অসমৰ ভূগোল
অনুশীলনীৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (Textbook Exercises & Solutions)
প্ৰশ্ন ১। অসমৰ মাটিকালি, জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্বৰ বিষয়ে তথ্যসহকাৰে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
মাটিকালি: অসমৰ মুঠ মাটিকালি প্ৰায় ৭৮,৪৩৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ, যিয়ে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ মুঠ মাটিকালিৰ ২.৪ শতাংশ আৱৰি আছে।
জনসংখ্যা: ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি অসমৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ৩১২.০৫ লাখ (৩,১২,০৫,৫৭৬ জন)। ইয়াৰে ১৫৯.৩৯ লাখ পুৰুষ আৰু ১৫২.৬৬ লাখ মহিলা। এই জনসংখ্যা সমগ্ৰ ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ২.৫৮ শতাংশ।
জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব: ২০১১ চনত অসমৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আছিল প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩৯৮ জন (২০০১ চনত আছিল ৩৪০ জন)।
প্ৰশ্ন ২। অসমৰ শিক্ষিতৰ হাৰ কিদৰে বৃদ্ধি হৈছে চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি অসমত শিক্ষিতৰ হাৰ আছিল ৬৩.২৫ শতাংশ। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত এই হাৰ ৭২.১৯ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ভিতৰত পুৰুষৰ শিক্ষিতৰ হাৰ প্ৰায় ৭৮ শতাংশ আৰু মহিলাৰ শিক্ষিতৰ হাৰ প্ৰায় ৬৭ শতাংশ। সেইদৰে নগৰাঞ্চলত শিক্ষিতৰ হাৰ প্ৰায় ৮৮ শতাংশ আৰু গ্ৰামাঞ্চলত প্ৰায় ৭০ শতাংশ।
প্ৰশ্ন ৩। ২০১১ চনৰ তথ্য মতে অসমত কেইখন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ আৰু কেইখন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ চহৰ আছে?
উত্তৰ:
২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য মতে অসমত ৭ খন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ নগৰ (১ লাখ বা ততোধিক জনসংখ্যা) আৰু ৬ খন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ নগৰ (৫০ হেজাৰৰ পৰা ১ লাখৰ তলৰ জনসংখ্যা) আছে।
৭ খন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ নগৰ: (১) গুৱাহাটী (৯,৬৮,৫৪৯ জন), (২) শিলচৰ, (৩) ডিব্ৰুগড়, (৪) যোৰহাট, (৫) নগাঁও, (৬) তিনিচুকীয়া আৰু (৭) তেজপুৰ।
৬ খন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ নগৰ: (১) ধুবুৰী (৬৫,৭৫৬ জন), (২) ডিফু, (৩) উত্তৰ লখিমপুৰ, (৪) কৰিমগঞ্জ, (৫) শিৱসাগৰ আৰু (৬) গোৱালপাৰা।
প্ৰশ্ন ৪। ১৯০১ চনৰপৰা ২০১১ চনলৈ অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
১৯০১ চনত অসমৰ জনসংখ্যা আছিল মাত্ৰ ৩২.৮৯ লাখ (ভাৰতৰ ১.৩৮%)। ১৯০১ ৰ পৰা ১৯৪১ চনলৈ চাৰিটা দশকত জনসংখ্যা দুগুণতকৈ বৃদ্ধি পাই ৬৬.৯৪ লাখ হয়গৈ। স্বাধীনোত্তৰ কালত ১৯৫১-৬১ আৰু ১৯৬১-৭১ দশকত জনসংখ্যা অভূতপূৰ্বভাৱে বাঢ়ি ক্ৰমে ৩৪.৯৮% আৰু ৩৪.৯৫% হয় (পূৰ্ব পাকিস্তানৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ ফলত)। ইয়াৰ পিছৰ দশকবিলাকত (১৯৮১-২০১১) জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ গতি কিছু হ্ৰাস পায় আৰু ২০১১ চনত বৃদ্ধিৰ হাৰ ১৭.০৭% হৈ মুঠ জনসংখ্যা ৩১২.০৫ লাখ হয়গৈ।
