ত্ৰিমাত্ৰিক বস্তুৰ কাষ (Edge) আৰু চুক (Vertex) (পৃষ্ঠা নং 16-17)
কাৰ্য (পৃষ্ঠা 17): তলৰ চিত্ৰবোৰত কাষ (Edges) আৰু চুক (Vertices/Corners) গণি লিখা:
(i) ঘনক (Cube)
(iv) চুঙা (Cylinder)
(v) শঙ্কু (Cone)
| ক্ৰমিক নং | আকৃতিৰ নাম | কাষৰ সংখ্যা (Edges) | চুকৰ সংখ্যা (Vertices) |
|---|---|---|---|
| (i) | ঘনক / দিয়াচলাই বাকচ (Cube/Cuboid) | 12 | 8 |
| (ii) | ত্ৰিভুজীয় প্ৰিজম (Triangular Prism) | 9 | 6 |
| (iii) | পিৰামিড (Square Pyramid) | 8 | 5 |
| (iv) | চুঙা (Cylinder) | 2 (বক্ৰ কাষ) | 0 |
| (v) | শঙ্কু (Cone) | 1 (বক্ৰ কাষ) | 1 (শীৰ্ষবিন্দু) |
| (vi) | গোলক (Sphere) | 0 | 0 |
কোণৰ ধাৰণা আৰু প্ৰকাৰ (পৃষ্ঠা নং 18-21)
প্ৰশ্ন: সামতলিক আকৃতিত কোণ কেনেকৈ সৃষ্টি হয়? কোণ কেইপ্ৰকাৰৰ আৰু কি কি?
সমকোণ (90° / 'L' আকৃতি)
সূক্ষ্মকোণ (< 90° / ঠেক)
স্থূলকোণ (> 90° / বহল)
• এটা শীৰ্ষবিন্দুত দুডাল কাষ বা বাহু মিলিত হ'লে কোণ (Angle)-ৰ সৃষ্টি হয়।
• সমকোণ (Right Angle): ইংৰাজী 'L' আখৰৰ দৰে হোৱা 90° কোণ।
• সূক্ষ্মকোণ (Acute Angle): সমকোণতকৈ সৰু কোণ (0° ৰ পৰা 90° ৰ মাজত)।
• স্থূলকোণ (Obtuse Angle): সমকোণতকৈ ডাঙৰ কোণ (90° ৰ পৰা 180° ৰ মাজত)।
ইংৰাজী আখৰত কোণ বিচাৰোঁ আহা (পৃষ্ঠা নং 23)
প্ৰশ্ন 1: 'LATA' নামটোত থকা 13 টা কোণৰ বিশ্লেষণ:
LATA নামৰ আখৰসমূহ
• A (প্ৰতিটোত 5 টা): 3 টা সমকোণতকৈ সৰু (শীৰ্ষ আৰু ভিতৰৰ কোণ) + 2 টা সমকোণতকৈ ডাঙৰ (বাহিৰৰ কোণ)। দুটা 'A' ত মুঠ = 2 × 5 = 10 টা কোণ।
• T: 2 টা সমকোণ
• মুঠ কোণ: 1 + 10 + 2 = 13 টা কোণ।
কাৰ্য: অন্যান্য ইংৰাজী আখৰত কোণ গণনাৰ তালিকা:
| আখৰ | সমকোণৰ সংখ্যা (90°) | সমকোণতকৈ ডাঙৰ কোণ (> 90°) | সমকোণতকৈ সৰু কোণ (< 90°) | মুঠ কোণ |
|---|---|---|---|---|
| E | 4 | 0 | 0 | 4 |
| N | 0 | 0 | 2 | 2 |
| M | 0 | 0 | 3 | 3 |
| H | 4 | 0 | 0 | 4 |
| W | 0 | 0 | 3 | 3 |
| Z | 0 | 0 | 2 | 2 |
কোণ আৰু সময় — ঘড়ীৰ কাঁটাৰ কোণ (পৃষ্ঠা নং 24-25)
প্ৰশ্ন 1: বিভিন্ন সময়ত সমকোণ, সূক্ষ্মকোণ আৰু স্থূলকোণ সৃষ্টি হোৱা ঘড়ীৰ কাঁটা আৰু সময়:
3:00 বজা (সমকোণ)
1:00 বজা (সূক্ষ্মকোণ)
4:00 বজা (স্থূলকোণ)
• সমকোণতকৈ সৰু কোণ (সূক্ষ্মকোণ): 1:00 বজা, 2:00 বজা, 10:00 বজা, 11:00 বজা
• সমকোণতকৈ ডাঙৰ কোণ (স্থূলকোণ): 4:00 বজা, 5:00 বজা, 7:00 বজা, 8:00 বজা
কোণমান যন্ত্ৰৰে কোণ জোখোঁ আহা (পৃষ্ঠা নং 26-29)
প্ৰশ্ন: পৃষ্ঠা নং 28-ৰ কোণবোৰৰ সঠিক জোখ আৰু নাম নিৰ্ণয় কৰা:
তলৰ (ভিতৰৰ) মাপনীৰ শুদ্ধ পাঠ = 60°
| কোণ নং | মাপ (ডিগ্ৰীত) | কোণৰ প্ৰকাৰ |
|---|---|---|
| (i) | 70° | সূক্ষ্মকোণ (Acute angle) |
| (ii) | 90° | সমকোণ (Right angle) |
| (iii) | 120° | স্থূলকোণ (Obtuse angle) |
| (iv) | 45° | সূক্ষ্মকোণ (Acute angle) |
| (v) | 135° | স্থূলকোণ (Obtuse angle) |
| (vi) | 30° | সূক্ষ্মকোণ (Acute angle) |
| (vii) | 150° | স্থূলকোণ (Obtuse angle) |
| (viii) | 60° | সূক্ষ্মকোণ (Acute angle) |
| (ix) | 90° | সমকোণ (Right angle) |
| (x) | 110° | স্থূলকোণ (Obtuse angle) |
| (xi) | 25° | সূক্ষ্মকোণ (Acute angle) |
যোগাভ্যাসৰ লগত জড়িত কোণসমূহ (পৃষ্ঠা নং 30)
প্ৰশ্ন: শৰীৰ চৰ্চাৰ সময়ত শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগই উৎপন্ন কৰা কোণবোৰ চিনাক্ত কৰা:
চিত্ৰ 1: সমকোণ (90°)
চিত্ৰ 2: সমকোণতকৈ ডাঙৰ (স্থূলকোণ)
চিত্ৰ 4: সমকোণতকৈ সৰু (সূক্ষ্মকোণ)
• চিত্ৰ 2 (ধনুৰাসন - ওপৰলৈ ধনুৰ দৰে ভাঁজ হোৱা): পিঠি আৰু কঁকালৰ অংশই সৃষ্টি কৰা কোণটো হ'ল সমকোণতকৈ ডাঙৰ কোণ (স্থূলকোণ)।
• চিত্ৰ 3 (আঁঠু কোঁচাই হাত আগলৈ কৰা অৱস্থা): ভৰি আৰু দেহাৰ ভাঁজে সৃষ্টি কৰা কোণটো হ'ল সমকোণতকৈ সৰু কোণ (সূক্ষ্মকোণ)।
• চিত্ৰ 4 (পশ্চিমোত্তানাসন - ভৰি পোন কৰি আগলৈ হাউলি ভৰি স্পৰ্শ কৰা): দেহা আৰু ঠেঙৰ মাজৰ কোণটো হ'ল সমকোণতকৈ সৰু কোণ (সূক্ষ্মকোণ)।