নাৰিকল গছত টোকোৰা চৰাইবোৰে নিজৰ ঠোঁটেৰে বৰ কষ্ট কৰি সুন্দৰ বাহ সাজি বাস কৰিছিল। এদিন এজাক বৰষুণ অহাত এজাক বান্দৰে গছজোপাৰ তলত আশ্ৰয় লৈ জাৰত থক্-থক্কৈ কঁপিবলৈ ধৰিলে। চৰায়ে সিহঁতৰ দুখ দেখি ক’লে যে সিহঁতেও এনেকৈ একোটা বাহ সাজি নোলোৱা কিয়? চৰাইৰ এই উপদেশ শুনি কেইটামান বান্দৰে খঙত দাঁত নিকটাই চৰাইৰ বাহবোৰ ভাঙিবলৈ ওলাল। কিন্তু এটা বয়সীয়াল বান্দৰে বুজাই ক’লে যে চৰাইবোৰে ইমান কষ্ট কৰি বাহ সাজিছে, তাক ভঙা অনুচিত; কাৰণ সকলোৱে বাহ সাজিব নাজানে। বয়সীয়াল বান্দৰটোৰ কথা শুনি বান্দৰকেইটা থমকি ৰ’ল।
শিক্ষা: আনৰ কষ্টক সন্মান কৰিব লাগে আৰু আনৰ ধ্বংসৰ কথা চিন্তা কৰিব নালাগে।
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| টোকোৰা চৰাই | পাত আৰু আঁহেৰে বৰ মিহিকৈ ওলমি থকা বাহ সজা এবিধ চৰাই (Weaver Bird) |
| প্ৰকোপ | তীব্ৰতা / বৃদ্ধি হোৱা ভাব |
| ফেফেৰীয়া বতাহ | শীতল আৰু মৃদুভাৱে বলা বতাহ |
| জুৰুলি-জুপুৰি | বৰষুণৰ পানীত সম্পূৰ্ণ তিতা অৱস্থা |
| গুজৰি-গুমৰি | মনৰ ভিতৰতে খং ভাব প্ৰকাশ কৰা |
| দাঁত নিকটাই | খঙত দাঁত দেখুৱাই |
| থমকি ৰ’ল | ৰৈ গ’ল / খোজ বন্ধ কৰিলে |
ক) টোকোৰা চৰাইবোৰে কোনজোপা গছত বাহ সাজি আছিল?
উত্তৰ: টোকোৰা চৰাইবোৰে এখন ফল-মূলৰ বাগিচাৰ এজোপা নাৰিকল গছত বাহ সাজি আছিল।
খ) বান্দৰজাক বাগিচাখনলৈ কি বিচাৰি আহিছিল?
উত্তৰ: বান্দৰজাক বাগিচাখনলৈ আহাৰ (খাদ্য) বিচাৰি আহিছিল।
গ) বান্দৰজাকে গছৰ তলত কিয় আশ্ৰয় লৈছিল?
উত্তৰ: আহাৰ বিচাৰি থাকোঁতে কিন্কিন্কৈ বৰষুণ অহাৰ বাবে বৰষুণৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ বান্দৰজাকে গছৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল।
ঘ) ঠাণ্ডাত থক্-থক্কৈ কোন কঁপিছিল?
উত্তৰ: বৰষুণত তিতি জুৰুলি-জুপুৰি হোৱা বান্দৰজাকে ঠাণ্ডাত থক্-থক্কৈ কঁপিছিল।
"হেৰৌ! নাভাঙিবি, নাভাঙিবি। চৰাইকেইটাই ইমান কষ্ট কৰি বাহ সাজিছে। সকলোৱেতো বাহ সাজিব নাজানে।"
ক) কথাষাৰ কোনে, কাক কৈছিল?
উত্তৰ: কথাষাৰ এটা বয়সীয়াল বান্দৰে চৰাইৰ বাহ ভাঙিবলৈ ওলোৱা কেইটামান বান্দৰক কৈছিল।
খ) সিহঁতে কিয় ঘৰ নাসাজে বাৰু?
উত্তৰ: বান্দৰবোৰ যাযাবৰী স্বভাৱৰ; সিহঁতে গছৰ ডালত ঘূৰি ফুৰে আৰু সিহঁতৰ চৰাইৰ দৰে বাহ বা ঘৰ সজাৰ কৌশল বা জ্ঞান নাই।
গ) বান্দৰৰ বাহিৰে আৰু কোনে কোনে বাহ নাসাজে?
