰে যোৱা ৩৭নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষত।

• উচ্চতা: প্ৰায় ১০০ ফুট ওখ পাহাৰ।

• নিৰ্মাণকাল: খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম-নৱম শতিকা (আহোম যুগৰ পূৰ্বৰ ভাস্কৰ্য কলা)।

• শৈল ভাস্কৰ্যসমূহ: ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু (মোহিনী ৰূপ), গণেশ, দ্বাৰপাল, অপ্সৰা (লাস্যময়ী হাঁহি থকা মুখ), গন্ধৰ্ব, সূৰ্য, যম, শনি।

• অসমৰ অন্যান্য সমসাময়িক ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ:

  • মদন কামদেৱ দেৱালয়: কামৰূপ জিলাৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ দেৱানগিৰি পাহাৰত অৱস্থিত (‘অসমৰ খাজুৰাহো’)।

  • শ্ৰীসূৰ্যপাহাৰ: গোৱালপাৰা জিলাত অৱস্থিত।

• টোকা লিখনৰ নিয়ম: আচল কথাখিনি সংক্ষেপে লিখিব লাগে; ঠাইৰ ক্ষেত্ৰত ‘কি, ক’ত, কিয় বিখ্যাত’ ক্ৰমত লিখিব লাগে।

পাঠভিত্তিক অনুশীলনীসমূহৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান

১। শুদ্ধ উত্তৰ বাছি সঠিক বৃত্ত পূৰ কৰা (MCQs)

• কাৰ মূৰ্তিয়ে হাঁহি থকা যেন লাগিছিল?
  উত্তৰ: (খ) অপ্সৰাৰ ✔

• বৰষাহঁতে কিয় কিৰীলি পাৰিছিল?
  উত্তৰ: (গ) ফুৰিবলৈ যাবলৈ পোৱাৰ বাবে ✔

• “আৰু অলপ সময় থাকিব পৰা হ’লে!”— আকাংক্ষাই কথাষাৰ কিয় কৈছিল?
  উত্তৰ: (গ) দেওপাহাৰৰ ভাস্কৰ্য আৰু পৰিৱেশে তাইক মোহিত কৰিছিল বাবে ✔

২। প্ৰশ্নোত্তৰ

(ক) ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ বাবে কোন ঠাইলৈ গৈছিল?
উত্তৰ: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ বাবে গোলাঘাট জিলাৰ দেওপাহাৰলৈ গৈছিল।

(খ) দেওপাহাৰখন প্ৰায় কিমান ফুট ওখ?
উত্তৰ: দেওপাহাৰখন প্ৰায় এশ (১০০) ফুট ওখ।

(গ) দেওপাহাৰৰ ভগ্নাৱশেষ কিমান শতিকাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছে?
উত্তৰ: দেওপাহাৰৰ ভগ্নাৱশেষ খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম-নৱম শতিকাৰ বুলি পণ্ডিতসকলে অনুমান কৰিছে।

(ঘ) ভগ্নাৱশেষ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: কোনো প্ৰাচীন ঘৰ-দুৱাৰ, মঠ-মন্দিৰ, দুৰ্গ আদি ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ পাছত অৱশিষ্ট হৈ ৰৈ যোৱা ভগা-ছিগা পুৰণি অংশবোৰকে ভগ্নাৱশেষ (Ruins) বোলে।

(ঙ) ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে দেওপাহাৰৰ স্তম্ভবোৰত কি কি ভাস্কৰ্য দেখিছিল?
উত্তৰ: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে দেওপাহাৰৰ স্তম্ভ আৰু শিলাখণ্ডবোৰত ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, গণেশ, দ্বাৰপাল, অপ্সৰাৰ নৃত্যৰ ভংগীমা, শিলত খোদিত উৰি থকা গন্ধৰ্ব, বিষ্ণুৰ মোহিনী ৰূপ, যম, সূৰ্য, শনি আৰু হাতীৰ ওপৰত নাচি থকা দেৱ-দেৱীৰ সুন্দৰ ভাস্কৰ্য দেখিছিল।

(চ) “ৰ’বা ৰ’বা, খৰ-খেদা নকৰিবা। সকলোৱে সাৱধানে খোজ দিবা।”— কথাষাৰ কোনে, কাক, কিয় কৈছিল?
উত্তৰ: কথাষাৰ দীপক মেচ ছাৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক কৈছিল। পাহাৰৰ শিলৰ চিৰিবোৰ বৰ থিয় আছিল বাবে লৰালৰি কৰিলে পিছলি পৰাৰ ভয়ত সাৱধান কৰি দিবলৈ ছাৰে এইদৰে কৈছিল।