প্ৰশ্ন ৫। ভৌগোলিক অঞ্চলভেদে উপযুক্ত মানচিত্ৰৰ সহায়ত অসমৰ জনসংখ্যাৰ বিতৰণ পৰ্যালোচনা কৰা।
উত্তৰ:
অসমৰ জনসংখ্যা প্ৰধান তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত বিতৰণ হৈ আছে—
(১) ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা: সাৰুৱা সমভূমি, সুচল কৃষি আৰু উন্নত যাতায়াতৰ বাবে অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮৫% লোকে ইয়াত বাস কৰে। ২০১১ চনত ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিমিত ৪৭০ জন (নামনি অঞ্চলত ৫৫৮ জন, মধ্য অঞ্চলত ৫৯৫ জন আৰু উজনি অঞ্চলত ৩০৫ জন)।
(২) বৰাক উপত্যকা: সাৰুৱা কৃষিভূমিৰ বাবে ইয়াত অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১১% লোকে বাস কৰে আৰু ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিমিত ৫২৪ জন।
(৩) পাৰ্বত্য অঞ্চল (কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমা হাছাও): ওখোৰা-মোখোৰা পাহাৰীয়া প্ৰতিকূল অৱস্থাৰ বাবে মাত্ৰ ৩.৭৫% লোকে বাস কৰে আৰু ঘনত্ব আটাইতকৈ কম— প্ৰতি বৰ্গ কিমিত মাত্ৰ ৭৬ জন।
প্ৰশ্ন ৬। অসমৰ জনসংখ্যা বিতৰণৰ ভিন্নতাৰ কাৰণবোৰ উদাহৰণসহ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
অসমত অঞ্চলভেদে জনসংখ্যাৰ ভিন্নতাৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল—
(১) ভূ-প্ৰকৃতি আৰু মাটিৰ উৰ্বৰতা: ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাকৰ সাৰুৱা সমভূমিত খেতি-বাতিৰ সুবিধা থকাত ঘন জনবসতি দেখা যায় (যেনে— নগাঁও, ধুবুৰী), কিন্তু পাহাৰীয়া অঞ্চলত কৃষিকাৰ্য কঠিন বাবে সেৰেঙা বসতি (যেনে— ডিমা হাছাও)।
(২) যাতায়াত আৰু উদ্যোগৰ প্ৰসাৰ: উন্নত পথ আৰু ৰে’ল সংযোগ থকা অঞ্চল তথা ঔদ্যোগিক এলেকাত মানুহৰ বসতি বেছি।
(৩) নগৰীকৰণ আৰু সা-সুবিধা: শিক্ষা, ব্যৱসায় আৰু চাকৰিৰ বাবে গুৱাহাটীৰ দৰে মহানগৰত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব সৰ্বাধিক (২০১০ জন/বৰ্গ কিমি)।
প্ৰশ্ন ৭। ২০১১ চনৰ তথ্য মতে অসমৰ জিলাসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা আৰু আটাইতকৈ কম জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা জিলাৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যাৰ জিলা: নগাঁও জিলা (২৮,২৩,৭৬৮ জন)।
আটাইতকৈ কম জনসংখ্যাৰ জিলা: ডিমা হাছাও জিলা (২,১৪,১০২ জন)।
আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা জিলা: কামৰূপ মেট্ৰ’ জিলা (প্ৰতি বৰ্গ কিমিত ২০১০ জন)।
আটাইতকৈ কম জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা জিলা: ডিমা হাছাও জিলা (প্ৰতি বৰ্গ কিমিত ৪৪ জন)।
প্ৰশ্ন ৮। অসমৰ জনসংখ্যাৰ বৃদ্ধিৰ কাৰণবোৰ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
অসমত উচ্চ হাৰত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ দুটা মূল কাৰণ হ’ল—
