১. তথ্য সংগ্ৰহ আৰু সজোৱাৰ ধাৰণা (পৃষ্ঠা ২১৩)
প্ৰশ্ন ১: চাকিত ৰং কৰাৰ তথ্য চাই তলৰ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ দিয়া (পৃষ্ঠা ২১৩):
চিত্ৰ: ৰং কৰা চাকিৰ সংখ্যাৰ তথ্যচিত্ৰ
(ক) কোনটো ৰঙৰ চাকিৰ সংখ্যা আটাইতকৈ বেছি?
উত্তৰ: গাঢ় নীলা ৰঙৰ চাকি (মুঠ ৭ টা)।
উত্তৰ: গাঢ় নীলা ৰঙৰ চাকি (মুঠ ৭ টা)।
(খ) কোনটো ৰঙৰ চাকিৰ সংখ্যা আটাইতকৈ কম?
উত্তৰ: বেঙুনীয়া ৰঙৰ চাকি (মাত্ৰ ৩ টা)।
উত্তৰ: বেঙুনীয়া ৰঙৰ চাকি (মাত্ৰ ৩ টা)।
(গ) শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত কোনটো ৰং আটাইতকৈ প্ৰিয়?
উত্তৰ: নীলা ৰং (কাৰণ নীলা ৰঙৰ চাকিৰ সংখ্যা আটাইতকৈ বেছি)।
উত্তৰ: নীলা ৰং (কাৰণ নীলা ৰঙৰ চাকিৰ সংখ্যা আটাইতকৈ বেছি)।
(ঘ) প্ৰশ্নবোৰ সমাধান কৰিবলৈ কৃপাল আৰু বিভাৰ উপস্থাপনৰ কোনটো ব্যৱহাৰ কৰিলা আৰু কিয়?
উত্তৰ: আমি কৃপালৰ উপস্থাপন ব্যৱহাৰ কৰিলোঁ। কাৰণ কৃপালে একে ৰঙৰ চাকিবোৰ একাদিক্ৰমে সুন্দৰকৈ শাৰী পাতি সজাই থৈছে, যাৰ ফলত চকু ফুৰায়েই সহজে গণনা কৰিব পৰা যায়। আনহাতে বিভাৰ চাকিবোৰ খেলিমেলিকৈ থকা বাবে গণনা কৰাত অসুবিধা হয়।
উত্তৰ: আমি কৃপালৰ উপস্থাপন ব্যৱহাৰ কৰিলোঁ। কাৰণ কৃপালে একে ৰঙৰ চাকিবোৰ একাদিক্ৰমে সুন্দৰকৈ শাৰী পাতি সজাই থৈছে, যাৰ ফলত চকু ফুৰায়েই সহজে গণনা কৰিব পৰা যায়। আনহাতে বিভাৰ চাকিবোৰ খেলিমেলিকৈ থকা বাবে গণনা কৰাত অসুবিধা হয়।
২. বাৰ্ষিক ক্ৰীড়া সপ্তাহৰ প্ৰিয় খেলৰ তালিকা (পৃষ্ঠা ২১৪ - ২১৬)
প্ৰশ্ন ১: শ্ৰেণীৰ ৩০ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰিয় খেলৰ তথ্য তালিকাভুক্ত কৰা (পৃষ্ঠা ২১৬):
ব’ৰ্ডত লিখা কেঁচা তথ্যসমূহ:
ক, ব, দ, প, ফ, প, প, ক, দ, ক, ব, ব, প, প, ক, ফ, প, দ, দ, প, দ, ফ, প, প, ক, ক, ব, ক, ক, দ
ক, ব, দ, প, ফ, প, প, ক, দ, ক, ব, ব, প, প, ক, ফ, প, দ, দ, প, দ, ফ, প, প, ক, ক, ব, ক, ক, দ
চিত্ৰ: শিক্ষাৰ্থীসকলৰ প্ৰিয় খেলৰ স্তম্ভ লেখ
| ক্ৰমিক নং | প্ৰিয় খেলৰ নাম | প্ৰতীক | শিক্ষাৰ্থীৰ সংখ্যা |
|---|---|---|---|
| ১ | ক্ৰিকেট | ক | ৮ |
| ২ | বেডমিণ্টন | ব | ৪ |
| ৩ | পাৰ-পানী | প | ৯ |
| ৪ | দৌৰ | দ | ৬ |
| ৫ | ফুটবল | ফ | ৩ |
| মুঠ শিক্ষাৰ্থী | ৩০ গৰাকী | ||
• কোনটো আৰ্হিত তথ্যবোৰ সহজে বুজিব পৰা হৈছে?
