■ অনুশীলনীৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (Textbook Exercises & Solutions)

প্ৰশ্ন ১। পৰিৱেশ বুলিলে কি বুজায় নিজৰ ভাষাত লিখা।
উত্তৰ:
বহল অৰ্থত পৰিৱেশ (Environment) শব্দটোৱে কোনো জীৱ বা জীৱ-সম্প্ৰদায়ৰ চাৰিওফালৰ জৈৱ আৰু অজৈৱ সকলো অৱস্থাকে বুজায়। প্রখ্যাত ভূগোল বিজ্ঞানী পিটাৰ হেগেটৰ মতে, পৃথিৱীৰ স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, বায়ুমণ্ডল আৰু জীৱমণ্ডলৰ মাজত চলি থকা পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক আৰু ক্ৰিয়া-প্ৰতিক্ৰিয়াৰ পৰিণতিকেই পৰিৱেশ বোলা হয়।

প্ৰশ্ন ২। পৰিৱেশৰ কেইটামান জৈৱ আৰু অজৈৱ উপাদানৰ কথা উল্লেখ কৰা। 
উত্তৰ: 

• জৈৱ উপাদান: উদ্ভিদ, গছ-গছনি, প্ৰাণী, চৰাই-চিৰিকটি, কীট-পতংগ, বেক্টেৰিয়া আৰু অন্যান্য অণুজীৱ।

• অজৈৱ উপাদান: মাটি (স্থলভাগ), পানী (নদ-নদী, সাগৰ), বায়ু (অক্সিজেন, নাইট্ৰ’জেন আদি গেছ), সূৰ্যৰ পোহৰ আৰু উত্তাপ।

প্ৰশ্ন ৩। স্থলমণ্ডল বুলিলে কি বুজায় লিখা।
উত্তৰ:
শিল, বালি, মাটি, মণিক আদি বিভিন্ন খনিজ পদাৰ্থৰ দ্বাৰা গঠিত পৃথিৱীৰ গোটা ভাগটোক স্থলমণ্ডল (Lithosphere) বোলা হয়। এই স্থলমণ্ডলে পৃথিৱীৰ সকলো মহাদেশক সামৰি লৈছে আৰু ই ভূপৃষ্ঠৰ প্ৰায় ২৯ শতাংশ এলেকা আগুৰি আছে। ইয়াত পাহাৰ-পৰ্বত, মালভূমি, সমভূমি, নদী উপত্যকা আৰু উপকূল আদি অৱস্থিত।

প্ৰশ্ন ৪। জলমণ্ডলৰ ভিতৰত কি কি পৰে লিখা।
উত্তৰ:
পৃথিৱীৰ সাগৰ-মহাসাগৰসমূহ, উপসাগৰ আৰু স্থলভাগত থকা নদ-নদী, হ্ৰদ, খাল-বিল, জলাশয় আৰু ভূ-গৰ্ভস্থ পানী আদি সকলো জলীয় অংশ জলমণ্ডলৰ (Hydrosphere) ভিতৰত পৰে। জলমণ্ডলে ভূপৃষ্ঠৰ প্ৰায় ৭১ শতাংশ ঠাই আৱৰি ৰাখিছে।

প্ৰশ্ন ৫। বায়ুমণ্ডল কিহেৰে গঠিত লিখা।
উত্তৰ:
ভূপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ১০,০০০ কিলোমিটাৰ উচ্চতালৈ বিয়পি থকা গেছীয় আৱৰণটোক বায়ুমণ্ডল (Atmosphere) বোলে। বায়ুমণ্ডল প্ৰধানকৈ নাইট্ৰ’জেন (৭৮.০৮%), অক্সিজেন (২০.৯৪%), আৰ্গন (০.৯৩%), কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড (০.০৩৫%), অন্যান্য নিষ্ক্ৰিয় গেছ, জলীয় বাষ্প আৰু ধূলিকণাৰে গঠিত।