উত্তৰ: কুলি চৰাই, বাদুলী, হাতী, হৰিণা, গৰু, ছাগলী আদি প্ৰাণীয়ে নিজৰ বাবে বাহ বা ঘৰ নাসাজে।
বান্দৰজাকক বৰষুণত তিতি থকা দেখা পাই টোকোৰা চৰাইটোৱে কৈছিল— "তোমালোকৰ অৱস্থা দেখি আমাৰ বেয়াই লাগিছে। তোমালোকেও আমাৰ দৰে বাহ একোটা সাজি নোলোৱা কিয়? আমিচোন ঠোঁটেৰেই বাহ সাজি লৈছোঁ, চোৱা।"
এই কথাখিনি কৈ চৰাইটোৱে বান্দৰকেইটাক—
(ক) খং কৰিছিল (খ) উপদেশ দিছিল (গ) অপমান কৰিছিল (ঘ) ইতিকিং কৰিছিল
➔ উত্তৰ : (খ) উপদেশ দিছিল
ক) কিন্-কিন্কৈ বৰষুণ আহিছিল।
খ) বান্দৰজাক বৰষুণত তিতি জুৰুলি-জুপুৰি হৈছিল।
গ) সিহঁত ঠাণ্ডাত থক্-থক্কৈ কঁপিবলৈ ধৰিছিল।
ঘ) কেইটামান বান্দৰে মনৰ ভিতৰত গুজৰি-গুমৰি আছিল।
ঙ) সিহঁতে চৰাইৰ বাহবোৰ টানি-আঁজুৰি ভাঙিবলৈ খুজিছিল।
চ) দুটামান বান্দৰে দাঁত নিকটাই খেক্-খেকোই আছিল।
• আছিল, আহিছিল, ল'লে, হ'ল, ধৰিলে, লাগিছিল, ক'লে, উঠিল, থাকিল, গ'ল, খুজিছিল, লগালে, সাজিছিল, ৰ'ল।
| শব্দ | এটা বুজোৱা (একবচন) | দুটা বা ততোধিক বুজোৱা (বহুবচন) |
|---|---|---|
| এজোপা | ✓ | - |
| এজাক | - | ✓ |
| চৰাইবোৰ | - | ✓ |
| দুটামান | - | ✓ |
| কেইটামান | - | ✓ |
(ক) তোমাৰ ককাদেউতাৰা বেমাৰ হৈ বিছনাত পৰি আছে।
উত্তৰ : মই ককাদেউতাৰ ওচৰত বহি সময়মতে ঔষধ খাবলৈ সহায় কৰিম, পানী আনি দিম আৰু তেওঁৰ সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰিম।
(খ) তোমাৰ সমনীয়া খেলত বিজয়ী হৈছে।
উত্তৰ : মই মনৰ আনন্দৰে তাক সাবটি ধৰি অভিনন্দন আৰু শুভেচ্ছা জনাম।
(গ) তোমাৰ সন্মুখত চৰাইৰ পোৱালি এটি বাহৰপৰা সৰি পৰিছে।
উত্তৰ : মই পোৱালিটোক সাৱধানে তুলি লৈ নিৰাপদে বাহটোত তুলি থম, যাতে আন কোনো জীৱ-জন্তুৱে তাৰ অনিষ্ট কৰিব নোৱাৰে।
(ঘ) টোকোৰা চৰাইৰ ঠাইত তুমি হোৱা হ'লে বান্দৰকেইটাক কি ক'লাহেঁতেন?
উত্তৰ : মই সিহঁতক খং নুঠাকৈ মৰমেৰে ক’লোহেঁতেন— "বৰষুণ এৰাৰ পিছত তোমালোকে গছৰ ডাঠ পাত আৰু ডাল গোটাই নিজৰ বাবে এটা সুন্দৰ আশ্ৰয়স্থল সাজি লোৱা উচিত।"
• টোকোৰা চৰাই, বাবৈ চৰাই, দৰ্জি চৰাই (টুনটুনি), ঘৰচিৰিকা, শালিকী, বগলী, কাউৰী আৰু চিলনীয়ে নিজৰ বাহ অতি নিখুঁতকৈ নিজে সাজি লয়।