মাৰ্বলৰ খেল আৰু উৎপাদকৰ ধাৰণা (পৃষ্ঠা নং 47-49)
প্ৰশ্ন: 12 টা মাৰ্বলক কি কি উপায়েৰে সমান সমান গোটত ভাগ কৰিব পাৰি? ইয়াৰ পৰা 12-ৰ উৎপাদকসমূহ নিৰ্ণয় কৰা।
3 × 4 = 12
12 টা মাৰ্বলৰ সমান গোট
সাজোনসমূহ:
• 1 টাকৈ 12 টা ভাগ ➔ 1 × 12 = 12
• 2 টাকৈ 6 টা ভাগ ➔ 2 × 6 = 12
• 3 টাকৈ 4 টা ভাগ ➔ 3 × 4 = 12
• 4 টাকৈ 3 টা ভাগ ➔ 4 × 3 = 12
• 6 টাকৈ 2 টা ভাগ ➔ 6 × 2 = 12
• 12 টাকৈ 1 টা ভাগ ➔ 12 × 1 = 12

উত্তৰ: 12 সংখ্যাটোৰ সকলোবোৰ উৎপাদক (গুণনীয়ক) হ'ল: 1, 2, 3, 4, 6, আৰু 12
উৎপাদক বৃক্ষ (Factor Tree) (পৃষ্ঠা নং 49-50)
প্ৰশ্ন 1: 9, 10 আৰু 12-ৰ উৎপাদক বৃক্ষ অংকন কৰা:
9 3 3
9 = 3 × 3
10 2 5
10 = 2 × 5
12 2 6 2 3
12 = 2 × 2 × 3
প্ৰশ্ন 2: 30 আৰু 48-ৰ উৎপাদক বৃক্ষ অংকন কৰা (নিজে চেষ্টা কৰা, পৃষ্ঠা 50):
30 2 15 3 5
30 = 2 × 3 × 5
30 = 2 × 3 × 5
48 = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 (2 × 24 ➔ 2 × 2 × 12 ➔ 2 × 2 × 2 × 6 ➔ 2 × 2 × 2 × 2 × 3)
উৎপাদক চকৰি (Factor Wheel) (পৃষ্ঠা নং 51)
প্ৰশ্ন: 36 আৰু 80-ৰ উৎপাদক চকৰি চাই সকলো উৎপাদক লিখা:
36 1 × 36 2 × 18 3 × 12 4 × 9 6 × 6
36-ৰ উৎপাদক চকৰি
80 1 × 80 2 × 40 4 × 20 5 × 16 8 × 10
80-ৰ উৎপাদক চকৰি
36-ৰ উৎপাদকসমূহ: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36
80-ৰ উৎপাদকসমূহ: 1, 2, 4, 5, 8, 10, 16, 20, 40, 80
জাঁপ আৰু গুণিতকৰ ধাৰণা (পৃষ্ঠা নং 52)
প্ৰশ্ন 1: চুইটি আৰু বিউটিৰ জাঁপবোৰ লক্ষ্য কৰি গুণিতক নিৰ্ণয় কৰা:
02468
চুইটিৰ 2-কৈ জাঁপ (2, 4, 6, 8...)
• চুইটিয়ে জঁপিয়াই পোৱা সংখ্যাবোৰ (2-ৰ গুণিতক): 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14...
• বিউটিয়ে জঁপিয়াই পোৱা সংখ্যাবোৰ (3-ৰ গুণিতক): 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21...
প্ৰশ্ন 2: তলৰ সংখ্যাবোৰৰ যিকোনো 5 টাকৈ গুণিতক লিখা:
4-ৰ গুণিতক: 4, 8, 12, 16, 20
5-ৰ গুণিতক: 5, 10, 15, 20, 25
6-ৰ গুণিতক: 6, 12, 18, 24, 30
10-ৰ গুণিতক: 10, 20, 30, 40, 50
সংখ্যা জালি (1-100) আৰু সাধাৰণ গুণিতক (পৃষ্ঠা নং 53)
প্ৰশ্ন: সংখ্যা জালি পৰ্যবেক্ষণ কৰি উত্তৰ দিয়া:
4-ৰ গুণিতক 6-ৰ গুণিতক 12, 24, 36, 48, 60...
4 আৰু 6-ৰ সাধাৰণ গুণিতক
• (a) 4-ৰ গুণিতকবোৰত সেউজীয়া ৰং: 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40...
• (b) 6-ৰ গুণিতকবোৰত ৰঙা ৰং: 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 54, 60...
• (c) 10-ৰ গুণিতকবোৰত হালধীয়া ৰং: 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100
• (d) সেউজীয়া আৰু ৰঙা একেলগে পৰা ঘৰ (4 আৰু 6-ৰ সাধাৰণ গুণিতক): 12, 24, 36, 48, 60, 72, 84, 96
• (e) 4 আৰু 5-ৰ সাধাৰণ গুণিতকবোৰ: 20, 40, 60, 80, 100
• (f) 4 আৰু 5-ৰ আটাইতকৈ সৰু সাধাৰণ গুণিতক (ল.সা.গু. / LCM): 20
দৌৰ প্ৰতিযোগিতা আৰু ল.সা.গু. (পৃষ্ঠা নং 54)
প্ৰশ্ন: টিংকুক এপাক ঘূৰিবলৈ 8 মিনিট (হুইচেল) আৰু ৰিংকুক 12 মিনিট (বেল) লাগে। দুয়ো একেলগে দৌৰ আৰম্ভ কৰিলে কিমান মিনিট পাছত হুইচেল আৰু বেল একেলগে বাজিব?
টিংকু: 8 min ৰিংকু: 12 min
ল.সা.গু. (8, 12) = 24 মিনিট
সমাধান:
টিংকুৰ হুইচেল বজা সময় (8-ৰ গুণিতক) = 8 মিনিট, 16 মিনিট, 24 মিনিট, 32 মিনিট...
ৰিংকুৰ বেল বজা সময় (12-ৰ গুণিতক) = 12 মিনিট, 24 মিনিট, 36 মিনিট...
দুয়োৰে উমৈহতীয়া লঘিষ্ঠ সাধাৰণ গুণিতক (LCM) হ'ল 24।
গতিকে ঠিক 24 মিনিট পাছত হুইচেল আৰু বেল দুয়োটাই একেলগে বাজিব।
উৎপাদক আৰু গুণিতকৰ মূল ধৰ্মসমূহ (জানি থওঁ আহা, পৃষ্ঠা 54):
  • উৎপাদকৰ আন এটা নাম গুণনীয়ক (Factor)
  • 1 হৈছে সকলো সংখ্যাৰে সাধাৰণ উৎপাদক।
  • প্ৰতিটো সংখ্যাই নিজেই নিজৰ উৎপাদক আৰু নিজেই নিজৰ গুণিতক।
  • এটা সংখ্যাৰ উৎপাদকৰ সংখ্যা নিৰ্দিষ্ট (সীমিত), কিন্তু গুণিতকৰ সংখ্যা অসংখ্য (অসীম)
  • এটা সংখ্যা নিজেই নিজৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ উৎপাদক আৰু আটাইতকৈ সৰু গুণিতক।
Scroll to Top