(১) জনসংখ্যাৰ প্ৰাকৃতিক বৃদ্ধি: উন্নত চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ ফলত মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ বিপৰীতে জন্মৰ হাৰ বৃদ্ধি পোৱা।
(২) অবিৰত জনপ্ৰব্ৰজন: ১৮২৬ চনৰ পৰা ব্ৰিটিছৰ পৃষ্ঠপোষকতাত বনুৱা আৰু শ্ৰমিকৰ আগমন, ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজন আৰু ১৯৭১ চনৰ বাংলাদেশ যুদ্ধৰ সময়ত পূব পাকিস্তান (বাংলাদেশ)ৰ পৰা হোৱা অবাধ অনুপ্ৰৱেশ।
প্ৰশ্ন ৯। অসমলৈ প্ৰাচীন কালৰপৰা বৰ্তমান সময়লৈকে হোৱা জনপ্ৰব্ৰজনৰ সোঁতবোৰ একাদিক্ৰমে উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
(১) অষ্ট্ৰিক জনগোষ্ঠী: দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পৰা অহা প্ৰথম জনস্ৰোত (যেনে— খাছিয়া আৰু জয়ন্তীয়াসকল)।
(২) তিব্বতীয়-বৰ্মণ মংগোলীয়সকল: মধ্য এছিয়াৰ পৰা হিমালয় পাৰ হৈ অহা বড়ো, মিছিং, ৰাভা, তিৱা, কাৰ্বি, ডিমাছা আদি জনজাতি।
(৩) ক’কেছীয় বা সিন্ধু-আৰ্যমূলৰ লোক: গংগা সমভূমিৰ পৰা অহা হিন্দুধৰ্মী ব্ৰাহ্মণ, কায়স্থ, কলিতা আদি লোকসকল।
(৪) মুছলমানসকলৰ আগমন: ১৩ শতিকাত বখতিয়াৰ খিলিজীৰ আক্ৰমণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মোগল যুগলৈকে সৈন্য আৰু কাৰিকৰ হিচাপে অহা লোকসকল।
(৫) আহোমসকল: ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত চুকাফাৰ নেতৃত্বত উত্তৰ ম্যানমাৰৰ চান মালভূমিৰ পৰা আগমন।
(৬) কোঁচ-ৰাজবংশীসকল।
(৭) ব্ৰিটিছ যুগত অহা লোকসকল: চাহ বনুৱা (চোটনাগপুৰৰ পৰা), নেপালী সম্প্ৰদায় আৰু ব্যৱসায়-চাকৰিৰ বাবে অহা বিহাৰী, মাৰোৱাৰী আৰু বঙালী লোক।
(৮) পূৰ্ববংগৰ (বাংলাদেশ) লোক: ১৮৯০ ৰ পৰা অবাধে অহা ভূমিহীন কৃষক আৰু ১৯৪৭/১৯৭১ চনৰ শৰণাৰ্থী।
প্ৰশ্ন ১০। অসমৰ আহোমসকলৰ জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দাঙি ধৰা।
উত্তৰ:
আহোমসকল মূলতঃ মংগোলীয় জনগোষ্ঠীৰ ‘টাই-চীন’ শাখাৰ লোক। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওলুং চুকাফাৰ নেতৃত্বত উত্তৰ ম্যানমাৰৰ চান মালভূমিৰ পৰা পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ আহি এওঁলোকে উজনি অসমত আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এওঁলোকে অসমত প্ৰায় ছশ বছৰ ৰাজত্ব কৰি এক বৰ্ণিল আৰু শক্তিশালী অসমীয়া জাতীয় জীৱন আৰু কৃষ্টি-সংস্কৃতি গঢ়ি তোলে।
প্ৰশ্ন ১১। পৰিবহণ ব্যৱষ্ঠাই অসমৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতিত কিদৰে সহায় কৰিছে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে অসমৰ পৰিবহণ ব্যৱষ্ঠাই ৰাজ্যৰ অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে—
(১) চাহ, খনিজ তেল, কয়লা আদি কৃষিজাত আৰু খনিজ সামগ্ৰী দেশ-বিদেশৰ বজাৰলৈ সৰবৰাহ কৰা।
(২) গাঁও আৰু চহৰৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰি কৃষি আৰু ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ বিকাশ ঘটোৱা।
(৩) নিবনুৱা সমস্যা সমাধানত বৃহৎ নিয়োগৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰা।
(৪) পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশ আৰু দেশৰ অন্যান্য ৰাজ্যৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা।
