• মেজত দেখা ঘূৰণীয়া বস্তু: কাঁহী, বাটি, ৰুটি, লাডু, পেঁৰা, গিলাচৰ মুখ, চাহৰ কাপ আদি।
• চৌপাশে দেখা ৪ বিধ ঘূৰণীয়া বস্তু: খাৰু, ঘড়ী, গাড়ীৰ চকা, আৰু ধাতুৰ মুদ্ৰা (Coin)।

• কাগজৰ ওপৰত খাৰুপাত বা ঘূৰণীয়া বস্তু থৈ চাৰিওফালে পেঞ্চিলেৰে আঁকিলে যিটো বন্ধ ঘূৰণীয়া সমতলীয় আকৃতি পোৱা যায়, তাকে বৃত্ত (Circle) বোলে।

• কেন্দ্ৰ (Centre): বৃত্তটোৰ ঠিক সোঁমাজত থকা নিৰ্দিষ্ট বিন্দুটোকে বৃত্তৰ কেন্দ্ৰ বোলে।
• ব্যাস (Diameter): বৃত্তৰ কেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা আৰু পৰিধিৰ দুটা বিপৰীত বিন্দু সংযোগ কৰা সৰলৰেখাখণ্ডক ব্যাস বোলে। এটা বৃত্তত অসংখ্যডাল ব্যাস আঁকিব পাৰি আৰু আটাইবোৰ ব্যাসৰ দৈৰ্ঘ্য সমান।
• ব্যাসাৰ্ধ (Radius): বৃত্তৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা পৰিধিলৈ টনা যিকোনো ৰেখাখণ্ডক ব্যাসাৰ্ধ বোলে।

ব্যাস আৰু ব্যাসাৰ্ধৰ সম্পৰ্ক (পৃষ্ঠা নং ১০৯):
• বৃত্তৰ ব্যাসৰ জোখ ব্যাসাৰ্ধৰ ➔ দুগুণ (ব্যাস = ২ × ব্যাসাৰ্ধ)।
• বৃত্তৰ ব্যাসাৰ্ধৰ জোখ ব্যাসৰ ➔ আধা (ব্যাসাৰ্ধ = ব্যাস ÷ ২)।

• বৃত্ত এটাত কিমানডাল ব্যাসাৰ্ধ আঁকিব পাৰি? ➔ অসংখ্যডাল (Infinitely many)।
• সকলো বৃত্তৰ ব্যাসাৰ্ধৰ জোখ একে হয়নে? ➔ নহয়। বৃত্তৰ আকাৰ ডাঙৰ হ'লে ব্যাসাৰ্ধৰ জোখ বেছি হয় আৰু সৰু হ'লে কম হয়।

• যদি এটা ঘড়ীৰ ব্যাসাৰ্ধ ২ চেমি হয়, তেন্তে তাৰ ব্যাস = ২ × ২ = ৪ চেমি।
• যদি চকা এটাৰ ব্যাসাৰ্ধ ২০ চেমি হয়, তেন্তে তাৰ ব্যাস = ২০ × ২ = ৪০ চেমি।
• যদি খাৰু এপাতৰ ব্যাসাৰ্ধ ৩ চেমি হয়, তেন্তে তাৰ ব্যাস = ৩ × ২ = ৬ চেমি।

• জ্যামিতি বাকচত থকা সঁজুলিবিধৰ নাম হ'ল পেঞ্চিল কম্পাছ (Compass)।
• পেঞ্চিল কম্পাছৰ জোঙা মূৰটো কাগজত য'ত স্থিৰকৈ ৰখা হয়, সেই ফুটটোৱেই হ'ল বৃত্তটোৰ কেন্দ্ৰ।
• একে ব্যাসাৰ্ধৰ একাধিক বৃত্ত পৰস্পৰৰ কেন্দ্ৰৰ ওপৰত অংকন কৰি ফুল আৰু বিভিন্ন আটকধুনীয়া বৃত্তীয় চানেকি (Circular Patterns) তৈয়াৰ কৰিব পাৰি।