উত্তৰ: দ্বিতীয় আৰ্হিত (তালিকাৰ ৰূপত)। কাৰণ তালিকাত নিৰ্দিষ্ট খেলৰ বিপৰীতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা পোনপটীয়াকৈ পোৱা যায়।
উত্তৰ: দ্বিতীয় আৰ্হিত (তালিকাৰ ৰূপত)। কাৰণ তালিকাত নিৰ্দিষ্ট খেলৰ বিপৰীতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সংখ্যা পোনপটীয়াকৈ পোৱা যায়।
৩. গ্ৰন্থমেলাৰ কিতাপ বিক্ৰীৰ হিচাপ (পৃষ্ঠা ২১৭)
প্ৰশ্ন ১: মেথিউ আৰু এলিজাৰ কিতাপৰ বিপণীৰ তথ্য পৰ্যবেক্ষণ কৰি উত্তৰ দিয়া (পৃষ্ঠা ২১৭):
তিনিদিনত বিক্ৰী হোৱা কিতাপৰ হিচাপ:
• মেথিউৰ গল্পপুথি: ১ম দিন = ৫ খন, ২য় দিন = ৮ খন, ৩য় দিন = ১০ খন
• এলিজাৰ কবিতা পুথি: ১ম দিন = ৪ খন, ২য় দিন = ৬ খন, ৩য় দিন = ৭ খন
• মেথিউৰ গল্পপুথি: ১ম দিন = ৫ খন, ২য় দিন = ৮ খন, ৩য় দিন = ১০ খন
• এলিজাৰ কবিতা পুথি: ১ম দিন = ৪ খন, ২য় দিন = ৬ খন, ৩য় দিন = ৭ খন
(ক) বিক্ৰী হোৱা গল্পপুথিৰ সংখ্যা কোনটো দিনত আটাইতকৈ বেছি?
উত্তৰ: তৃতীয় দিনত (১০ খন গল্পপুথি)।
উত্তৰ: তৃতীয় দিনত (১০ খন গল্পপুথি)।
(খ) তৃতীয় দিনা বিক্ৰী হোৱা কবিতা পুথিৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰ: ৭ খন।
উত্তৰ: ৭ খন।
(গ) তিনিওদিনত বিক্ৰী হোৱা গল্পপুথিৰ মুঠ সংখ্যা কিমান?
সমাধান: ৫ + ৮ + ১০ = ২৩ খন।
সমাধান: ৫ + ৮ + ১০ = ২৩ খন।
(ঘ) প্ৰথম আৰু তৃতীয় দিনা বিক্ৰী হোৱা কবিতা পুথিৰ সংখ্যাৰ পাৰ্থক্য উলিওৱা:
সমাধান: ৭ - ৪ = ৩ খন।
সমাধান: ৭ - ৪ = ৩ খন।
(ঙ) মুঠ বিক্ৰী হোৱা কিতাপৰ তালিকাখন পূৰ কৰা:
| দিন | গল্পপুথি | কবিতা পুথি | মুঠ বিক্ৰী হোৱা কিতাপৰ সংখ্যা |
|---|---|---|---|
| প্ৰথম দিন | ৫ | ৪ | ৫ + ৪ = ৯ খন |
| দ্বিতীয় দিন | ৮ | ৬ | ৮ + ৬ = ১৪ খন |
| তৃতীয় দিন | ১০ | ৭ | ১০ + ৭ = ১৭ খন |
| তিনিওদিনৰ সৰ্বমুঠ বিক্ৰী | ৪০ খন | ||
৪. চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ প্ৰিয় ফলৰ চিত্ৰলেখ (পৃষ্ঠা ২১৮)
প্ৰশ্ন ১: ৰাকেশ ছাৰে প্ৰস্তুত কৰা প্ৰিয় ফলৰ তালিকা আৰু চিত্ৰলেখ (পৃষ্ঠা ২১৮):
দিয়া তথ্য: আম = ১৫, কল = ১১, খেজুৰ = ৩, ডালিম = ৫, মধুৰীআম = ১১, আনাৰস = ৪
চিত্ৰ: প্ৰিয় ফলৰ চিত্ৰলেখ (Pictograph)
(ক) শ্ৰেণীটোত মুঠ কিমানগৰাকী শিক্ষাৰ্থী আছে?
সমাধান: ১৫ + ১১ + ৩ + ৫ + ১১ + ৪ = ৪৯ গৰাকী।
সমাধান: ১৫ + ১১ + ৩ + ৫ + ১১ + ৪ = ৪৯ গৰাকী।
(খ) শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত কোন দুবিধ ফল সমানে প্ৰিয়?
উত্তৰ: কল আৰু মধুৰীআম (দুয়োবিধ ফলকে ১১ জনকৈ শিক্ষাৰ্থীয়ে ভাল পায়)।
উত্তৰ: কল আৰু মধুৰীআম (দুয়োবিধ ফলকে ১১ জনকৈ শিক্ষাৰ্থীয়ে ভাল পায়)।
(গ) শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত আটাইতকৈ কম প্ৰিয় ফলবিধ কি?