প্ৰশ্ন ৬। জীৱমণ্ডলৰ বিস্তৃতি সম্বন্ধে লিখা।
উত্তৰ:
পৃথিৱীৰ জীৱ অৰ্থাৎ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী থকা আটাইবোৰ অংশ সামৰি জীৱমণ্ডল (Biosphere) গঠিত হৈছে। ইয়াৰ বিস্তৃতি স্থলপৃষ্ঠ, মাটিৰ কেইমিটাৰমান তললৈ, সাগৰ-মহাসাগৰৰ অতল তলি আৰু বায়ুমণ্ডলৰ চৰাই-চিৰিকটি আৰু কীট-পতংগ উৰি ফুৰা অংশলৈকে বিয়পি আছে। জীৱমণ্ডলত এতিয়ালৈকে প্ৰায় ১.৭৫ নিযুত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে।

প্ৰশ্ন ৭। পৃথিৱীৰ পৰিৱেশৰ প্ৰধান মণ্ডল চাৰিটাৰ মাজৰ সম্বন্ধৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
পৃথিৱীৰ প্ৰধান চাৰিটা মণ্ডল— স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, বায়ুমণ্ডল আৰু জীৱমণ্ডল এটা আনটোৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত আৰু সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰশীল। স্থলমণ্ডলৰ মাটিয়ে জীৱক আশ্ৰয় আৰু পুষ্টি দিয়ে; জলমণ্ডলৰ পানীয়ে জীৱজগতৰ প্ৰাণৰক্ষা কৰে আৰু বতৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে; বায়ুমণ্ডলে উশাহৰ বাবে অক্সিজেন আৰু উদ্ভিদে খাদ্য প্ৰস্তুতৰ বাবে কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড যোগান ধৰে। এই চাৰিওটা মণ্ডলৰ মাজত চলি থকা নিৰন্তৰ আন্তঃক্ৰিয়াই পৃথিৱীৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰক সজীৱ কৰি ৰাখিছে।

প্ৰশ্ন ৮। পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰধান কাৰকবোৰ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ হ’ল—
(১) দ্ৰুত জনসংখ্যা বৃদ্ধি
(২) অবাধ গতিত বননি ধ্বংস
(৩) উদ্যোগীকৰণ আৰু কল-কাৰখানাৰ সম্প্ৰসাৰণ
(৪) নগৰীকৰণ আৰু বাসস্থানৰ বৃদ্ধি
(৫) যান-বাহন আৰু জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ (কয়লা, পেট্ৰ’ল) অত্যধিক ব্যৱহাৰ
(৬) কৃষিত ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশকৰ মাত্ৰাধিক প্ৰয়োগ।

প্ৰশ্ন ৯। পৰিৱেশৰ সমস্যা মানে কি ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
পৰিৱেশৰ প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট উপাদানসমূহৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ আৰু সিহঁতৰ মাজৰ পাৰস্পৰিক ভাৰসাম্য বিনষ্ট হৈ মানুহ তথা সমগ্ৰ জীৱজগতৰ জীৱন-ধাৰণ আৰু অস্তিত্বৰ প্ৰতি সৃষ্টি হোৱা সংকটজনক অৱস্থাকে পৰিৱেশৰ সমস্যা (Environmental Problem) বোলে।

প্ৰশ্ন ১০। ভৌগোলিক দিশৰপৰা পৰিৱেশৰ সমস্যাক কি কি ভাগত ভগাব পাৰি লিখা।
উত্তৰ:
ভৌগোলিক দিশৰ পৰা পৰিৱেশৰ সমস্যাক তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি—
(১) স্থানীয় সমস্যা (Local Problem)
(২) আঞ্চলিক সমস্যা (Regional Problem)
(৩) গোলকীয় সমস্যা (Global Problem)

