পাঠ - ৫ : বিয়োগ
বিয়োগ: ৩৭ - ১৩ = ২৪টা পুলি থাকিল।
• বাকী থকা ২৪টাৰ পৰা ১৫টা আলিবাটৰ দাঁতিত ৰুলে।
বিয়োগ: ২৪ - ১৫ = ৯টা পুলি ৰৈ গ'ল (যিবোৰ সদস্যসকলে ঘৰত ৰুলে)।
সংখ্যাৰেখাত ৩৭ৰ পৰা ১৩ ঘৰ পিছুৱাই পোৱা গ'ল ২৪ (৩৭ - ১৩ = ২৪)
• ৩২ - ১৫ = ১৭
• ৫৬ - ২২ = ৩৪
• ৬৫ - ১২ = ৫৩
থাকিল: ১৪৭ - ১২ = ১৩৫টা
• ৫ম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ৰুলে ২২টা।
থাকিল: ১৩৫ - ২২ = ১১৩টা
• ১মৰ পৰা ৪ৰ্থ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ৰুলে ১১০টা।
থাকিল: ১১৩ - ১১০ = ৩টা গছপুলি (যি ৩টা নিয়মীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক পুৰস্কাৰ দিলে)।
| (ক) ২৭৭ - ৩ = ২৭৪ | (ঘ) ২৯৮ - ১৮৪ = ১১৪ |
| (খ) ৩৯৮ - ৮৪ = ৩১৪ | (ঙ) ৬৪৭ - ৫২৪ = ১২৩ |
| (গ) ৯৭৫ - ৬১ = ৯১৪ | (চ) ৮৪৬ - ৫৪৩ = ৩০৩ |
(ক) চামেলিৰ মাকৰ সঞ্চয়:
চাহপাত চিঙি পালে ৫৭০ টকা আৰু খৰচ হ'ল ২২০ টকা।
সমাধান: ৫৭০ - ২২০ = ৩৫০ টকা জমা থাকিল।
(খ) পমিৰ দেউতাকৰ ৰঙালাও বিক্ৰী:
বজাৰলৈ নিছিল ২২৭টা ৰঙালাও, বিক্ৰী নোহোৱাকৈ ঘৰলৈ ঘূৰাই আনিলে ১১৫টা।
সমাধান: ২২৭ - ১১৫ = ১১২টা ৰঙালাও বিক্ৰী কৰিলে।
(গ) বাগিচাত ফুলৰ পুলি:
বৰ্তমান পুলি আছে ১২০টা। মুঠ ১৫০টা হ'বলৈ আৰু কিমান পুলি লাগিব?
সমাধান: ১৫০ - ১২০ = ৩০টা ফুলৰ পুলি লাগিব।
(ঘ) ৰমাৰ হাতত থকা টকা:
ৰমাৰ হাতত আছে ১৭৮ টকা। ২০০ টকা হ'বলৈ আৰু কিমান লাগিব?
সমাধান: ২০০ - ১৭৮ = ২২ টকা লাগিব।
সমাধান: ৪৫৫ - ১৮ = ৪৩৭গছি চাকি থাকিল।
• বাকী থকা ৪৩৭গছিৰ পৰা তপন ককায়ে কিনিলে ১৮৯গছি।
সমাধান: ৪৩৭ - ১৮৯ = ২৪৮গছি চাকি থাকিল।
• ২৪৮গছিৰ পৰা মালাহঁতে কিনিলে ১৬০গছি।
সমাধান: ২৪৮ - ১৬০ = ৮৮গছি চাকি থাকিল।
• ১৩২ - ১৬ = ১১৬
• ৩৪৫ - ২৭ = ৩১৮
• ৬৪১ - ৩৯ = ৬০২
• ৭৪২ - ২৫৮ = ৪৮৪
• ৫২৬ - ৩৪৭ = ১৭৯
• ৪৪১ - ১৬২ = ২৭৯
• ৭০০ - ১৫৭ = ৫৪৩
• ৩০৪ - ১২৮ = ১৭৬
• ৯১০ - ৭২৮ = ১৮২
(ক) নাহৰৰ দেউতাকে দিয়া ২২০টা ইটাৰ পৰা ১৯২টা ব্যৱহাৰ হ'ল।
অব্যৱহৃত ইটা = ২২০ - ১৯২ = ২৮টা ইটা।
(খ) সাগৰে ফল কিনিলে ৩৪৫ টকাৰ আৰু মিঠাইত ফলতকৈ ১৬৮ টকা কম খৰচ কৰিলে।
মিঠাইৰ খৰচ = ৩৪৫ - ১৬৮ = ১৭৭ টকা।
(গ) ৫৬০টা কুকুৰাৰ পৰা বিক্ৰীৰ পাছত ২৮৩টা থাকিল।
বিক্ৰী হোৱা কুকুৰা = ৫৬০ - ২৮৩ = ২৭৭টা কুকুৰা।
(ঘ) কঁহৰা ক্ষেত্ৰত ৩১০টা গঁড়ৰ পৰা ১২০টা বুঢ়াপাহাৰলৈ গ'ল।
কঁহৰাত থাকিল = ৩১০ - ১২০ = ১৯০টা গঁড়।
• ২৬ - ৮ = (২৬ - ৬) - ২ = ২০ - ২ = ১৮
• ২৩ - ৭ = (২৩ - ৩) - ৪ = ২০ - ৪ = ১৬
