সংখ্যা (১০০ৰ পৰা ৫০০লৈ)
প্ৰশ্ন: ওপৰৰ তালিকাখনত থকা সংখ্যাসমূহ খালী ঠাইত আখৰেৰে লিখা আৰু প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া।
| খেলুৱৈৰ নাম | সংখ্যাৰে | আখৰেৰে |
|---|---|---|
| উমা | ৩৮ | আঠত্রিশ |
| জন | ১০ | দহ |
| নিবেদা | ৫২ | বাৱন্ন |
| ইমৰান | ২৩ | তেইশ |
| কনক | ৬৬ | ছেষষ্ঠি |
(ক) তালিকাখনত থকা আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাটো কি?
উত্তৰ: ১০ (জনে অৰ্জন কৰা ৰান)
(খ) তালিকাখনত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যাটো কি?
উত্তৰ: ৬৬ (কনকে অৰ্জন কৰা ৰান)
(গ) নিবেদাই উমাতকৈ কিমান ৰান বেছিকৈ কৰিছে?
সমাধান: নিবেদাৰ ৰান ৫২, উমাৰ ৰান ৩৮।
গতিকে, ৫২ - ৩৮ = ১৪ ৰান।
(ঘ) ১০০ ৰান কৰিবলৈ কনকক আৰু কিমান ৰান লাগিব?
সমাধান: ১০০ - ৬৬ = ৩৪ ৰান।
(ঙ) আটাইতকৈ কম আৰু আটাইতকৈ বেছি ৰান কৰা খেলুৱৈ দুগৰাকীৰ মাজত ৰানৰ পাৰ্থক্য কিমান?
সমাধান: আটাইতকৈ বেছি ৰান = ৬৬, আটাইতকৈ কম ৰান = ১০।
পাৰ্থক্য = ৬৬ - ১০ = ৫৬ ৰান।
• ২৩ = ২টা দহৰ মুঠা আৰু ৩ডাল কাঠী
• ৩৮ = ৩টা দহৰ মুঠা আৰু ৮ডাল কাঠী
• ৫২ = ৫টা দহৰ মুঠা আৰু ২ডাল কাঠী
• ৬৬ = ৬টা দহৰ মুঠা আৰু ৬ডাল কাঠী
(ক) ১৫, ২৯, ৮, ৩১, ৯২
উত্তৰ: ৮, ১৫, ২৯, ৩১, ৯২
(খ) ৯৯, ২৪, ৬৪, ৩১, ৯০
উত্তৰ: ২৪, ৩১, ৬৪, ৯০, ৯৯
(ক) ৩৫, ৫৫, ২৫, ৪০, ৫৮
উত্তৰ: ৫৮, ৫৫, ৪০, ৩৫, ২৫
(খ) ২৯, ২১, ৯১, ৩৫, ৭৩
উত্তৰ: ৯১, ৭৩, ৩৫, ২৯, ২১
মনত ৰাখিবলগীয়া মূল কথা:
• ৯৯ৰ লগত ১ যোগ কৰিলে ১০০ হয়।• ১০টা দহৰ গোট মিলি ১০০ (এক শতক) গঠিত হয়।
• তিনিটা অংকৰে গঠিত আটাইতকৈ সৰু সংখ্যাটো হ'ল: ১০০।
১. ক্ৰিকেট খেল এখনত হৰমনপ্ৰীত কৌৰে ৯৭ ৰান আৰু স্মৃতি মান্ধনাই ৮৯ ৰানত খেলি আছে। শতক অৰ্জন কৰিবলৈ প্ৰতিগৰাকীকে আৰু কিমানকৈ ৰানৰ প্ৰয়োজন হ'ব?
• হৰমনপ্ৰীত কৌৰক লাগিব: ১০০ - ৯৭ = ৩ ৰান
• স্মৃতি মান্ধনাক লাগিব: ১০০ - ৮৯ = ১১ ৰান
২. মিঠাইৰ দোকানী এজনে ১০০টা মিঠাইৰ অৰ্ডাৰ পালে। তেওঁ ৯০টা মিঠাই প্ৰস্তুত কৰিলে। আৰু কেইটা মিঠাই প্ৰস্তুত কৰিলে মুঠ ১০০টা মিঠাই হ'ব?