প্ৰশ্ন ১২। অসমৰ জলপৰিবহণৰ বিষয়ে এটি চমু টোকা লিখা।
উত্তৰ:
অসম এখন নদীমাতৃক ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীয়ে ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক জলপথ সৃষ্টি কৰিছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২: শদিয়াৰ পৰা ধুবুৰীলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ৮৯১ কিমি নাব্য জলপথক ১৯৮৮ চনত দেশৰ দ্বিতীয়টো ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ঘোষণা কৰা হয়।
ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-৬: বৰাক নদীৰ লখিপুৰৰ পৰা ভাঙালৈ ১২১ কিমি জলপথক ২০১৩ চনত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ স্বীকৃতি দিয়া হয়।
জলপৰিবহণ ব্যৱস্থা আটাইতকৈ কম খৰচী, ইন্ধন ৰাহি কৰা আৰু গধুৰ মাল-বস্তু কঢ়িওৱাৰ বাবে অতি উপযোগী।
প্ৰশ্ন ১৩। অসমৰ পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নৰ অন্তৰায় হিচাপে দেখা দিয়া পাঁচটা প্ৰধান কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
(১) পাহাৰ, মালভূমি, সমভূমি আৰু জলাশয়েৰে ভৰা অসমৰ জটিল আৰু ওখোৰা-মোখোৰা ভূ-প্ৰকৃতি।
(২) বাৰিষা কালৰ প্ৰচুৰ বৰষুণ, বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ ফলত বাট-পথ সহজে নষ্ট হোৱা।
(৩) ভাৰতৰ মূল ভূখণ্ডৰ সৈতে কেৱল সংকীৰ্ণ শিলিগুৰি কৰিড’ৰৰ (৫০ কিমি) দ্বাৰা সংযোগ থকা।
(৪) বাট-পথ নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতিৰ ক্ষেত্ৰত আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু পৰ্যাপ্ত মূলধনৰ অভাৱ।
(৫) পথ, ৰেল, জল আৰু বিমান পৰিবহণৰ মাজত আন্তঃপৰিবহণ সমন্বয়ৰ অভাৱ।
প্ৰশ্ন ১৪। সম্পদ বুলিলে কি বুজায়? অসমৰ প্ৰধান প্ৰাকৃতিক সম্পদবোৰ কি কি?
উত্তৰ:
সম্পদ: মানুহৰ অভাৱ আৰু প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব পৰা পৰিৱেশৰ সকলো উপযোগী দ্ৰব্যকেই সম্পদ বোলে।
অসমৰ প্ৰধান প্ৰাকৃতিক সম্পদবোৰ: (১) ভূমি সম্পদ, (২) বনজ সম্পদ, (৩) খনিজ সম্পদ (তেল, কয়লা, গেছ, চূণশিল) আৰু (৪) জলসম্পদ।
প্ৰশ্ন ১৫। অসমৰ প্ৰধান তৈলক্ষেত্ৰসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
ডিগবৈ (ভাৰতৰ প্ৰথম আৰু পুৰণি তৈলক্ষেত্ৰ), নাহৰকটীয়া, মৰাণ-হুগ্ৰীজান, ৰুদ্ৰসাগৰ, লাকোৱা, গেলেকী, বৰহোলা আৰু আমগুৰি তৈলক্ষেত্ৰ।
প্ৰশ্ন ১৬। অসমৰ জলসম্পদৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
অসমে ভাৰতবৰ্ষৰ মুঠ জলসম্পদৰ প্ৰায় ৩২ শতাংশ বহন কৰে।
পৃষ্ঠজল: চিৰপ্ৰৱাহী ব্ৰহ্মপুত্ৰ, বৰাক, অসংখ্য উপনৈ আৰু ৩,০০০ তকৈ অধিক আৰ্দ্ৰভূমি/বিল।
ভূ-তল জল: সমভূমি অঞ্চলত মাটিৰ মাত্ৰ ৫ মিটাৰ গভীৰতাতে প্ৰচুৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পানী পোৱা যায়।
এই জলসম্পদ কৃষিৰ জলসিঞ্চন, খোৱাপানী, মীন পালন আৰু জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
প্ৰশ্ন ১৭। অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহৰ অৱক্ষয়ৰ কাৰণবোৰ কি কি?