(ছ) বৰষাহঁতে দেওপাহাৰত কি কি দেখিলে?
উত্তৰ: বৰষাহঁতে দেওপাহাৰত প্ৰাচীন মন্দিৰৰ বেদীৰ ভগ্নাৱশেষ, শিলত কটা দেৱ-দেৱী (ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, গণেশ, সূৰ্য, যম), দ্বাৰপাল, হাঁহি থকা লাস্যময়ী অপ্সৰা, গন্ধৰ্ব আৰু হাতীৰ অপূৰ্ব ভাস্কৰ্য দেখিলে।

(জ) দেওপাহাৰত ভগ্নাৱশেষসমূহৰ বাহিৰে আৰু কি কি আছে?
উত্তৰ: দেওপাহাৰত ভগ্নাৱশেষৰ বাহিৰেও অনেক আপুৰুগীয়া বনজ সম্পদ, সুন্দৰ সেউজীয়া গছ-গছনি আৰু বিভিন্ন বন্যপ্ৰাণী আছে।

৩। ভাবা আৰু লিখা

(ক) মেচ ছাৰে সকলোকে কিয় শাৰী পাতি বাছত উঠিবলৈ কৈছিল?
উত্তৰ: যাতে সকলোৱে বিশৃংখলতা আৰু দৌৰা-দৌৰি নকৰি শান্তভাৱে আৰু সুৰক্ষিতভাৱে বাছত উঠিব পাৰে।

(খ) বড়ো বাইদেৱে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক মূৰ্তিৰ গাত লিখিবলৈ কিয় মানা কৰিছিল?
উত্তৰ: কাৰণ দেওপাহাৰৰ ভাস্কৰ্য আৰু ভগ্নাৱশেষবোৰ আমাৰ দেশ আৰু জাতিৰ গৌৰৱময় ঐতিহাসিক সম্পদ। মূৰ্তিত লিখিলে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য আৰু ঐতিহাসিক মূল্য চিৰদিনৰ বাবে নষ্ট হৈ যায়।

(গ) পুৰণি সম্পদসমূহ আমি কিয় সংৰক্ষণ কৰিব লাগে?
উত্তৰ: পুৰণি ঐতিহাসিক সম্পদসমূহে আমাৰ প্ৰাচীন কলা-সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ প্ৰমাণ বহন কৰে। ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মক নিজৰ গৌৰৱময় ইতিহাস জনাবলৈ এইবোৰ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ দায়িত্ব।

৪। অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা শব্দ পাঠৰ পৰা বাছি লিখা

৫। ভাষা-অধ্যয়ন আৰু ব্যাকৰণ (ক্ৰিয়াৰ কাল)

(খ) ক্ৰিয়াপদ আৰু কাল নিৰ্ণয়:

• (১) মই তৃতীয় শ্ৰেণীত পঢ়িছিলোঁ। → পঢ়িছিলোঁ (অতীত কাল)

• (২) মই চতুৰ্থ শ্ৰেণীত পঢ়ো। → পঢ়ো (বৰ্তমান কাল)

• (৩) মই পঞ্চম শ্ৰেণীত পঢ়িম। → পঢ়িম (ভৱিষ্যৎ কাল)

(ঘ) প্ৰতিটো কালৰ একোটাকৈ বাক্য:

• অতীত কাল: আমি যোৱাবছৰ দেওপাহাৰলৈ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণত গৈছিলোঁ।

• বৰ্তমান কাল: মই প্ৰতিদিনে পুৱা পাঠ্যপুথি পঢ়ো।

• ভৱিষ্যৎ কাল: আমরা অহা দেওবাৰে পুথিভঁৰাললৈ যাম।

৮। শব্দজালৰ সমাধান

• (ক) ঠাইৰ নাম: দেওপাহাৰ, কুৰুৱাবাহী, সৰ্থেবাৰী, শুৱালকুছি।

• (খ) ফল-মূলৰ নাম: আম, জামু, বেল।

• (গ) শাক-পাচলিৰ নাম: আলু, বিলাহী, ভেণ্ডি, ভেদাইলতা, লাইশাক।

৯। ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ পদক্ষেপসমূহ

১. প্ৰাচীন স্মৃতিচিহ্ন বা ভাস্কৰ্যৰ গাত দাগ বা নাম লিখিব নালাগে।
২. ঐতিহাসিক স্থানত প্লাষ্টিক আৰু আৱৰ্জনা নেপেলাই নিৰ্দিষ্ট ডাষ্টবিন ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।
৩. প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানত থকা নিৰ্দেশনা ফলকসমূহ মানি চলিব লাগে।
৪. ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ সুৰক্ষাৰ বাবে পুৰাতত্ত্ব বিভাগক সহায় কৰিব লাগে।