পাঠৰ চমু সাৰাংশ :

‘জাপাৰকুছিৰ জাপি’ পাঠটিয়ে আমাৰ অসমৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত বাঁহ-বেতৰ কুটিৰ শিল্প আৰু স্বাৱলম্বিতাৰ সুন্দৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে। নলবাৰী জিলাৰ জাপাৰকুছি গাঁওখন বাঁহ-বেত আৰু টকৌ পাতেৰে আটকধুনীয়া জাপি নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে সমগ্ৰ অসমতে বিখ্যাত।
এই গাঁৱৰ অৰ্পিতা আৰু তাইৰ ককায়েকে বাঁহেৰে নানা ধৰণৰ অপৰূপ সামগ্ৰী, যেনে— গহনা, বাচন-বৰ্তন আৰু ঘৰ সজোৱা বস্তু তৈয়াৰ কৰে। যোৱা পূজাৰ সময়ত গাঁৱৰ বাণিজ্য-মেলাত অৰ্পিতাৰ সামগ্ৰীবোৰ দেখি এজন বেপাৰীয়ে সকলোবোৰ কিনি লয় আৰু তাইক আৰু অধিক বস্তু তৈয়াৰ কৰিবলৈ উৎসাহ দিয়ে। সেই ধনেৰে অৰ্পিতাই আধুনিক যন্ত্ৰ-পাতি কিনি আৰু কেইবাগৰাকীও বাঢ়ৈক কামত লগাই এটা সফল কুটিৰ উদ্যোগ গঢ়ি তোলে। পাঠটোৱে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শ্ৰমৰ মৰ্যাদা, হস্তশিল্প আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ শিক্ষা দিয়ে।

ক্ৰিয়া-কলাপ (পাঠভিত্তিক অনুশীলনী)

১। আলোচনা কৰোঁ আৰু লিখোঁ আহা:

(ক) জাপাৰকুছি ঠাইখন কোন জিলাত অৱস্থিত? 
উত্তৰ: জাপাৰকুছি ঠাইখন নলবাৰী জিলাত অৱস্থিত।

(খ) জাপাৰকুছি কিয় বিখ্যাত?
উত্তৰ: জাপাৰকুছি অঞ্চলটো বাঁহ-বেত আৰু টকৌ পাতেৰে আটকধুনীয়া জাপি তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে সমগ্ৰ অসমতে বিখ্যাত।

(গ) জাপাৰকুছিৰ লোকসকল কি কি কামত পাৰ্গত?
উত্তৰ: জাপাৰকুছিৰ লোকসকল বাঁহ-বেতেৰে জাপি, মাছ ধৰা সঁজুলি, বাদ্যযন্ত্ৰ, গহনা, বাচন-বৰ্তন আৰু ঘৰ সজোৱা বিভিন্ন সামগ্ৰী নিৰ্মাণ কৰাত পাৰ্গত।

(ঘ) জাপি কিহেৰে সাজে?
উত্তৰ: জাপি বাঁহ, বেত আৰু টকৌ গছৰ পাতেৰে সাজে।

(ঙ) অৰ্পিতাৰ ককায়েকে সাজি উলিওৱা বাঁহৰ সঁজুলিবোৰ কি কৰে?
উত্তৰ: অৰ্পিতাৰ ককায়েকে সাজি উলিওৱা আটকধুনীয়া বাঁহৰ সঁজুলিবোৰ বজাৰলৈ নি বিক্ৰী কৰে।

(চ) অৰ্পিতাই অধিক সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে কি কৰিলে?
উত্তৰ: অৰ্পিতাই মেলাত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰি পোৱা ধনেৰে আধুনিক যন্ত্ৰ-পাতি কিনিলে আৰু কামত সহায়ৰ বাবে কেইবাগৰাকীও পাৰ্গত বাঢ়ৈ নিয়োগ কৰিলে।

২। শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা:

• নলবাৰী জিলাৰ জাপি শিল্পৰ বাবে বিখ্যাত ঠাইখনৰ নাম হৈছে—
  (ক) মাখিবাহা
  (খ) গন্ধিয়া
  (গ) জাপাৰকুছি
  (ঘ) জাগ্ৰা
  উত্তৰ: (গ) জাপাৰকুছি

ভাষা-অধ্যয়ন (ভাষাজ্ঞান আৰু ব্যাকৰণ)

৩। ‘ন্ত্ৰ’ যুক্তাক্ষৰৰ গঠন আৰু শব্দ চিনাকি:

যন্ত্ৰ শব্দত থকা যুক্তাক্ষৰটো হ’ল ‘ন্ত্ৰ’।
(ন্ত্ৰ = ন্ + ত্ + ৰ বা ন + ত + ৰ-ফলা)

■ ‘ন্ত্ৰ’ যুক্ত আন কেইটিমান গুৰুত্বপূৰ্ণ শব্দ:

• যন্ত্ৰ

• যন্ত্ৰী

• যন্ত্ৰণা

• যান্ত্ৰিক

• বাদ্যযন্ত্ৰ

• ষড়যন্ত্ৰ

• অভিযান্ত্ৰিক

৪। ‘মন্ত্ৰ’ শব্দৰ আগত বা পিছত স্বৰচিহ্ন/আখৰ যোগ কৰি নতুন শব্দ গঠন:

জ্ঞান-সম্প্ৰসাৰণ

৫। দফাটো পঢ়ি শুদ্ধ বাক্যৰ কাষত [ ✓ ] চিন দিয়া:

• (ক) সকলো মানুহৰে বৃত্তি একে। — [ ✗ ] (অশুদ্ধ)

• (খ) মানুহে সুবিধা অনুসৰি বৃত্তি গ্ৰহণ কৰে। — [ ✓ ] (শুদ্ধ)

• (গ) পৰিয়ালক পোহ-পাল দিয়াও এটি বৃত্তি। — [ ✗ ] (অশুদ্ধ, ই এটা দায়িত্ব)

• (ঘ) মানুহে প্ৰযুক্তিক বৃত্তি হিচাপে লোৱা নাই। — [ ✗ ] (অশুদ্ধ)

• (ঙ) বৃত্তিৰ জৰিয়তে উপাৰ্জন কৰে। — [ ✓ ] (শুদ্ধ)

৬। বাঁহেৰে সজা বিভিন্ন সঁজুলিৰ তালিকা:

৭। সামগ্ৰীসমূহ কিহেৰে সজা হয় লিখা:

• জাপি — বাঁহ, বেত আৰু টকৌ পাত।

• বাঁহী — বিজুলী বাঁহ।

• ডলা / কুলা / চালনী — বাঁহ আৰু বেত।

• মাটিৰ চাকি / কলহ — বোকা মাটি।

• কাঁহী / বাটি — কাঁহ বা পিতল।

জানো আহা (জাপি সম্পৰ্কে বিশেষ জ্ঞান):

জাপি হ’ল অসমীয়া স্বাভিমান আৰু জাতীয় সংস্কৃতিৰ অন্যতম প্ৰতীক।
ব্যৱহাৰ আৰু আকৃতি অনুসৰি জাপি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ থাকে, যেনে—
১) বৰদৈয়া জাপি
২) সৰুদৈয়া জাপি 
৩) পানী জাপি
৪) গৰখীয়া জাপি
৫) ফুলাম জাপি (সন্মান জনাবলৈ আৰু গৃহসজ্জাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়)

৮। ছবিখন চাই খেতিয়কৰ দফাটো সম্পূৰ্ণ কৰা:

নমুনা আৰ্হি:
“শৰৎ এজন খেতিয়ক। তেওঁ প্ৰতিদিনে পুৱাই উঠি হাল-গৰু লৈ পথাৰলৈ যায়। পথাৰৰ কঠিয়াডলিত তেওঁ কঠিয়া পাৰে আৰু বৰষুণৰ পানীত পথাৰ চহাই বোকা কৰে। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ আন সকলো সদস্যই ৰোৱা ৰোৱাত আৰু খেতিৰ কামত সহায় কৰে। শৰতে বৰ কষ্টেৰে খেতি কৰি নিজৰ পৰিয়ালক পোহ-পাল দিয়ে। পথাৰত যেতিয়া সোণালী ধানৰ থোক ফুলে, তেতিয়া তেওঁৰ মন আনন্দৰে ভৰি পৰে। খেতিয়ক আমাৰ দেশৰ অন্নদাতা।”

প্ৰকল্প কাৰ্য

৯। (ক) প্ৰতিবেশী (ওচৰ-চুবুৰীয়া) পৰিয়ালৰ জীৱিকা বা বৃত্তিৰ নমুনা তালিকা:

(টোকা: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজৰ নিজৰ চুবুৰিৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ নাম আৰু বৃত্তি অনুসৰি লিখিব পাৰিব)

(খ) তুমি দেখা এখন গাঁৱৰ হাট (বজাৰ) ৰ চমু বৰ্ণনা:

“আমাৰ গাঁৱৰ ওচৰৰ মুকলি পথাৰখনত প্ৰতি দেওবাৰে এখন সাপ্তাহিক হাট বহে। হাটখনলৈ গাঁৱৰ খেতিয়কসকলে নিজৰ বাৰীৰ সতেজ শাক-পাচলি, মাছমৰীয়াসকলে নৈৰ জীয়াতীয়া মাছ আৰু কুটিৰ শিল্পীসকলে বাঁহ-বেতৰ পাচি, খৰাহী, কুলা আদি বিক্ৰী কৰিবলৈ আনে। গাঁৱৰ বহুতো মানুহে তাত বস্তু কিনিবলৈ ভিৰ কৰে। হাটখনত মানুহৰ কোলাহল আৰু বজাৰ-সমাৰৰ এক আনন্দময় পৰিৱেশ সৃষ্টি হয়।”