উত্তৰ:
(১) দ্ৰুত জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু জনবসতি সম্প্ৰসাৰণৰ হেঁচা।
(২) নিৰ্বিচাৰে বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু কৃষিভূমি/জলাশয় বেদখল।
(৩) অনৱীকৰণযোগ্য খনিজ সম্পদৰ অপৰিকল্পিত আৰু মাত্ৰাধিক আহৰণ।
(৪) উপযুক্ত সম্পদ পৰিকল্পনা আৰু সংৰক্ষণ নীতিৰ অভাৱ।
প্ৰশ্ন ১৮। বৰ্ধিত জনসংখ্যাই প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ওপৰত কেনেদৰে প্ৰভাৱ পেলাইছে?
উত্তৰ:
(১) বাসস্থান নিৰ্মাণৰ বাবে গছ-গছনি আৰু অৰণ্য ধ্বংস কৰা হৈছে।
(২) জলাশয় আৰু আৰ্দ্ৰভূমি পুতি পেলোৱাৰ ফলত জলসম্পদ আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাইছে।
(৩) খাদ্য শস্য উৎপাদন বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাসায়নিক সাৰ প্ৰয়োগ কৰি মাটি প্ৰদূষিত কৰা হৈছে।
(৪) খনিজ তেল আৰু কয়লাৰ দৰে অনৱীকৰণযোগ্য সম্পদ ক্ষিপ্ৰতাৰে নিঃশেষ হ’বলৈ ধৰিছে।
প্ৰশ্ন ১৯। অসমৰ বৃহৎ জনসংখ্যা ৰাজ্যখনৰ বোজা (সমস্যা) নে সম্পদ? আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
যদি জনসংখ্যাক নিৰক্ষৰ, অদক্ষ আৰু নিবনুৱা কৰি ৰখা হয়, তেন্তে ই ৰাজ্যৰ খাদ্য, বাসস্থান আৰু অৰ্থনীতিৰ বাবে এক গুৰুতৰ বোজা হৈ পৰে। কিন্তু অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৩৫% তকৈ অধিক লোক ১৫ ৰ পৰা ৩৪ বছৰ বয়সৰ কৰ্মক্ষম যুৱপ্ৰজন্ম। এই বৃহৎ যুৱশক্তিক আধুনিক শিক্ষা, কাৰিকৰী জ্ঞান আৰু বৃত্তিগত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিলে ই ৰাজ্যৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ শ্ৰেষ্ঠ মানৱ সম্পদলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব।
প্ৰশ্ন ২০। অসমত মানৱ সম্পদ গঢ়িবলৈ কেনে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব লাগে?