উত্তৰ: খেজুৰ (মাত্ৰ ৩ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীয়ে বাছি লৈছে)।
উত্তৰ: খেজুৰ (মাত্ৰ ৩ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীয়ে বাছি লৈছে)।
৫. জ্যামিতিক ঘনবস্তু আৰু সিহঁতৰ জালি (পৃষ্ঠা ২১৯ - ২২৩)
প্ৰশ্ন ১: বিভিন্ন জ্যামিতিক ঘনবস্তুৰ জালিৰ (Nets) পৰিচিতি:
কাগজ কাটি আৰু আঁচ টনা ৰেখাত ভাঁজ কৰি তলৰ ঘনবস্তুবোৰ গঠন কৰিব পাৰি—
চিত্ৰ: প্ৰিজম আৰু ঘনকৰ ভাঁজ কৰিব পৰা জালি
ঘনবস্তুসমূহৰ চিনাকি:
• ১। ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম (Triangular Prism): দুখন ত্ৰিভুজাকাৰ আৰু তিনিখন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
• ২। আয়তীয় প্ৰিজম বা আয়তীয় ঘনক (Cuboid): ৬ খন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
• ৩। ত্ৰিভুজীয় পিৰামিড (Tetrahedron): ৪ খন ত্ৰিভুজাকাৰ ফলক থাকে।
• ৪। বৰ্গীয় পিৰামিড (Square Pyramid): ১ খন বৰ্গাকাৰ ভূমি আৰু ৪ খন ত্ৰিভুজাকাৰ ফলক থাকে।
• ৫। ষড়ভুজীয় প্ৰিজম (Hexagonal Prism): দুখন ষড়ভুজ আৰু ৬ খন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
• ১। ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম (Triangular Prism): দুখন ত্ৰিভুজাকাৰ আৰু তিনিখন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
• ২। আয়তীয় প্ৰিজম বা আয়তীয় ঘনক (Cuboid): ৬ খন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
• ৩। ত্ৰিভুজীয় পিৰামিড (Tetrahedron): ৪ খন ত্ৰিভুজাকাৰ ফলক থাকে।
• ৪। বৰ্গীয় পিৰামিড (Square Pyramid): ১ খন বৰ্গাকাৰ ভূমি আৰু ৪ খন ত্ৰিভুজাকাৰ ফলক থাকে।
• ৫। ষড়ভুজীয় প্ৰিজম (Hexagonal Prism): দুখন ষড়ভুজ আৰু ৬ খন আয়তাকাৰ ফলক থাকে।
৬. পৰিৱেশ সজাগতা আৰু প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সুৰক্ষা (পৃষ্ঠা ২২৪ - ২২৮)
প্ৰশ্ন ১: পানী সংৰক্ষণ আৰু ভূমিকম্পৰ সময়ত ল'বলগীয়া সাৱধানতাসমূহ:
• পানী সংৰক্ষণৰ মূল বাৰ্তা:
"পানীয়েই জীৱৰ প্ৰাণ।" পানী অবিহনে কোনো জীৱ জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। সেয়েহে বৰষুণৰ পানী টেংকীত সংৰক্ষণ কৰি ঘৰ আৰু বিদ্যালয়ত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে আৰু পানীৰ অপচয় ৰোধ কৰিব লাগে।
"পানীয়েই জীৱৰ প্ৰাণ।" পানী অবিহনে কোনো জীৱ জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। সেয়েহে বৰষুণৰ পানী টেংকীত সংৰক্ষণ কৰি ঘৰ আৰু বিদ্যালয়ত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে আৰু পানীৰ অপচয় ৰোধ কৰিব লাগে।
• ভূমিকম্পৰ সময়ত ল'বলগীয়া প্ৰস্তুতি:
১। মুকলি ঠাইত থাকিলে লগে লগে মাটিত শুই পৰিব লাগে।
২। ঘৰৰ ভিতৰত থাকিলে মজবুত বিছনা বা মেজৰ তলত আশ্ৰয় লৈ মূৰটো সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব লাগে।
৩। বিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীকোঠাত থাকিলে বেঞ্চ বা মেজৰ তলত সোমাই তাৰ খুৰা খামুচি ধৰি থাকিব লাগে।
১। মুকলি ঠাইত থাকিলে লগে লগে মাটিত শুই পৰিব লাগে।
২। ঘৰৰ ভিতৰত থাকিলে মজবুত বিছনা বা মেজৰ তলত আশ্ৰয় লৈ মূৰটো সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব লাগে।
৩। বিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীকোঠাত থাকিলে বেঞ্চ বা মেজৰ তলত সোমাই তাৰ খুৰা খামুচি ধৰি থাকিব লাগে।
• নিৰ্মল অসম আৰু স্বচ্ছতাৰ সংকল্প:
"স্বচ্ছ জীৱন, সুস্থ জীৱন।" সকলো পেলনীয়া জাবৰ ডাষ্টবিন বা গাঁতত পেলাব লাগে আৰু নিজৰ ঘৰ, বিদ্যালয় তথা চাৰিওফালৰ পৰিৱেশ সদায় পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন কৰি ৰাখিব লাগে।
"স্বচ্ছ জীৱন, সুস্থ জীৱন।" সকলো পেলনীয়া জাবৰ ডাষ্টবিন বা গাঁতত পেলাব লাগে আৰু নিজৰ ঘৰ, বিদ্যালয় তথা চাৰিওফালৰ পৰিৱেশ সদায় পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন কৰি ৰাখিব লাগে।