পাঠৰ মূল সাৰাংশ 

‘শাক-পাচলিৰ বাগিচা’ পদ্যটিত শিশু সাহিত্যিক ডাঃ ৰমা বৰাই অসমৰ থলুৱা বিভিন্ন শাক-পাচলি আৰু সেইবোৰৰ বহুমূলীয়া স্বাস্থ্য উপকাৰিতাৰ বিষয়ে অতি মনোৰম ছন্দত বৰ্ণনা কৰিছে।

পালেং, পদিনা, লফা, চুকা, বাবৰি, মেথি, মাটিকাঁদুৰি, দোৰোণ, মানিমুনি আৰু ভেদালী আদি শাকে পেটৰ অসুখ নিৰাময় কৰে। পূৰৈ শাকে শৰীৰৰ ৰঙা তেজ বৃদ্ধি আৰু ডাঠ কৰে; অমিতাৰ খাৰে পেটৰ অতপালি নাশ কৰে। কেৰেলা আৰু কাকিৰোলৰ তিতা সোৱাদে ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰে আৰু তিয়হ হ’ল চালাদৰ ৰজা। সুস্থ আৰু নিৰোগী হৈ থাকিবলৈ আমি সকলোৱে দৈনিক খাদ্যত শাক-পাচলি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা উচিত।

শাক-পাচলি আৰু ঔষধি গুণ: প্ৰধান তথ্যকোষ (জানি থওঁ আহা)

• পূৰৈ শাক: ৰঙা তেজ অধিক ডাঠ আৰু বৃদ্ধি কৰে।

• অমিতাৰ খাৰ, মানিমুনি, ভেদালী: পেটৰ অসুখ আৰু অতপali নাশ কৰে।

• তিয়হ: চালাদৰ ৰজা, শৰীৰ শীতল ৰাখে।

• কেৰেলা, কাকিৰোল: তিতা গুণযুক্ত, ৰক্ত পৰিষ্কাৰ কৰে।

• ব’হাগ বিহুৰ ‘সাতশাকী’ পৰম্পৰা: অসমত ব’হাগ বিহুৰ সময়ত ১০১ বিধ বা সাতবিধ শাক একেলগে ৰান্ধি খোৱাৰ পৰম্পৰা আছে, যাৰ দ্বাৰা বছৰটোলৈ বিভিন্ন বেমাৰ-আজাৰৰ পৰা হাত সাৰি থাকিব পাৰি।

পাঠভিত্তিক অনুশীলনীসমূহৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান

১। বাক্যাংশৰ অৰ্থ বুজোৱা শব্দ পদ্যৰ পৰা বাছি লিখা:

২। শুদ্ধ উত্তৰ বাছি সঠিক বৃত্ত পূৰ কৰা (MCQs):

• পূৰৈ শাক আমি কিয় খাব লাগে?
  উত্তৰ: (ক) ৰঙা তেজ অধিক ডাঠ কৰাৰ বাবে [✔]

• পদ্যটোত ভাইটিয়ে কি খাই আনন্দ পোৱাৰ কথা কৈছে?
  উত্তৰ: (গ) গাজৰৰ হালোৱা আৰু চালগোম ভজা [✔]

• কবিয়ে শ্বিলঙত কিহৰ বাগিচা দেখাৰ কথা কৈছে?
  উত্তৰ: (গ) স্কোৱাচৰ [✔]

• ‘শাক-পাচলিৰ বাগিচা’ পদ্যটোৰ জৰিয়তে কবিৰ কি ভাব প্ৰকাশ হৈছে?
  উত্তৰ: (ঘ) শাক-পাচলিৰ গুণাগুণ জনাব বিচাৰিছে। [✔]

৩। প্ৰশ্নোত্তৰ:

(ক) কাকিৰোলৰ সোৱাদ কেনেকুৱা?
উত্তৰ: কাকিৰোলৰ সোৱাদ বৰ তিতা (ব্ৰহ্ম তিতা)।

(খ) চালাদৰ ৰজা কোন?
উত্তৰ: তিয়হক চালাদৰ ৰজা বোলা হৈছে।

(গ) কি খালে পেটৰ অতপালি দূৰ হয়?
উত্তৰ: অমিতাৰ খাৰ খালে পেটৰ অতপালি দূৰ হয়।

(ঘ) পদ্যটোত কোনটো শব্দই ‘খৰালি কাল’ৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিছে?
উত্তৰ: ‘খৰকাল’ শব্দটোৱে খৰালি কালৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিছে।

৪। ভাবা আৰু লিখা:

• (ক) খৰালি কালত হোৱা শাক-পাচলি: পালেং, পদিনা, মূলা, গাজৰ, চালগোম, বন্ধাকবি, ফুলকবি, ওলকবি।

• (খ) চালাদ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ শাক-পাচলি: তিয়হ, বিলাহী, গাজৰ, পদিনা, পিঁয়াজ।

