মাঘ বিহুৰ মেজি সাজিবলৈ পথাৰৰ পৰা নৰা আনিবলৈ যোৱা ল’ৰাহঁতে বগৰী গছত এহাল কপৌ চৰায়ে ৰুণ দি উৰি যোৱা দেখি 'কপৌ কু কু' খেল খেলিবলৈ মন কৰে। এই খেলত এজন কপৌ হয় আৰু বাকীবোৰে হাতে হাত ধৰি ঘূৰণীয়াকৈ পুখুৰীৰ সৃষ্টি কৰে। বিভিন্ন গীত আৰু সংলাপৰ মাজেৰে কপৌটোৱে বুদ্ধিমত্তাৰে "তোমালোকৰ কাণদুখন চিলনিয়ে নিলে" বুলি কৈ লগৰীয়াহঁতে কাণ খেপিয়াওঁতেই পুখুৰীৰ ঘেৰৰ পৰা ওলাই দৌৰ মাৰে। এই খেলটিয়ে শিশুসকলক বুদ্ধিমত্তা আৰু দলীয় আনন্দ প্ৰদান কৰে।
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| উৰুকা | মাঘ বা ব’হাগ বিহুৰ ঠিক আগৰ দিনটো |
| নৰা | ধান কটাৰ পিছত পথাৰত ৰৈ যোৱা ধান গছৰ শুকান তলৰ অংশ |
| ৰুণ দিয়া | কপৌ চৰায়ে মাতি থকা মিঠা মাত (কু... কু...) |
| ভুৰুংকৈ | চৰাই হঠাতে শব্দ কৰি উৰি যোৱা ভাব |
| খাটনি ধৰা | অনুনয়-বিনয় কৰা / জেদ কৰা |
| হয়ভৰ দিয়া | আনৰ কথাত সন্মতি বা সমৰ্থন জনোৱা |
| চোপ লোৱা | সুযোগ বিচাৰি খাপ পিটি থকা |
ক) মেজি কোনটো বিহুত সাজে?
উত্তৰ : মেজি মাঘ বিহুত (ভোগালী বিহুত) সাজে।
খ) ল'ৰাহঁতে পথাৰলৈ কিয় গৈছিল?
উত্তৰ : মেজি সাজিবলৈ পথাৰৰ পৰা নৰা আনিবলৈ গৈছিল।
গ) কাক দেখি ল'ৰাহঁতৰ কপৌ কু কু খেলিবলৈ মন গৈছিল?
উত্তৰ : বগৰী গছজোপাত এহাল কপৌ চৰায়ে ৰুণ দি থকা আৰু তাৰ পিছত ভুৰুংকৈ উৰি যোৱা দেখি ল'ৰাহঁতৰ কপৌ কু কু খেলিবলৈ মন গৈছিল।
ঘ) কপৌজনীয়ে কি কথা কৈ পুখুৰীৰ পৰা ওলাই দৌৰিছিল?
উত্তৰ : "তোমালোকৰ কাণদুখন চিলনিয়ে নিলে" বুলি কৈ লগৰীয়াহঁতে কাণ খেপিয়াওঁতেই হাত এৰি দিয়াৰ সুযোগ লৈ কপৌজনীয়ে পুখুৰীৰ পৰা ওলাই দৌৰ মাৰিছিল।
ঙ) ৰজাৰ পুখুৰীত কোনে গা ধুব বিচাৰিছিল?
উত্তৰ : কপৌজনীয়ে ৰজাৰ পুখুৰীত গা ধুব বিচাৰিছিল।
চ) পুখুৰীটো কিয় ডাঙৰ কৰিছিল?
