■ পাঠৰ চমু সাৰাংশ (শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে):
‘খবৰৰ টোপোলা’ পাঠটিৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক বাতৰি-কাকতৰ গুৰুত্ব আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ ধৰণ সম্পৰ্কে চিনাকি কৰাই দিয়া হৈছে। দিনে-নিশাই পৃথিৱীত ঘটি থকা নানা ঘটনা, জ্ঞান-বিজ্ঞান, খেল-ধেমালি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ নানা খবৰ বাতৰি-কাকতে আমাক যোগান ধৰে।
পাঠটোত শাওণ মাহৰ এটা ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল দিনত ৰত্নাৰ দেউতাকে পিৰালিত বহি বাতৰি-কাকত পঢ়ি থাকোঁতে তেজপুৰৰ কনকলতা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত অনুষ্ঠিত ছবি অঁকা প্ৰতিযোগিতাত ৰত্নাই ৩য় স্থান পোৱাৰ বাতৰি প্ৰকাশ পোৱা দেখি ৰত্নাক মাতি দেখুৱায়। ৰত্নাই আনন্দৰে নিজৰ নাম থকা বাতৰিটোৰ লগতে কাকতখনৰ আন কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ বাতৰি— যেনে নলবাৰীৰ কুইজ উৎসৱ, মৰিয়নিৰ জাপানিছ এনকেফেলাইটিছ আৰু জাতিংগাত ভূমিস্খলনৰ বাবে ৰে’ল যাতায়াত ব্যাহত হোৱাৰ বাতৰি পঢ়ে। ইয়াৰ দ্বাৰা শিক্ষাৰ্থীয়ে বাতৰি-কাকত পঢ়াৰ উপকাৰিতা আৰু বাতৰিৰ গাঁথনি স্পষ্টভাৱে বুজি পাব পাৰে।
ক্ৰিয়া-কলাপ (পাঠভিত্তিক অনুশীলনী)
১। কওঁ আৰু লিখোঁ আহা:
(ক) ছবি আঁকাত উদগনি বঁটা কোনে পাইছিল?
উত্তৰ: ছবি আঁকা প্ৰতিযোগিতাত উদগনিমূলক বঁটা প্ৰদীপ যাদৱে পাইছিল।
(খ) বাতৰি কাকতখন কোন তাৰিখে প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰ: বাতৰি কাকতখন ২০২৩ চনৰ ২০ জুলাই তাৰিখে (বৃহস্পতিবাৰ, ৩ শাওণ ১৯৪৫ শক) প্ৰকাশ পাইছে।
(গ) কুইজ উৎসৱ ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰ: কুইজ উৎসৱ নলবাৰী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰাংগণত অনুষ্ঠিত হৈছিল।
(ঘ) বাতৰি কাকতখনত কোন কোন ঠাইৰ বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰ: বাতৰি কাকতখনত তেজপুৰ, নলবাৰী, মৰিয়নি আৰু লামডিং (জাতিংগা অঞ্চলৰ) বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে।
(ঙ) বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ পোৱা বাতৰি কেইটাৰ শিৰোনাম কি কি?
উত্তৰ: বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ পোৱা চাৰিটা বাতৰিৰ শিৰোনামসমূহ হ’ল—
১) তেজপুৰত ছবি আঁকা প্ৰতিযোগিতা
২) নলবাৰীত কুইজ উৎসৱৰ আয়োজন
৩) মৰিয়নিত এনকেফেলাইটিছ
৪) ৰে’ল যাতায়াত ব্যাহত: জাতিংগাত ভূমিস্খলন
ভাষা-অধ্যয়ন (ভাষাজ্ঞান আৰু ব্যাকৰণ)
২। ‘হ্ম’ যুক্তাক্ষৰেৰে গঠিত শব্দ:
পাঠটোত ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’ শব্দটোত ‘হ্ম’ যুক্তাক্ষৰ পোৱা গৈছে।
(হ্ম = হ + ম)
‘হ্ম’ যুক্ত আন কেইটিমান শব্দ হ’ল—
ব্ৰহ্ম
ব্ৰহ্মা
ব্ৰহ্মাস্ত্ৰ
ব্ৰহ্মচৰ্য
ব্ৰহ্মচাৰী
৩। অভিধান চাওঁ আহা:
(ক) শব্দৰ অৰ্থ:
শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
কৰ্মশালা | কোনো বিষয় ব্যৱহাৰিকভাৱে শিকা আৰু চৰ্চা কৰাৰ আলোচনা চক্ৰ বা অনুষ্ঠান (Workshop)। |
মানপত্ৰ | সন্মান বা প্ৰশংসা জনাই আনুষ্ঠানিকভাৱে দিয়া প্ৰমাণপত্ৰ বা প্ৰশস্তি-পত্ৰ (Certificate)। |
বিশিষ্ট | বিশেষ গুণসম্পন্ন, প্ৰখ্যাত বা সন্মানীয় ব্যক্তি। |