৫। শাক আৰু পাচলিৰ শ্ৰেণীবিভাজন:

• শাকসমূহ: মৰলীয়া, খুতৰীয়া, পালেং, পদিনা, লফা, চুকা, বাবৰি, মেথি, মাটিকাঁদুৰি, দোৰোণ, মানিমুনি, ভেদালী, পূৰৈ।

• পাচলিসমূহ: ভোল, ধুন্দুলি, কোমোৰা, লাউ, অমিতা, বেঙেনা, ভেণ্ডি, উৰহী, পিঁয়াজ, আলু, কেৰেলা, কাকিৰোল, গাজৰ, চালগোম, মূলা, ভাতকেৰেলা, তিয়হ, বিলাহী, স্কোৱাচ।

৬। লতাজাতীয় শাক-পাচলিৰ নাম:

পূৰৈ শাক, ভেদাইলতা, ভোল, ধুন্দুলি, কোমোৰা, ৰঙালাউ, জাতিলাউ, উৰহী, কেৰেলা, ভাতকেৰেলা, তিয়হ, স্কোৱাচ।

৭। ব্যাকৰণ: ‘-অনি’ প্ৰত্যয় যোগে শব্দ ভাঙি দেখুওৱা:

• ধাননি = ধান + অনি

• কাঠনি = কাঠ + অনি

• বাঁহনি = বাঁহ + অনি

• পদুমনি = পদুম + অনি

৮। পদ্যফাকিৰ গদ্যৰূপ আৰু ক্ৰিয়াপদ নিৰ্ণয়:

পদ্যফাকি: “ৰঙা মিঠা লাউ খাওঁ / তপালি তপালি, / অমিতা খাৰত যায় / পেটৰ অতপালি।”

• গদ্যৰূপ: আমি তপালি তপালি ৰঙা মিঠা লাউ খাওঁ। অমিতা খাৰত পেটৰ অতপালি যায়।

• ক্ৰিয়াপদসমূহ: খাওঁ, যায়।

৯। উপযুক্ত ক্ৰিয়াপদেৰে খালী ঠাই পূৰ কৰা:

• (ক) কাইলৈ আমি পুথিভঁৰাললৈ যাম।

• (খ) তাত বহুত কিতাপ আছে।

• (গ) আমি তাত কিতাপ পঢ়িম।

• (ঘ) দেউতাই কালি মোক এখন কিতাপ কিনি দিলে।

• (ঙ) অন্তৰাই কিতাপ পঢ়ি ভাল পায়।

• (চ) শান্তা আবেলি আমাৰ ঘৰলৈ আহিব।

• (ছ) অয়ন স্কুললৈ গৈছে।

১০। ছন্দ মিলাই পদ্য ৰচনা:

• (১) ভীম চেনি মালভোগ আৰু যত কল, / খাই দিলে বাঢ়ে আমাৰ শৰীৰৰ বল।

• (২) গাখীৰৰ বৰ গুণ বৰ পুষ্টিকৰ, / নিয়মীয়াকৈ খালে ভাগে ভাগৰ মনৰ।

• (৩) শাক-পাত পাচলি সকলোৱে খাবা, / নিৰোগী স্বাস্থ্য আৰু শক্তি পাবা।

১১। ফলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা খাদ্যৰ তালিকা:

• আম: আচাৰ, চৰবত, জাম, আমসত্ব।

• কল: পিঠা, কলখাৰ, চিপছ, মালপোৱা।

• কঁঠাল: আচাৰ, কঁঠালৰ গুটিৰ তৰকাৰী, পাপৰ।

• নাৰিকল: লাড়ু, পিঠা, বৰফি, তেল।

• আনাৰস: জুচ (ৰস), জাম, জেলি, স্কোৱাচ।

১২। সাঁথৰ ভঙা:

• (ক) “গোন্ধ পালেই নাকত ধৰে / পেটৰ ৰোগত বিচাৰি ফুৰে।” → ভেদাইলতা

• (খ) “ওপৰত পাত, তলত গাঁত / গাঁতত আছে হাতীৰ দাঁত।” → মূলা

১৪। খেতি আৰু পাচলি উৎপাদনৰ পৰ্যায়ক্ৰম:

১. কোৰেৰে মাটি চহাই খেতিৰ বাবে মাটি প্ৰস্তুত কৰা।
২. মাটিত শাক-পাচলিৰ বীজ বা পুলি ৰোপণ কৰা।
৩. পানীজালিৰে পুলিবোৰত নিয়মীয়াকৈ পানী দিয়া।
৪. বাৰীৰ পৰা পৈণত ফুলকবি/পাচলি চপোৱা।
৫. বজাৰত শাক-পাচলিবোৰ বিক্ৰী কৰা।
৬. ঘৰৰ ৰান্ধনীশালত শাক-পাচলি কাটি সুস্বাদু ব্যঞ্জন প্ৰস্তুত কৰা।