উত্তৰ: ১০০ - ৯০ = ১০টা মিঠাই লাগিব।
সংখ্যাৰেখাত ১০ৰ গোটসমূহ পূৰ কৰোঁ আহা:
কোনটো বেছি ওচৰত? (পৃষ্ঠা - ৬)
• ২৪ৰ ওচৰত কোনটো দহ আছে? → ২০ (২৪ৰ নিকটৱৰ্তী দহ হ'ল ২০)।
• ২৬ৰ নিকটৱৰ্তী দহ হ'ল → ৩০।
• ১৭ৰ নিকটৱৰ্তী দহ হ'ল → ২০।
| সংখ্যা | নিকটৱৰ্তী দহ | কাৰণ / ব্যাখ্যা |
|---|---|---|
| ২১ | ২০ | এককৰ স্থানত ১ আছে, গতিকে ২০ৰ ওচৰত। |
| ৪৬ | ৫০ | এককৰ স্থানত ৬ (৫তকৈ ডাঙৰ), গতিকে ৫০ৰ ওচৰত। |
| ৮১ | ৮০ | এককৰ স্থানত ১ আছে, গতিকে ৮০ৰ ওচৰত। |
| ৬২ | ৬০ | এককৰ স্থানত ২ আছে, গতিকে ৬০ৰ ওচৰত। |
| ৩৯ | ৪০ | এককৰ স্থানত ৯ আছে, গতিকে ৪০ৰ ওচৰত। |
| ৭২ | ৭০ | এককৰ স্থানত ২ আছে, গতিকে ৭০ৰ ওচৰত। |
• ১০০ৰ লগত ১ লগলগালে → ১০১ (এশ এক)
• ১০০ৰ লগত ২ লগলগালে → ১০২ (এশ দুই)
• ১০০ৰ লগত ৩ লগলগালে → ১০৩ (এশ তিনি)
• ১০০ৰ লগত ৪ লগলগালে → ১০৪ (এশ চাৰি)
• ১০০ৰ লগত ৫ লগলগালে → ১০৫ (এশ পাঁচ)
• ১০০ৰ লগত ৬ লগলগালে → ১০৬ (এশ ছয়)
• ১০০ৰ লগত ৭ লগলগালে → ১০৭ (এশ সাত)
• ১০০ৰ লগত ৮ লগলগালে → ১০৮ (এশ আঠ)
• ১০০ৰ লগত ৯ লগলগালে → ১০৯ (এশ ন)
• ১০০ৰ লগত ১০ লগলগালে → ১১০ (এশ দহ)
• ১০০ৰ লগত ১১ লগলগালে → ১১১ (এশ এঘাৰ)
• ১০০ৰ লগত ২৫ লগলগালে → ১২৫ (এশ পঁচিশ)
• ১০০ৰ লগত ৪০ লগলগালে → ১৪০ (এশ চল্লিশ)
• ১০০ৰ লগত ৯৯ লগলগালে → ১৯৯ (এশ নিৰানব্বৈ)
১. ১০৫ৰ পৰা ১ ঘৰকৈ আগলৈ জঁপিয়াই ১০নং ঘৰত 'O' আঁকা:
সমাধান: ১০৫ + (১০ × ১) = ১১৫ নম্বৰ ঘৰত 'O' হ'ব।
২. ১২৪ৰ পৰা ৩ ঘৰকৈ আগলৈ জঁপিয়াই ৪নং ঘৰত ত্ৰিভুজ (△) আঁকা:
সমাধান: ১২৪ + (৪ × ৩) = ১২৪ + ১২ = ১৩৬ নম্বৰ ঘৰত △ হ'ব।
৩. ১৫৫ৰ পৰা ৫ ঘৰকৈ পিছলৈ জঁপিয়াই ৩নং ঘৰত চতুৰ্ভুজ (□) আঁকা:
সমাধান: ১৫৫ - (৩ × ৫) = ১৫৫ - ১৫ = ১৪০ নম্বৰ ঘৰত □ হ'ব।
(১৩৪ সংখ্যাটো ১০০ৰ বেছি ওচৰত, সেয়ে ইয়াৰ নিকটৱৰ্তী শ হ'ল ১০০)
• ২৬০ ৰ নিকটৱৰ্তী শ হ'ব → ৩০০
• ৩৪০ ৰ নিকটৱৰ্তী শ হ'ব → ৩০০
(ক) ১১২ৰ নিকটৱৰ্তী শ = ১০০
(খ) ১৭৮ৰ নিকটৱৰ্তী শ = ২০০
(গ) ২৫১ৰ নিকটৱৰ্তী শ = ৩০০
(ঘ) ৪১৪ৰ নিকটৱৰ্তী শ = ৪০০
মণিশলাত ২৩৫: শতকত ২টা, দহকত ৩টা, এককত ৫টা মণি (২৩৫ = ২০০ + ৩০ + ৫)
• প্ৰথম চিত্ৰ: শতকত ১টা, দহকত ৪টা, এককত ৩টা মণি
সংখ্যা: ১৪৩ | সংখ্যাৰ নাম: এশ তেতাল্লিছ | বিস্তৃত ৰূপ: ১০০ + ৪০ + ৩
• দ্বিতীয় চিত্ৰ: শতকত ৩টা, দহকত ২টা, এককত ৪টা মণি
সংখ্যা: ৩২৪ | সংখ্যাৰ নাম: তিনিশ চৌব্বিশ | বিস্তৃত ৰূপ: ৩০০ + ২০ + ৪
• দুশ সাত → সংখ্যা: ২০৭ → বিস্তৃত ৰূপ: ২০০ + ০ + ৭
• তিনিশ চৌচল্লিছ → সংখ্যা: ৩৪৪ → বিস্তৃত ৰূপ: ৩০০ + ৪০ + ৪
• চাৰিশ পোন্ধৰ → সংখ্যা: ৪১৫ → বিস্তৃত ৰূপ: ৪০০ + ১০ + ৫
| সংখ্যা | চিহ্নিত অংক | স্থানীয় মান | নিজা মান |
|---|---|---|---|
| ১২৩ | ২ (দহকৰ ঘৰত) | ২০ | ২ |
| ১৩০ | ১ (শতকৰ ঘৰত) | ১০০ | ১ |
| ২০১ | ১ (এককৰ ঘৰত) | ১ | ১ |
| ৩৭৮ | ৭ (দহকৰ ঘৰত) | ৭০ | ৭ |
| ২১ | ২ (দহকৰ ঘৰত) | ২০ | ২ |
| ৫৭০ | ০ (এককৰ ঘৰত) | ০ | ০ |
চিন্তা কৰা: সংখ্যা এটাৰ অংকবোৰৰ স্থানীয় মান আৰু নিজা মান একে হ'ব পাৰেনে?