উত্তৰ:
(১) গুণগত শিক্ষা, কাৰিকৰী আৰু বৃত্তিমুখী শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা।
(২) যুৱক-যুৱতীসকলক আত্মসংস্থাপনৰ বাবে দক্ষতা বৃদ্ধিৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু সুলভ ঋণ প্ৰদান কৰা।
(৩) আধুনিক স্বাস্থ্যসেৱা আৰু পুষ্টিৰ মান উন্নত কৰা।
(৪) সমাজৰ দুৰ্বল শ্ৰেণী, দৰিদ্ৰ আৰু মহিলাসকলৰ সৱলীকৰণ কৰা।
প্ৰশ্ন ২১। অসমৰ অৰ্থনীতিত কৃষিখণ্ডৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
অসমৰ অৰ্থনীতিৰ মূল চালিকা শক্তি হ’ল কৃষি। ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় ৭৫% লোক কৃষিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আৰু ৫৩% তকৈ অধিক কৰ্মক্ষম লোক কৃষিত নিয়োজিত হৈ আছে। ধান, চাহ, মৰাপাট, ফল-মূল আৰু শাক-পাচলিৰ উৎপাদনে ৰাজ্যৰ খাদ্য সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ লগতে ৰাজ্যিক ঘৰুৱা উৎপাদন আৰু ৰাজহ সংগ্ৰহত অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰে।
প্ৰশ্ন ২২। অসমৰ কৃষি-জলবায়বীয় অঞ্চলকেইটা কি কি? এইকেইটাৰ বৈশিষ্ট্য চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
মাটিৰ প্ৰকাৰ, ভূ-প্ৰকৃতি আৰু বৰষুণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অসমক ৬ টা কৃষি-জলবায়বীয় অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে—
(১) নামনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল
(২) উত্তৰপাৰৰ সমভূমি অঞ্চল
(৩) মধ্য ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল
(৪) উজনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল
(৫) বৰাক উপত্যকা অঞ্চল
(৬) পাৰ্বত্য অঞ্চল।
বৈশিষ্ট্য: সমভূমি অঞ্চলসমূহত প্ৰচুৰ বৰষুণ আৰু সাৰুৱা পলসুৱা মাটিত শালি ধান, আহু ধান, মৰাপাট আৰু চাহ খেতি কৰা হয়। পাৰ্বত্য অঞ্চলত পৰম্পৰাগত ঝুম খেতি আৰু পাহাৰৰ ঢালত ফল-মূলৰ খেতি কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ২৩। অসমত কি কি ধানৰ খেতি কৰা হয়? এইকেইটাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
(১) শালি ধান (Winter rice): অসমৰ আটাইতকৈ প্ৰধান ধান (মুঠ ধান খেতিৰ ৭০%)। জুলাই-আগষ্টত ৰুই নৱেম্বৰ-ডিচেম্বৰত চপোৱা হয়।
(২) আহু ধান (Autumn rice): ফেব্ৰুৱাৰী-মাৰ্চত সিঁচি বা ৰুই জুন-জুলাইত চপোৱা হয় (নামনি অসমত প্ৰধান)।
(৩) বড়ো ধান (Summer rice): শীতকালত দ মাটিত আৰম্ভ কৰি বাৰিষা বানপানী অহাৰ পূৰ্বে জুন-জুলাইত চপোৱা হয় (বানপীড়িত অঞ্চলত জনপ্ৰিয়)।
প্ৰশ্ন ২৪। ধান কিয় অসমৰ প্ৰধান শস্য হিচাপে পৰিগণিত হৈছে?
উত্তৰ:
অসমৰ উষ্ণ আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ু, প্ৰচুৰ বৃষ্টিপাত আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ-বৰাক উপত্যকাৰ সাৰুৱা পলসুৱা মাটি ধান খেতিৰ বাবে অত্যন্ত উপযোগী। তদুপৰি ভাত অসমৰ সকলো মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য হোৱাৰ বাবে ৰাজ্যখনৰ সৰ্বাধিক কৃষি মাটিত (প্ৰায় ২৫.৪৫ লাখ হেক্টৰ) ধান খেতি কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ২৫। অসমত কি কি মাহজাতীয় শস্যৰ খেতি কৰা হয়?