প্ৰাংগণ | কোনো প্ৰতিষ্ঠান বা ঘৰৰ সন্মুখৰ মুকলি চোতাল বা বাকৰি (Campus/Courtyard)। |
আয়োজন | কোনো অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে কৰা প্ৰস্তুতি বা যোগাৰ। |
বিজয়ী | প্ৰতিযোগিতাত জয়লাভ কৰা বা প্ৰথম, দ্বিতীয় আদি স্থান লাভ কৰা ব্যক্তি। |
(খ) একে অৰ্থ বুজোৱা দুটাকৈ শব্দ (সমাৰ্থক শব্দ):
গ্ৰীষ্মকাল — গৰমকাল, জহকাল
বিদ্যালয় — পঢ়াশালি, স্কুল
অন্ত — শেষ, সমাপ্তি
প্ৰদান — দিয়া, বিতৰণ কৰা (বা দান)
স্থায়ী — নিগাজী, সদায় থকা (বা চিৰকলীয়া)
মুকলি — খোলা, মুক্ত (বা স্বাধীন)
৪। বাক্য সাজোঁ আহা:
প্ৰতিযোগিতা : আমাৰ বিদ্যালয়ত খেল-ধেমালিৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে।
পুথিভঁৰাল : জ্ঞান বৃদ্ধিৰ বাবে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিয়মীয়াকৈ পুথিভঁৰাললৈ গৈ কিতাপ পঢ়িব লাগে।
বিশিষ্ট : বঁটা বিতৰণী সভালৈ এজন বিশিষ্ট সাহিত্যিকক নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে।
৫। হোৱা অৰ্থ বুজোৱা শব্দৰপৰা নোহোৱা অৰ্থ বুজোৱা শব্দ লিখা:
হোৱা অৰ্থ | নোহোৱা অৰ্থ |
|---|---|
হ’ব | নহ’ব |
দিয়ে | নিদিয়ে |
ক’ব | নক’ব |
শুৱে | নুশুৱে |
খায় | নাখায় |
থোৱা | নথোৱা |
৬। শুনি শুনি লিখা (শ্ৰুতলিপি/Dictation):
“দেশ-বিদেশৰ সকলো খবৰ বাতৰি-কাকতে যোগান ধৰে। ই কেৱল বাতৰিয়েই যোগান নধৰে, আমাৰ সাধাৰণ জ্ঞানো চহকী কৰে। প্ৰতিদিনে পুৱা বাতৰি-কাকত পঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলা উচিত।”
জ্ঞান-সম্প্ৰসাৰণ
৭। তুমি জনা কেইখনমান অসমীয়া বাতৰি-কাকত আৰু আলোচনীৰ নাম লিখা:
(ক) দৈনিক বাতৰি-কাকত:
১) অসমীয়া প্ৰতিদিন
২) নিয়মীয়া বাৰ্তা
৩) দৈনিক জনমভূমি
৪) আমাৰ অসম
৫) দৈনিক অসম
(খ) মাহেকীয়া আলোচনী:
১) মৌচাক (শিশু আলোচনী)
২) নতুন আৱিষ্কাৰ (বিজ্ঞান আলোচনী)
৩) সঁফুৰা (শিশু-কিশোৰ আলোচনী)
৪) প্ৰিয় সখী
৫) সাতসৰী
৮। বিদ্যালয়ত ‘শিশু দিৱস’ পালন সম্পৰ্কে এটি বাতৰি প্ৰস্তুত কৰা:
শিৰোনাম: আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত উলহ-মালহেৰে শিশু দিৱস পালন
তেজপুৰ, ১৫ নৱেম্বৰ:
যোৱা ১৪ নৱেম্বৰ তাৰিখে শোণিতপুৰ জিলাৰ আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত উলহ-মালহেৰে ‘শিশু দিৱস’ পালন কৰা হয়। পুৱা ৯:০০ বজাত শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে মিলি স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৰ প্ৰতিকৃতিত পুষ্পাঞ্জলি অৰ্পণ কৰে। ইয়াৰ পাছত সকলোৱে মিলি এটি আৰম্ভণি সমবেত সংগীত পৰিৱেশন কৰে। পাছত এখন মুকলি সভা অনুষ্ঠিত হয়। বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষকে সভাখনৰ আঁত ধৰে। চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ প্ৰিয়ম বৰুৱাৰ লগতে কেইবাজনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নেহৰু খুৰাৰ জীৱন আৰু শিশুসকলৰ প্ৰতি তেওঁৰ মৰমৰ বিষয়ে সাৰুৱা বক্তৃতা দিয়ে। শেষত সকলো শিশুৰ মাজত ফল-মূল, মিঠাই আৰু শিক্ষণ সামগ্ৰী বিতৰণ কৰি দিনটোৰ কাৰ্যসূচীৰ সামৰণি ঘোষণা কৰা হয়।
৯। মন্টু আৰু দুলুৰ টেলিফোনৰ কথোপকথনৰ দফাটি পঢ়ি উত্তৰ লিখা:
(ক) টেলিফোনত কাৰ কাৰ মাজত কথোপকথন হৈছিল?
