পাঠ - ৫ : বিয়োগ

১. গছপুলি ৰোপণ আৰু সংখ্যাৰেখাত বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৫৮, ৫৯)
গছপুলি ৰোপণৰ হিচাপ (পৃষ্ঠা - ৫৯):
• আত্মসহায়ক গোটক দিয়া হৈছিল ৩৭টা গছপুলি। তেওঁলোকে নামঘৰৰ চৌহদত ১৩টা ৰুলে।
বিয়োগ: ৩৭ - ১৩ = ২৪টা পুলি থাকিল।

• বাকী থকা ২৪টাৰ পৰা ১৫টা আলিবাটৰ দাঁতিত ৰুলে।
বিয়োগ: ২৪ - ১৫ = ৯টা পুলি ৰৈ গ'ল (যিবোৰ সদস্যসকলে ঘৰত ৰুলে)।
-১০ -৩ ২৪ ২৭ ৩৭

সংখ্যাৰেখাত ৩৭ৰ পৰা ১৩ ঘৰ পিছুৱাই পোৱা গ'ল ২৪ (৩৭ - ১৩ = ২৪)

সংখ্যাৰেখাৰ সহায়ত বিয়োগ কৰা (পৃষ্ঠা - ৫৯):

• ৩২ - ১৫ = ১৭
• ৫৬ - ২২ = ৩৪
• ৬৫ - ১২ = ৫৩
২. বিদ্যালয়ত গছপুলি ৰোপণ আৰু বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৬০, ৬১)
• বিদ্যালয়লৈ দিয়া হৈছিল ১৪৭টা গছপুলি। শিক্ষক আৰু অভিভাৱকে ৰুলে ১২টা।
  থাকিল: ১৪৭ - ১২ = ১৩৫টা

• ৫ম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ৰুলে ২২টা।
  থাকিল: ১৩৫ - ২২ = ১১৩টা

• ১মৰ পৰা ৪ৰ্থ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ৰুলে ১১০টা।
  থাকিল: ১১৩ - ১১০ = ৩টা গছপুলি (যি ৩টা নিয়মীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক পুৰস্কাৰ দিলে)।
বিয়োগ কৰোঁ আহা (পৃষ্ঠা - ৬১):
(ক) ২৭৭ - ৩ = ২৭৪(ঘ) ২৯৮ - ১৮৪ = ১১৪
(খ) ৩৯৮ - ৮৪ = ৩১৪(ঙ) ৬৪৭ - ৫২৪ = ১২৩
(গ) ৯৭৫ - ৬১ = ৯১৪(চ) ৮৪৬ - ৫৪৩ = ৩০৩
৩. দৈনন্দিন জীৱনৰ ব্যৱহাৰিক সমস্যা সমাধান (পৃষ্ঠা - ৬২)

(ক) চামেলিৰ মাকৰ সঞ্চয়:
চাহপাত চিঙি পালে ৫৭০ টকা আৰু খৰচ হ'ল ২২০ টকা।
সমাধান: ৫৭০ - ২২০ = ৩৫০ টকা জমা থাকিল।

(খ) পমিৰ দেউতাকৰ ৰঙালাও বিক্ৰী:
বজাৰলৈ নিছিল ২২৭টা ৰঙালাও, বিক্ৰী নোহোৱাকৈ ঘৰলৈ ঘূৰাই আনিলে ১১৫টা।
সমাধান: ২২৭ - ১১৫ = ১১২টা ৰঙালাও বিক্ৰী কৰিলে।

(গ) বাগিচাত ফুলৰ পুলি:
বৰ্তমান পুলি আছে ১২০টা। মুঠ ১৫০টা হ'বলৈ আৰু কিমান পুলি লাগিব?
সমাধান: ১৫০ - ১২০ = ৩০টা ফুলৰ পুলি লাগিব।

(ঘ) ৰমাৰ হাতত থকা টকা:
ৰমাৰ হাতত আছে ১৭৮ টকা। ২০০ টকা হ'বলৈ আৰু কিমান লাগিব?
সমাধান: ২০০ - ১৭৮ = ২২ টকা লাগিব।

৪. মৃৎ শিল্প: চাকি বিক্ৰী আৰু ধাৰ কৰা বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৬৩, ৬৪)
ৰাজেন খুৰাৰ চাকি বিক্ৰীৰ হিচাপ:
• ৰাজেন খুৰাই বজাৰলৈ আনিছিল ৪৫৫গছি চাকি। নীতা পেহীয়ে কিনিলে ১৮গছি।
সমাধান: ৪৫৫ - ১৮ = ৪৩৭গছি চাকি থাকিল।

• বাকী থকা ৪৩৭গছিৰ পৰা তপন ককায়ে কিনিলে ১৮৯গছি।
সমাধান: ৪৩৭ - ১৮৯ = ২৪৮গছি চাকি থাকিল।

• ২৪৮গছিৰ পৰা মালাহঁতে কিনিলে ১৬০গছি।
সমাধান: ২৪৮ - ১৬০ = ৮৮গছি চাকি থাকিল।
ধাৰ কৰা বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৬৩, ৬৪):