উত্তৰ:
মাটি মাহ, মগু মাহ, মচুৰ মাহ, মটৰ মাহ, ৰহৰ মাহ, বুট মাহ ইত্যাদি।
প্ৰশ্ন ২৬। অসমৰ ঝুম খেতিৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমা হাছাও পাৰ্বত্য জিলা দুখনত জনজাতীয় লোকসকলে পাহাৰৰ হাবি-জংঘল কাটি পুৰি মাটি মুকলি কৰি পৰম্পৰাগতভাৱে কৰা স্থানান্তৰিত কৃষিকে ঝুম খেতি (Shifting Cultivation) বোলে। মাটিৰ উৰ্বৰতা কমিলে আন এডোখৰ ঠাইলৈ গৈ পুনৰ খেতি কৰা হয়। ইয়াৰ উৎপাদন কম আৰু ইয়াৰ ফলত ব্যাপক বননি ধ্বংস আৰু মাটিৰ খহনীয়া হয়। সেয়ে ইয়াৰ সলনি চিৰস্থায়ী ‘বেদিকা কৃষি’ (Terrace Cultivation) জনপ্ৰিয় কৰা দৰকাৰ।
প্ৰশ্ন ২৭। ২০১৪ চনৰ অসমৰ ঔদ্যোগিক আৰু বিনিয়োগ নীতিৰ প্ৰধান লক্ষ্যবোৰ কি কি?
উত্তৰ:
(১) উৎপাদন আৰু সেৱা খণ্ডৰ বিকাশ ঘটাই ৰাজ্যৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধি কৰা।
(২) গ্ৰামাঞ্চলত জনমূৰি আয় আৰু নিয়োগৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰা।
(৩) অতি ক্ষুদ্ৰ, ক্ষুদ্ৰ আৰু মধ্যমীয়া (MSME) উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে বিনিয়োগ বৃদ্ধি কৰা।
(৪) বৃহৎ সংখ্যক দক্ষ কাৰিকৰী লোক সৃষ্টি কৰা।
প্ৰশ্ন ২৮। সেৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ বুলিলে কি বুজায়? উদাহৰণ দি বুজাই লিখা।
উত্তৰ:
যিবোৰ উদ্যোগে কোনো বস্তু প্ৰত্যক্ষভাৱে উৎপাদন নকৰি মানুহক বিভিন্ন সেৱা আগবঢ়োৱাৰ জৰিয়তে অৰ্থনৈতিক কাৰ্য সম্পাদন কৰে, তাকে সেৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ (Service Sector Industry) বোলে।
উদাহৰণ: পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ, পৰ্যটন আৰু হোটেল ব্যৱসায়, বেংক আৰু বীমা সেৱা, বাণিজ্য, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সেৱা ইত্যাদি।
প্ৰশ্ন ২৯। অসমৰ প্ৰধান কৃষিভিত্তিক উদ্যোগবোৰ কি কি?
উত্তৰ:
চাহ উদ্যোগ, ৰেচম (এৰি, মুগা, পাট) উদ্যোগ, খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ উদ্যোগ, ৰবৰ উদ্যোগ, কাগজ উদ্যোগ, প্লাইউড আৰু বাঁহ-বেতৰ উদ্যোগ।
প্ৰশ্ন ৩০। অসমৰ চাহ উদ্যোগৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ:
চাহ উদ্যোগ অসমৰ সৰ্ববৃহৎ কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ। অসমে ভাৰতৰ মুঠ চাহ উৎপাদনৰ ৫০ শতাংশতকৈ অধিক অকলেই উৎপাদন কৰে। ৰাজ্যখনত ৭৬৫ খন ডাঙৰ চাহ বাগিচা আৰু ৭৮,০০০ ৰো অধিক ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। বিশ্বনাথ জিলাৰ মোনাবাৰী চাহ বাগিচা এছিয়াৰ বৃহত্তম বাগিচা। দৈনিক প্ৰায় ৬.৮৬ লাখ লোক এই উদ্যোগত নিয়োজিত হৈ আছে।
প্ৰশ্ন ৩১। অসমৰ মীন উদ্যোগৰ বৰ্তমান অৱস্থা কেনেকুৱা?