প্ৰশ্ন ১১। পৰিৱেশৰ স্থানীয় সমস্যা কি? উদহৰণ দি লিখা।
উত্তৰ:
উৎপত্তি আৰু বিস্তৃতিৰ ফালৰ পৰা যিবোৰ পৰিৱেশৰ সমস্যা কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট সৰু স্থান বা এলেকাতে সীমাবদ্ধ হৈ থাকে, সেইবোৰক স্থানীয় সমস্যা বোলে।
উদাহৰণ: এটা ক্ষুদ্ৰ কাৰখানাই কৰা সীমিত ভূমি প্ৰদূষণ, কোনো এখন বিল তৰাং হোৱাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা পানীৰ নাটনি, এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নদীৰ খহনীয়া ইত্যাদি।

প্ৰশ্ন ১২। পৰিৱেশৰ আঞ্চলিক সমস্যাৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ:
(১) অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ বা বৰাক উপত্যকাৰ বাৰ্ষিক বানপানী আৰু খহনীয়া সমস্যা।
(২) বিশাল ঔদ্যোগিক অঞ্চলসমূহত হোৱা এচিড বৰষুণ বা মহানগৰ অঞ্চলৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পানীৰ নাটনিজনিত সমস্যা।

প্ৰশ্ন ১৩। কোনবোৰ সমস্যাক গোলকীয় পৰিৱেশ সমস্যা বুলি কোৱা হয় লিখা।
উত্তৰ:
যিবোৰ পৰিৱেশিক সমস্যা কোনো নিৰ্দিষ্ট ভৌগোলিক সীমাত আৱদ্ধ নাথাকি সমগ্ৰ পৃথিৱীজুৰি বিস্তাৰ লাভ কৰে আৰু যাৰ কু-প্ৰভাৱ সমগ্ৰ মানৱ সমাজ তথা পৃথিৱীৰ সকলো জীৱমণ্ডলৰ ওপৰত পৰে, তেনে সমস্যাক গোলকীয় পৰিৱেশ সমস্যা বোলে। যেনে— গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি (Global Warming), মৰুকৰণ, অ’জন স্তৰৰ অৱক্ষয় ইত্যাদি।

প্ৰশ্ন ১৪। পৰিৱেশৰ প্ৰধান সমস্যাসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
পৰিৱেশৰ প্ৰধান সমস্যাসমূহ হ’ল—
(১) প্ৰদূষণ (মাটি, পানী আৰু বায়ু প্ৰদূষণ)
(২) মৰুকৰণ (Desertification)
(৩) গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি (Global Warming)
(৪) বননি ধ্বংস আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস
(৫) ভূমিস্খলন আৰু ভূমিক্ষয়
(৬) কৃত্ৰিম বান আৰু সাগৰপৃষ্ঠৰ উত্থান।

প্ৰশ্ন ১৫। প্ৰদূষণৰ অৰ্থ লিখা।
উত্তৰ:
অনিষ্টকাৰী আৰু ক্ষতিকাৰক প্ৰদূষক পদাৰ্থ পৰিৱেশত সংযোজিত হৈ পৰিৱেশৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ বিনষ্ট কৰি মানুহ তথা জীৱজগতৰ ক্ষতিসাধন কৰা প্ৰক্ৰিয়াকে প্ৰদূষণ (Pollution) বোলে।

প্ৰশ্ন ১৬। পানী প্ৰদূষণ কি আৰু কেনেকৈ হয় লিখা।
উত্তৰ:

• পানী প্ৰদূষণ: পানীৰ লগত বিষাক্ত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, আৱৰ্জনা, অণুজীৱ আদি মিহলি হৈ পানীৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ নষ্ট কৰি ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী কৰা কাৰ্যকে পানী প্ৰদূষণ বোলে।