• ৩৫ - ৮ = (৩৫ - ৫) - ৩ = ৩০ - ৩ = ২৭
• ৮৬৪ - ৪৮৭ = ৩৭৭ | ৪৩৬ - ২০২ = ২৩৪
• ৬৩১ - ৫৩১ = ১০০ | ৭৩২ - ২১৫ = ৫১৭
• ৬৩৪ - ৪২১ = ২১৩ | ৫৭৯ - ৩৪৩ = ২৩৬
• ৩৮৬ - ১৩২ = ২৫৪ | ৮৬ - ৭৪ = ১২
• ৪৯ - ৪৯ = ০ | ৭২ - ০ = ৭২
• ৬৫ - ৫৫ = ১০ | ২০০ - ১০০ = ১০০
১. ৰিণিৰ বজাৰৰ বাকী টকা:
ৰিণিয়ে ৫০০ টকা নি ২৫০ টকাৰে স্কুল বেগ আৰু ১৩৫ টকাৰে অন্যান্য বস্তু কিনিলে।
মুঠ খৰচ = ২৫০ + ১৩৫ = ৩৮৫ টকা।
সমাধান: ৫০০ - ৩৮৫ = ১১৫ টকা হাতত থাকিল।
২. সমদলত ৩য় শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা:
মুঠ অংশগ্ৰহণকাৰী ৪৫৬গৰাকী। ৫ম শ্ৰেণীত ১৩২গৰাকী আৰু ৪র্থ শ্ৰেণীত ১৭৯গৰাকী।
৪ৰ্থ আৰু ৫ম শ্ৰেণীৰ মুঠ = ১৩২ + ১৭৯ = ৩১১গৰাকী।
সমাধান: ৪৫৬ - ৩১১ = ১৪৫গৰাকী শিক্ষার্থী।
৩. তাৰাৰ জন্মদিনৰ মিঠাই:
২৩৫টা মিঠাইৰ পৰা ১৫০গৰাকী অতিথিক দিলে। বাকী থাকিল = ২৩৫ - ১৫০ = ৮৫টা।
মোমায়ে আকৌ ১৩৫টা মিঠাই আনিলে।
সমাধান: ৮৫ + ১৩৫ = ২২০টা মিঠাই হ'ল।
• ৮৫০ - ৭৫০ = ১০০
• ২০০ - ১০০ = ১০০
• ৩৫০ - ২৫০ = ১০০
• ৫০০ - ৪০০ = ১০০
(ভিতৰৰ ৯০০ৰ পৰা মাজৰ সংখ্যাবোৰ বিয়োগ কৰি বাহিৰৰ ফলাফল পোৱা হৈছে)
• ৪১৫ + ২২২ = ৬৩৭
→ ৬৩৭ - ২২২ = ৪১৫
→ ৬৩৭ - ৪১৫ = ২২২
• ৬৫০ + ২০০ = ৮৫০ → ৮৫০ - ২০০ = ৬৫০
• ৬১৭ + ৩০৬ = ৯২৩ → ৯২৩ - ৩০৬ = ৬১৭
• ৪২৭ + ২৯৮ = ৭২৫ → ৭২৫ - ৪২৭ = ২৯৮
(ক) ১কৈ বিয়োগ:
৬৯৭ → ৬৯৬ → ৬৯৫ → ৬৯৪ → ৬৯৩
(খ) ১০কৈ বিয়োগ:
৬৯৭ → ৬৮৭ → ৬৭৭ → ৬৬৭ → ৬৫৭
(গ) ১০০কৈ বিয়োগ:
৬৯৭ → ৫৯৭ → ৪৯৭ → ৩৯৭ → ২৯৭
| অংক | প্ৰকৃত মান | নিকটৱৰ্তী 'শ' |
|---|---|---|
| ৮৪০ - ৪০ | ৮০০ | ৮০০ |
| ৭৫০ + ১৫০ | ৯০০ | ৯০০ |
| ৪২৫ - ৪০ | ৩৮৫ | ৪০০ |
| ২৪৭ + ৪৫ | ২৯২ | ৩০০ |
| ৬৯৩ - ৭০ | ৬২৩ | ৬০০ |
| ২২০ - ৩৭ | ১৮৩ | ২০০ |
• মুঠ খৰচ = ৩৯৭ + ১৪৮ = ৫৪৫ টকা
• হাতত জমা থাকিল = ৯৪৭ - ৫৪৫ = ৪০২ টকা
• হাতত ৪০২ টকা থকাৰ বাবে তেওঁ আৰু এটোপোলা ১৪৮ টকাৰ মিঠাই অনায়াসে কিনিব পাৰিব (কিয়নো ৪০২ টকা ১৪৮তকৈ বহুত বেছি)।
(ক) কোহলী আৰু ৰোহিতৰ ৰান:
২০২৩ বিশ্বকাপত কোহলীয়ে কৰিলে ৭৬৫ ৰান আৰু ৰোহিতে কৰিলে ৫৯৭ ৰান।
সমস্যা: কোহলীয়ে ৰোহিততকৈ কিমান বেছি ৰান কৰিলে?
উত্তৰ: ৭৬৫ - ৫৯৭ = ১৬৮ ৰান।
(খ) কিতাপ আৰু পুতলা গাড়ী:
দুয়োটাৰ মুঠ দাম ৪৭২ টকা, পুতলা গাড়ীৰ দাম ৩২৮ টকা।
সমস্যা: কিতাপখনৰ দাম কিমান?
উত্তৰ: ৪৭২ - ৩২৮ = ১৪৪ টকা।
• ৯৭ + ৬৯ = ১৬৬
• ৬৮ + ৩৭ = ১০৫
• ১৬৬ + ১০৫ = ২৭১
• ৩৬ + ২০ = ৫৬
• ১৭ + ১২ = ২৯
• ৫৬ + ২৯ = ৮৫