উত্তৰ: টেলিফোনত মন্টু আৰু দুলু নামৰ দুজন বন্ধুৰ মাজত কথোপকথন হৈছিল।
(খ) দুলুৱে মন্টুলৈ কিয় ফোন কৰিছিল?
উত্তৰ: দুলুৱে এটা ফুটবল কিনিবলৈ পাঁচ টকা ধাৰলৈ বিচাৰি মন্টুলৈ ফোন কৰিছিল।
(গ) বলটো কিনিবলৈ কেইটকা কম হৈছিল?
উত্তৰ: বলটো কিনিবলৈ পাঁচ টকা কম হৈছিল।
(ঘ) মন্টুৱে কিয় শুনিয়ো নুশুনাৰ ভাও জুৰিছিল?
উত্তৰ: দুলুক পাঁচ টকা ধাৰলৈ দিবলগীয়া হ’ব বুলি মন্টুৱে ফোনটোৰ শব্দ নুশুনাৰ ভুৱা ভাও জুৰিছিল।
(ঙ) শেষত মন্টুৱে পাঁচ টকা দিবলৈ কাক কৈছিল?
উত্তৰ: শেষত মন্টুৱে তাৰ মাকক দুলুক পাঁচ টকা দিবলৈ কৈছিল।
(চ) মন্টুর ঠাইত তুমি হোৱা হ’লে কি কৰিলাহেঁতেন?
উত্তৰ: মন্টুৰ ঠাইত মই হোৱা হ’লে বন্ধুক তেনেকৈ ফাঁকি নিদিলোহেঁতেন। মোৰ হাতত পইচা থাকিলে মই আনন্দৰে বন্ধুক বল কিনিবলৈ পাঁচ টকা সহায় কৰিলোহেঁতেন, আৰু হাতত পইচা নাথাকিলে পোনপটীয়াকৈ সঁচা কথাটো ক’লোহেঁতেন।
১০। ‘যোগাযোগৰ মাধ্যম’ৰ লগত জড়িত শব্দসমূহ:
মুখ্য মাধ্যমসমূহ: বাতৰি-কাকত, টেলিভিছন, মোবাইল ফোন, ৰেডিঅ’।
অন্যান্য সম্পৰ্কিত শব্দ: কম্পিউটাৰ, চিঠি-পত্ৰ, ইণ্টাৰনেট, ডাকঘৰ, টেলিফোন।
হাতে-কামে কৰোঁ আহা
১১। বাতৰি কাকতৰ ‘অকণিৰ শিতান’ৰ সংগ্ৰহী এলবাম প্ৰস্তুতকৰণ:
উদ্দেশ্য: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৃজনীশীল প্ৰতিভা আৰু পঢ়াৰ অভ্যাস বৃদ্ধি কৰা।
সংগ্ৰহ কৰিবলগীয়া সামগ্ৰী:
১) বাতৰি-কাকতত ওলোৱা শিশুৰ অঁকা ছবি।
২) কণ-কণ ল’ৰা-ছোৱালীয়ে লিখা চুটি পদ্য আৰু গীত।
৩) আমোদজনক সাঁথৰ।
৪) সাধাৰণ জ্ঞানৰ লাগতিয়াল কথা।
৫) মহাপুৰুষ আৰু মহৎলোকৰ অমূল্য বাণী।পদ্ধতি: পুৰণি বাতৰি কাকতৰ পৰা এই শিতানসমূহ কেঁচীৰে কাটি এখন ডাঠ বহী বা স্ক্ৰেপবুকত (Scrapbook) আঠাৰে ধুনীয়াকৈ লগাই এখন সুন্দৰ এলবাম প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।