• কাৰণসমূহ:
  (১) কল-কাৰখানাৰ বিষাক্ত ৰাসায়নিক বৰ্জিত পানী নদ-নদী বা জলাশয়ত পেলোৱা।
  (২) নগৰ-মহানগৰৰ আৱৰ্জনা আৰু নলা-নৰ্দমাৰ অপৰিষ্কাৰ পানী নদীত নিষ্কাশন কৰা (যেনে— গংগা আৰু ভৰলু নদীৰ প্ৰদূষণ)।
  (৩) কৃষিপথাৰত প্ৰয়োগ কৰা ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক বৰষুণৰ পানীৰ সৈতে জলাশয়ত মিহলি হোৱা।
  (৪) সাগৰত তেলবাহী জাহাজ দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত হৈ খাৰুৱা তেল পানীত বিয়পি পৰা।

প্ৰশ্ন ১৭। মাটি প্ৰদূষণৰ বিষয়ে এটি চমু টোকা লিখা।
উত্তৰ:
মাটিৰ সৈতে ক্ষতিকাৰক ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, প্লাষ্টিক, ঔদ্যোগিক আৱৰ্জনা আদি মিহলি হৈ মাটিৰ স্বাভাৱিক গঠন আৰু উৰ্বৰতা নষ্ট হোৱা প্ৰক্ৰিয়াকেই মাটি প্ৰদূষণ বোলে।

• প্ৰধান কাৰণ: কৃষিত মাত্ৰাধিক ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক ঔষধৰ ব্যৱহাৰ, প্লাষ্টিক আৰু কাঁচৰ অপচনশীল আৱৰ্জনা মাটিত পেলোৱা, কাৰখানাৰ বিষাক্ত আৱৰ্জনা নিক্ষেপ আৰু এচিড বৰষুণ।

• পৰিণাম: মাটিত থকা উপকাৰী অণুজীৱ আৰু কেঁচু আদি ধ্বংস হয়, মাটিৰ প্ৰাকৃতিক উৰ্বৰতা হ্ৰাস পায় আৰু বিষাক্ত পদাৰ্থ শস্যৰ যোগেদি মানুহ তথা জীৱ-জন্তুৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰি জটিল ৰোগৰ সৃষ্টি কৰে।

প্ৰশ্ন ১৮। বায়ু কেনেকৈ প্ৰদূষিত হয় লিখা।
উত্তৰ:
প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট কাৰণত বায়ুমণ্ডলত কঠিন, তৰল বা বিষাক্ত গেছ সংযোজিত হৈ বায়ুৰ স্বাভাৱিক অনুপাত বিঘ্নিত হ’লে বায়ু প্ৰদূষণ ঘটে।

• কাৰণসমূহ:
  (১) উদ্যোগ, কাৰখানা আৰু ইটাভাটাৰ পৰা নিৰ্গত ধোঁৱা, ছাই আৰু বিষাক্ত গেছ।
  (২) মটৰ যান-বাহনৰ পৰা ওলোৱা কাৰ্বন মন’ক্সাইড, নাইট্ৰ’জেন অক্সাইড, ছালফাৰ ডাই-অক্সাইড আদি গেছ।
  (৩) জীৱাশ্ম ইন্ধন (কয়লা, পেট্ৰ’ল) দহন আৰু বনজুই।
  (৪) আগ্নেয়গিৰিৰ উদগীৰণৰ ফলত ওলোৱা ধোঁৱা আৰু ছাই (যেনে— ১৯৯১ চনত ফিলিপাইনছৰ মাউণ্ট পিনাটুব’ৰ উদগীৰণ)।

প্ৰশ্ন ১৯। মৰুভূমি কাক বোলে? মৰুকৰণৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰ:

• মৰুভূমি: অতি কম বৃষ্টিপাত, অত্যধিক বাষ্পীভৱন আৰু শুষ্ক জলবায়ুৰ বাবে অতি কম গছ-গছনি থকা বালিময় বা বৰফাবৃত অঞ্চলসমূহক মৰুভূমি বোলে।