উত্তৰ: হয়, পাৰে। সংখ্যা এটাৰ এককৰ ঘৰত থকা অংকটোৰ অথবা যিকোনো স্থানত থকা '০' (শূন্য)ৰ স্থানীয় মান আৰু নিজা মান সদায় একে হয়।
(ক) ১৫১, ২৫১ → ২৫১
(খ) ২৭১, ৩৭১ → ৩৭১
(গ) ৪২০, ২২০ → ৪২০
(ঘ) ১৯১, ৪৯১ → ৪৯১
(ঙ) ১২০, ১২৫ → ১২৫
(চ) ৪২১, ৪২৫ → ৪২৫
(ছ) ৪২৮, ৩৪৮ → ৪২৮
(ক) ১২২, ১৩২ → ১২২
(খ) ৩১৪, ৩৩৪ → ৩১৪
(গ) ১৭৫, ১৮৭ → ১৭৫
(ঘ) ২২১, ২৯১ → ২২১
(ঙ) ২২০, ২০২ → ২০২
(চ) ৪৮১, ৩৮৯ → ৩৮৯
(ছ) ৩৮৮, ২৮৮ → ২৮৮
১২৫ আৰু ৮৭ৰ তুলনা — শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:
শুদ্ধ উত্তৰ: (গ) ১২৫ ডাঙৰ, কাৰণ ইয়াত শতকৰ ঘৰত ১ আছে, কিন্তু ৮৭ত শতকৰ ঘৰত একো সংখ্যা নাই (১২৫ তিনিটা অংকৰ সংখ্যা আৰু ৮৭ দুটা অংকৰ সংখ্যা)।
| ১২৩ > ১২১ | ৪৯১ > ৪৭২ |
| ৩০০ < ৩০১ | ১৩৭ = ১৩৭ |
| ৩৪৪ > ২৪৪ | ৯৯ = ৯৯ |
| ২১০ > ১০১ | ৪৭৩ > ৪৩৭ |
• ১, ২, ৩ ৰে: ১২৩, ১৩২, ২৩১, ২১৩, ৩১২, ৩২১
• ৪, ২, ০ ৰে: ৪২০, ৪০২, ২৪০, ২০৪ (বাওঁফালে ০ বহিলে তিনিটা অংকৰ নহয়)
• (ক) ৫, ২, ৭ ৰে: ২৫৭, ২৭৫, ৫২৭, ৫৭২, ৭২৫, ৭৫২
• (খ) ২, ৩, ৪ ৰে: ২৩৪, ২৪৩, ৩২৪, ৩৪২, ৪২৩, ৪৩২
• ১, ৩, ৪ ৰে গঠিত সংখ্যা: ১৩৪, ১৪৩, ৩১৪, ৩৪১, ৪১৩, ৪৩১
আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা = ৪৩১ (নীলা)
আটাইতকৈ সৰু সংখ্যা = ১৩৪ (ৰঙা)
• ০, ৩, ১ ৰে গঠিত ৩ অংকীয়া সংখ্যা: ১০৩, ১৩০, ৩০১, ৩১০
আটাইতকৈ ডাঙৰ সংখ্যা = ৩১০ (নীলা)
আটাইতকৈ সৰু ৩ অংকৰ সংখ্যা = ১০৩ (ৰঙা)
• ৪০০ৰ পৰা ২৫কৈ আগুৱাই সংখ্যাবোৰ:
৪০০, ৪২৫, ৪৫০, ৪৭৫, ৫০০
• ৩০০ৰ পৰা ৬কৈ পিছুৱাই সংখ্যাবোৰ:
৩০০, ২৯৪, ২৮৮, ২৮২, ২৭৬
• ৪০২ৰ লগত ১ যোগ কৰিলে কিমান পাম? → ৪০৩
• ৪০২ৰ পৰা কেইঘৰ আগুৱালে ৪০৯ পাম? → ৪০৯ - ৪০২ = ৭ ঘৰ
• ৪০২ৰ পৰা ২ বিয়োগ কৰিলে কিমান পাম? → ৪০০
• ৪০৭ৰ পৰা ৩ ঘৰ পিছুৱালে কি সংখ্যা পাম? → ৪০৭ - ৩ = ৪০৪
সাঁথৰ ১: "মোৰ লগত ৩, ৭ আৰু ২ আছে। মই ৩০০তকৈ সৰু সংখ্যা। মোৰ এককৰ স্থানত ৭ আছে। মই কোন?"
উত্তৰ: ২৩৭
(কাৰণ: ৩০০তকৈ সৰু হোৱাৰ বাবে শতকৰ স্থানত ২ বহিব, এককৰ স্থানত ৭ আৰু দহকৰ স্থানত ৩ বহিব)
সাঁথৰ ২: "সকলো মোতকৈ ডাঙৰ। যিকোনো সংখ্যাৰ লগত মোক যোগ কৰিলে, তাৰ ঠিক পিছৰ সংখ্যাটো পাবা। মই কোন?"
উত্তৰ: ১ (এক)
(কাৰণ: ১ যোগ কৰিলে যিকোনো সংখ্যাৰ পৰৱৰ্তী সংখ্যা পোৱা যায়)