উত্তৰ : পুখুৰীটো বৰ সৰু হৈ থকাত কপৌজনীয়ে গা ধুব পৰাকৈ পুখুৰীটো ডাঙৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল।
• "বোকা আছে পানী আছে, কেনেকৈ যাম?" ➔ কপৌৱে
• "ইমান ইমান পানী" ➔ কপৌৱে
• "পদুম ফুলৰ চকা" ➔ লগৰীয়াহঁতে
- এজন খেলুৱৈক কপৌ হিচাপে বাছনি কৰা। (১ম)
- ল'ৰাহঁতে ইজনে সিজনৰ হাত ধৰি ঘূৰণীয়াকৈ থিয় হোৱা। (২য়)
- কপৌটোৱে পাত এখিলা পেলাই পুখুৰীটো ডাঙৰ কৰা। (৩য়)
- কপৌৱে লগৰীয়াহঁতে হাতে হাতে ধৰি সজা ঘেৰটোৰ মাজলৈ যোৱা। (৪ৰ্থ)
- ঘেৰটোৰ মাজৰপৰা কপৌটো বাহিৰলৈ ওলাই দৌৰ মৰা। (৫ম)
• খেলখনৰ পুখুৰীটো—
(ক) মনে সজা (খ) হাতে-হাত ধৰি সজা (গ) বোকা পানীৰ (ঘ) গছৰ পাতেৰে সজা
➔ উত্তৰ : (খ) হাতে-হাত ধৰি সজা
• পুখুৰীটো কেনেকৈ ডাঙৰ কৰিছিল—
(ক) খান্দি (খ) হাতবোৰ খুলি দি (গ) গছৰ পাত পেলাই (ঘ) বেজি পেলাই
➔ উত্তৰ : (গ) গছৰ পাত পেলাই (আৰু কেইখোজমান পিছ হুঁহকি)।
| হোৱা অৰ্থ | নোহোৱা অৰ্থ (নঞৰ্থক ৰূপ) |
|---|---|
| ধোৱা | ➔ নোধোৱা |
| যাওঁ | ➔ নাযাওঁ |
| দিব | ➔ নিদিব |
| গাব | ➔ নাগাব |
| চুব | ➔ নুচুব |
| খেলিব | ➔ নেখেলিব |
• কপৌ : আমাৰ বাৰীৰ গছজোপাত এহাল কপৌ চৰায়ে বাহ সাজিছে।
• পুখুৰী : পুখুৰীৰ পানীত ৰঙা পদুম ফুলবোৰ ফুলি আছে।
• ভুৰুংকৈ : চিকাৰীৰ শব্দ শুনি চৰাইজাক ভুৰুংকৈ উৰি গ’ল।
• চকা : পদুম ফুলৰ পাতৰ চকা দেখিবলৈ বৰ ধুনীয়া।
• পথাৰ : আঘোণ মাহত পথাৰখন সোণালী ধানেৰে উপচি পৰে।
• কাণ : চিলনীয়ে নিলে বুলি কোৱাত সকলোৱে নিজৰ কাণ খেপিয়ালে।
• কপৌৱে ➔ ৰুণ দিয়ে
• পাৰ চৰায়ে ➔ বাকুৰে
• কুকুৰাই ➔ ডাক দিয়ে
• কুৰুৱাই ➔ ৰাৱ পাৰে
ক) জৰ্জ আইজাৰৰ জন্ম ক'ত হৈছিল?
উত্তৰ : জৰ্জ আইজাৰৰ জন্ম জাৰ্মানীত হৈছিল।
খ) আইজাৰে ভৰিখন হেৰুওৱাৰ পাছতো কিদৰে খেলিছিল?
উত্তৰ : সৰুতে ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত বাঁও ভৰিখন হেৰুওৱাৰ পাছতো আইজাৰে কাঠৰ কৃত্ৰিম ভৰি লগাই অদম্য সাহসেৰে অলিম্পিকত জিমনাষ্টিকছ খেলিছিল।
গ) কোনো কামত সফল হ'বলৈ হ'লে কি কি গুণ থাকিব লাগে?
উত্তৰ : কোনো কামত সফল হ'বলৈ হ'লে প্ৰধানকৈ সাহস, দৃঢ় ইচ্ছাশক্তি, একাগ্ৰতা, আত্মবিশ্বাস আৰু ধৈৰ্য্য গুণ থাকিব লাগে।
১. টেকেলি ভঙা খেল (চকুত কাপোৰ বান্ধি লাঠিৰে টেকেলি ভঙা)
২. টাং গুটি খেল (ডাঙৰ আৰু সৰু বাঁহৰ মাৰিৰে খেলা খেল)
৩. হাউ খেল / কাবাডী (হাউ দি সীমা পাৰ হোৱা খেল)
৪. খো-খো খেল
৫. কণী যুঁজ (মাঘ বিহুৰ পৰম্পৰাগত খেল)
৬. কণা-মুচৰি / চকুবান্ধা খেল