উত্তৰ:
প্ৰচুৰ নদ-নদী, বিল আৰু জলাশয় থকা সত্ত্বেও অসমৰ মীন উদ্যোগৰ বৰ্তমান অৱস্থা সন্তোষজনক নহয়। ৰাজ্যৰ ঘৰুৱা উৎপাদনলৈ ইয়াৰ বৰঙণি মাত্ৰ ২%। অসমত বছৰি প্ৰায় ০.৫২ লাখ টন মাছৰ নাটনি হয়, যাৰ বাবে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আদি বহিঃৰাজ্যৰ পৰা মাছ আমদানি কৰিবলগীয়া হয়।
প্ৰশ্ন ৩২। অসমৰ কৃষি উন্নয়নৰ সমস্যাবোৰ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
(১) বাৰিষা কালৰ নিয়মীয়া বানপানী আৰু গৰাখহনীয়া।
(২) পুৰণিকলীয়া পৰম্পৰাগত পদ্ধতি আৰু জলসিঞ্চনৰ অভাৱ।
(৩) খেতিৰ মাটি সৰু সৰু খণ্ডত বিভক্ত হোৱা বাবে যন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰত অসুবিধা।
(৪) উন্নত বীজ, সাৰ আৰু সুলভ কৃষি ঋণৰ নাটনি।
(৫) উপযুক্ত শীতল ভঁৰাল আৰু উচিত বজাৰ মূল্যৰ অভাৱ।
প্ৰশ্ন ৩৩। অসমৰ ঔদ্যোগিক বিকাশ এতিয়াও কিয় মন্থৰ হৈ আছে তাৰ কাৰণসমূহ লিখা।
উত্তৰ:
(১) অনুন্নত পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ আন্তঃগাঁথনি।
(২) মূলধন আৰু বিনিয়োগৰ অভাৱ।
(৩) শক্তিৰ (বিদ্যুৎ) নিয়মীয়া যোগানৰ নাটনি।
(৪) স্থানীয় লোকৰ মাজত উদ্যোগী স্পৃহাৰ অভাৱ।
(৫) ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা আৰু উপযুক্ত উদ্যোগ নীতিৰ লেহেমীয়া ৰূপায়ণ।
প্ৰশ্ন ৩৪। অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ সমস্যাবোৰ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
(১) পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ দুৰ্বল যাতায়াত আৰু উন্নত হোটেল/আশ্ৰয়ৰ অভাৱ।
(২) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰচাৰ আৰু মূলধন বিনিয়োগৰ অভাৱ।
(৩) বাৰিষা কালৰ বানপানী আৰু প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ।
(৪) পৰ্যটকৰ সুৰক্ষা আৰু আধুনিক সুযোগ-সুবিধাৰ সীমাবদ্ধতা।
প্ৰশ্ন ৩৫। অসমৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ সম্ভাৱনাবোৰ কি কি?
উত্তৰ:
(১) খনিজ সম্পদ (তেল, গেছ, কয়লা) আৰু বনজ সম্পদৰ আধাৰত নতুন উদ্যোগ গঢ়ি তোলা।
(২) প্ৰচুৰ জলসম্পদক জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু মীন পালনত ব্যৱহাৰ কৰা।
(৩) জৈৱিক কৃষি, ফল-মূল সংৰক্ষণ আৰু চাহ-ৰেচম উদ্যোগৰ সম্প্ৰসাৰণ।
(৪) কাজিৰঙা, নদীদ্বীপ মাজুলী আদিৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশ্বমুখী বিকাশ।
(৫) কৰ্মক্ষম বিশাল যুৱপ্ৰজন্মক দক্ষ মানৱ সম্পদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰি নিয়োগ বৃদ্ধি কৰা।