• মৰুকৰণৰ সংজ্ঞা: ১৯৭৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নাইর’বি সন্মিলনৰ মতে, “মৰুকৰণ এনে এটা প্ৰক্ৰিয়া যিয়ে ভূমিৰ জৈৱিক সম্ভাৱনা বা ক্ষমতা বিনষ্ট কৰি অৱশেষত মৰুসদৃশ অৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰে।” অৰ্থাৎ ক্ৰান্তীয় অঞ্চলৰ উৎপাদনক্ষম ভূমি মৰুভূমিলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱা বা মৰুভূমিৰ কাষৰীয়া অঞ্চললৈ মৰুভূমিৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটাই হ’ল মৰুকৰণ (Desertification)।

প্ৰশ্ন ২০। মৰুকৰণৰ কাৰণ দৰ্শোৱা।
উত্তৰ:
মৰুকৰণৰ কাৰণসমূহক দুটা ভাগত ভগাব পাৰি—
(১) প্ৰাকৃতিক কাৰণ: দীৰ্ঘম্যাদী খৰাং বতৰ, বৃষ্টিপাতৰ অভাৱ আৰু গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিৰ বাবে মৰুপ্ৰায় অঞ্চলসমূহ অধিক শুকান হৈ পৰা।
(২) মানৱসৃষ্ট কাৰণ: মাত্ৰাধিক হাৰত গছ-গছনি কটা (বননি ধ্বংস), অত্যধিক পশুচাৰণ (Overgrazing) আৰু জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ ফলত অবৈজ্ঞানিকভাৱে ভূমিৰ ব্যৱহাৰ কৰা।

প্ৰশ্ন ২১। মৰুকৰণ সমস্যাৰ সমাধান সম্ভৱনে?
উত্তৰ:
হয়, মৰুকৰণ এক অতি জটিল সমস্যা যদিও সঠিক পৰিকল্পনা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যৌথ প্ৰচেষ্টাৰে ইয়াৰ সমাধান আৰু প্ৰতিৰোধ সম্ভৱ।

• সমাধানৰ উপায়:
  (১) মৰুভূমিৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত ব্যাপক হাৰত গছপুলি ৰোপণ কৰি সেউজ বেষ্টনী গঢ়ি তোলা।
  (২) অপৰিকল্পিত আৰু মাত্ৰাধিক পশুচাৰণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
  (৩) বিজ্ঞানসন্মতভাৱে পানী সংৰক্ষণ আৰু মিতব্যয়ী জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰা।
  (৪) গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি ৰোধ কৰিবলৈ কাৰ্বন নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰা।

প্ৰশ্ন ২২। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি কি? ইয়াৰ কাৰকবোৰ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:

• গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি: বায়ুমণ্ডলত সেউজগৃহ গেছৰ পৰিমাণ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত পৃথিৱীৰ ভূ-পৃষ্ঠ আৰু বায়ুমণ্ডলৰ গড় উত্তাপ বৃদ্ধি পোৱা পৰিঘটনাকেই গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি (Global Warming) বোলে।

• প্ৰধান কাৰকসমূহ:
  (১) জীৱাশ্ম ইন্ধন (কয়লা, খনিজ তেল) দহনৰ ফলত বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড ($CO_2$) বৃদ্ধি।
  (২) নিৰ্বিচাৰে বননি ধ্বংস কৰা।
  (৩) মিথেন ($CH_4$), নাইট্ৰাছ অক্সাইড ($N_2O$) আৰু ক্ল’ৰ’ফ্লুৰ’কাৰ্বন (CFC) গেছৰ নিৰ্গমন বৃদ্ধি।
  (৪) দ্ৰুত উদ্যোগীকৰণ আৰু নগৰীকৰণ।