• ১৩২ - ১৬ = ১১৬
• ৩৪৫ - ২৭ = ৩১৮
• ৬৪১ - ৩৯ = ৬০২
• ৭৪২ - ২৫৮ = ৪৮৪
• ৫২৬ - ৩৪৭ = ১৭৯
শূন্য (০) থকা সংখ্যাৰ বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৬৪):

• ৪৪১ - ১৬২ = ২৭৯
• ৭০০ - ১৫৭ = ৫৪৩
• ৩০৪ - ১২৮ = ১৭৬
• ৯১০ - ৭২৮ = ১৮২
সমস্যামূলক প্ৰশ্নৰ সমাধান (পৃষ্ঠা - ৬৪):

(ক) নাহৰৰ দেউতাকে দিয়া ২২০টা ইটাৰ পৰা ১৯২টা ব্যৱহাৰ হ'ল।
    অব্যৱহৃত ইটা = ২২০ - ১৯২ = ২৮টা ইটা

(খ) সাগৰে ফল কিনিলে ৩৪৫ টকাৰ আৰু মিঠাইত ফলতকৈ ১৬৮ টকা কম খৰচ কৰিলে।
    মিঠাইৰ খৰচ = ৩৪৫ - ১৬৮ = ১৭৭ টকা

(গ) ৫৬০টা কুকুৰাৰ পৰা বিক্ৰীৰ পাছত ২৮৩টা থাকিল।
    বিক্ৰী হোৱা কুকুৰা = ৫৬০ - ২৮৩ = ২৭৭টা কুকুৰা

(ঘ) কঁহৰা ক্ষেত্ৰত ৩১০টা গঁড়ৰ পৰা ১২০টা বুঢ়াপাহাৰলৈ গ'ল।
    কঁহৰাত থাকিল = ৩১০ - ১২০ = ১৯০টা গঁড়
৫. মুখে মুখে বিয়োগ আৰু বিশালৰ বাট (পৃষ্ঠা - ৬৫, ৬৬)
মুখে মুখে বিয়োগ কৰা কৌশল (পৃষ্ঠা - ৬৫):

• ২৬ - ৮ = (২৬ - ৬) - ২ = ২০ - ২ = ১৮
• ২৩ - ৭ = (২৩ - ৩) - ৪ = ২০ - ৪ = ১৬
• ৩৫ - ৮ = (৩৫ - ৫) - ৩ = ৩০ - ৩ = ২৭
বিশালৰ বাটত থকা বিয়োগফলসমূহ (পৃষ্ঠা - ৬৫):

• ৮৬৪ - ৪৮৭ = ৩৭৭   |   ৪৩৬ - ২০২ = ২৩৪
• ৬৩১ - ৫৩১ = ১০০   |   ৭৩২ - ২১৫ = ৫১৭
• ৬৩৪ - ৪২১ = ২১৩   |   ৫৭৯ - ৩৪৩ = ২৩৬
পথালিকৈ বিয়োগ (পৃষ্ঠা - ৬৬):

• ৩৮৬ - ১৩২ = ২৫৪   |   ৮৬ - ৭৪ = ১২
• ৪৯ - ৪৯ =   |   ৭২ - ০ = ৭২
• ৬৫ - ৫৫ = ১০   |   ২০০ - ১০০ = ১০০
৬. বিবিধ সমস্যা আৰু ১০০ বিয়োগফল পোৱা সংখ্যা (পৃষ্ঠা - ৬৬)

১. ৰিণিৰ বজাৰৰ বাকী টকা:
ৰিণিয়ে ৫০০ টকা নি ২৫০ টকাৰে স্কুল বেগ আৰু ১৩৫ টকাৰে অন্যান্য বস্তু কিনিলে।
মুঠ খৰচ = ২৫০ + ১৩৫ = ৩৮৫ টকা।
সমাধান: ৫০০ - ৩৮৫ = ১১৫ টকা হাতত থাকিল

২. সমদলত ৩য় শ্ৰেণীৰ শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা:
মুঠ অংশগ্ৰহণকাৰী ৪৫৬গৰাকী। ৫ম শ্ৰেণীত ১৩২গৰাকী আৰু ৪র্থ শ্ৰেণীত ১৭৯গৰাকী।
৪ৰ্থ আৰু ৫ম শ্ৰেণীৰ মুঠ = ১৩২ + ১৭৯ = ৩১১গৰাকী।
সমাধান: ৪৫৬ - ৩১১ = ১৪৫গৰাকী শিক্ষার্থী

৩. তাৰাৰ জন্মদিনৰ মিঠাই:
২৩৫টা মিঠাইৰ পৰা ১৫০গৰাকী অতিথিক দিলে। বাকী থাকিল = ২৩৫ - ১৫০ = ৮৫টা।
মোমায়ে আকৌ ১৩৫টা মিঠাই আনিলে।
সমাধান: ৮৫ + ১৩৫ = ২২০টা মিঠাই হ'ল

এনেকুৱা দুটা সংখ্যা লিখা যাৰ বিয়োগফল ১০০ হয়:

• ৮৫০ - ৭৫০ = ১০০
• ২০০ - ১০০ = ১০০
• ৩৫০ - ২৫০ = ১০০
• ৫০০ - ৪০০ = ১০০
৭. চক্ৰাকাৰ বিয়োগ আৰু সংখ্যাৰ যাদু (পৃষ্ঠা - ৬৭, ৬৮)
৯০০ ৪০০ ৫০০ ৮০০ ৭০০ ৫০০ ৪০০ ১০০ ২০০

(ভিতৰৰ ৯০০ৰ পৰা মাজৰ সংখ্যাবোৰ বিয়োগ কৰি বাহিৰৰ ফলাফল পোৱা হৈছে)

সংখ্যাৰ যাদু (যোগ আৰু বিয়োগৰ ওলোটা সম্পৰ্ক):

• ৪১৫ + ২২২ = ৬৩৭
  → ৬৩৭ - ২২২ = ৪১৫
  → ৬৩৭ - ৪১৫ = ২২২
সম্পৰ্ক চাই বাকচ পূৰ কৰা (পৃষ্ঠা - ৬৮):

• ৬৫০ + ২০০ = ৮৫০ → ৮৫০ - ২০০ = ৬৫০
• ৬১৭ + ৩০৬ = ৯২৩ → ৯২৩ - ৩০৬ = ৬১৭
• ৪২৭ + ২৯৮ = ৭২৫ → ৭২৫ - ৪২৭ = ২৯৮
৮. ক্ৰমিক বিয়োগ আৰু নিকটৱৰ্তী 'শ' মিলোৱা (পৃষ্ঠা - ৬৯, ৭০)
খালী বাকচৰ সংখ্যা উলিওৱা (পৃষ্ঠা - ৬৯):

(ক) ১কৈ বিয়োগ:
    ৬৯৭ → ৬৯৬ → ৬৯৫৬৯৪৬৯৩

(খ) ১০কৈ বিয়োগ:
    ৬৯৭ → ৬৮৭ → ৬৭৭ → ৬৬৭৬৫৭

(গ) ১০০কৈ বিয়োগ:
    ৬৯৭ → ৫৯৭ → ৪৯৭ → ৩৯৭২৯৭
বিয়োগফলবোৰ নিকটৱৰ্তী 'শ'ৰ লগত মিলোৱা (পৃষ্ঠা - ৭০):
অংকপ্ৰকৃত মাননিকটৱৰ্তী 'শ'
৮৪০ - ৪০৮০০৮০০
৭৫০ + ১৫০৯০০৯০০
৪২৫ - ৪০৩৮৫৪০০
২৪৭ + ৪৫২৯২৩০০
৬৯৩ - ৭০৬২৩৬০০
২২০ - ৩৭১৮৩২০০
৯. বজাৰৰ খৰচ আৰু সংখ্যাৰ খেল (পৃষ্ঠা - ৭১, ৭২)
ৰাজেন খুৰাৰ চাকি বিক্ৰীৰ টকাৰ খৰচ (পৃষ্ঠা - ৭১):
চাকি বিক্ৰী কৰি পালে ৯৪৭ টকা। চোলাত খৰচ ৩৯৭ টকা আৰু মিঠাইত খৰচ ১৪৮ টকা।
• মুঠ খৰচ = ৩৯৭ + ১৪৮ = ৫৪৫ টকা
• হাতত জমা থাকিল = ৯৪৭ - ৫৪৫ = ৪০২ টকা
• হাতত ৪০২ টকা থকাৰ বাবে তেওঁ আৰু এটোপোলা ১৪৮ টকাৰ মিঠাই অনায়াসে কিনিব পাৰিব (কিয়নো ৪০২ টকা ১৪৮তকৈ বহুত বেছি)।
তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি বিয়োগৰ সমস্যা গঠন (পৃষ্ঠা - ৭১):

(ক) কোহলী আৰু ৰোহিতৰ ৰান:
২০২৩ বিশ্বকাপত কোহলীয়ে কৰিলে ৭৬৫ ৰান আৰু ৰোহিতে কৰিলে ৫৯৭ ৰান।
সমস্যা: কোহলীয়ে ৰোহিততকৈ কিমান বেছি ৰান কৰিলে?
উত্তৰ: ৭৬৫ - ৫৯৭ = ১৬৮ ৰান

(খ) কিতাপ আৰু পুতলা গাড়ী:
দুয়োটাৰ মুঠ দাম ৪৭২ টকা, পুতলা গাড়ীৰ দাম ৩২৮ টকা।
সমস্যা: কিতাপখনৰ দাম কিমান?
উত্তৰ: ৪৭২ - ৩২৮ = ১৪৪ টকা
উপযুক্ত সংখ্যা বহুৱাই খালী ঠাই পূৰণ (পৃষ্ঠা - ৭২):

• ৯৭ + ৬৯ = ১৬৬
• ৬৮ + ৩৭ = ১০৫
• ১৬৬ + ১০৫ = ২৭১

• ৩৬ + ২০ = ৫৬
• ১৭ + ১২ = ২৯
• ৫৬ + ২৯ = ৮৫
Scroll to Top