প্ৰশ্ন ২৩। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিয়ে কি ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব লিখা।
উত্তৰ:
গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিৰ ফলত সৃষ্টি হ’ব পৰা ভয়াৱহ সমস্যাসমূহ হ’ল—
(১) উত্তৰ আৰু দক্ষিণ মেৰুৰ বিশাল বৰফস্তূপৰ গলন আৰু সাগৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতা বৃদ্ধি।
(২) সাগৰৰ পানী বাঢ়ি উপকূলীয় অঞ্চল, ব-দ্বীপ আৰু দ্বীপসমূহ জলমগ্ন হোৱা।
(৩) জলবায়ুৰ ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটি খৰাং, বানপানী আৰু ধুমুহাৰ প্ৰকোপ বৃদ্ধি।
(৪) শস্য উৎপাদন হ্ৰাস পাই বিশ্বজুৰি খাদ্য সংকট আৰু মৰুকৰণ বৃদ্ধি পোৱা।
(৫) বহুতো মূল্যৱান উদ্ভিদ আৰু বন্যপ্ৰাণী চিৰদিনৰ বাবে বিলুপ্ত হোৱা।

প্ৰশ্ন ২৪। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি ৰোধ কৰাৰ উপায় কি?
উত্তৰ:
গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায়সমূহ হ’ল—
(১) কয়লা আৰু পেট্ৰ’লিয়ামৰ ব্যৱহাৰ কমাই সৌৰশক্তি, বায়ুশক্তি, জলবিদ্যুৎ আদি নৱীকৰণযোগ্য সেউজ শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
(২) ব্যাপক হাৰত বৃক্ষৰোপণ কৰা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণ কৰা।
(৩) কল-কাৰখানা আৰু যান-বাহনত প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আৰু বৈদ্যুতিক বাহন (EV) ব্যৱহাৰ কৰা।
(৪) ক্ল’ৰ’ফ্লুৰ’কাৰ্বন (CFC) আৰু প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰা।
(৫) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিৱেশ চুক্তি আৰু নীতিসমূহ নিষ্ঠাৰে মানি চলা।

প্ৰশ্ন ২৫। তোমাৰ নিজৰ ঠাইখনত পৰিৱেশৰ কিবা সমস্যা আছেনে? যদি আছে তাৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰা আৰু সমাধানৰ উপায় চিন্তা কৰি লিখা।
উত্তৰ:

• আমাৰ অঞ্চলৰ পৰিৱেশ সমস্যা: আমাৰ অঞ্চলত প্ৰধানকৈ কৃত্ৰিম বানপানী, আৱৰ্জনাজনিত প্ৰদূষণ আৰু গছ-গছনি কটাৰ সমস্যা দেখিবলৈ পোৱা যায়।

• কাৰণ:
  (১) অপৰিকল্পিত ঘৰ-দুৱাৰ নিৰ্মাণ আৰু নলা-নৰ্দমাত প্লাষ্টিক পেলোৱাৰ ফলত পানী ওলাই যাব নোৱাৰি বাৰিষা কৃত্ৰিম বানপানীৰ সৃষ্টি হয়।
  (২) বজাৰ আৰু ঘৰুৱা আৱৰ্জনা মুকলি স্থান আৰু নৈত পেলোৱাৰ বাবে পানী আৰু মাটি প্ৰদূষিত হয়।
  (৩) বাট-পথ বহল কৰা আৰু নতুন নিৰ্মাণ কাৰ্যৰ বাবে পুৰণি গছ-গছনি কাটি পেলোৱা।

• সমাধানৰ উপায়:
  (১) নলা-নৰ্দমাসমূহ নিয়মীয়াকৈ চাফা কৰি পানী নিষ্কাশনৰ বিজ্ঞানসন্মত ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা।
  (২) প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ কৰা আৰু আৱৰ্জনা পৃথকে সংগ্ৰহ কৰি জৈৱ সাৰ প্ৰস্তুত কৰা।
  (৩) বিদ্যালয়, ৰাজহুৱা স্থান আৰু পথৰ কাষত ব্যাপক হাৰত বৃক্ষৰোপণ অভিযান চলোৱা আৰু জনসাধাৰণক সজাগ কৰা।