সুস্থ আৰু সুখী জীৱন
পাঠৰ মূল সাৰাংশ
‘সুস্থ আৰু সুখী জীৱন’ পাঠটিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য অটুট ৰাখিবলৈ প্ৰয়োজনীয় সজ অভ্যাস, সুষম খাদ্য, ব্যায়াম আৰু আত্মসুৰক্ষাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।
টিনাৰ দিনলিপি: পুৱা সোনকালে উঠা, খোজ কঢ়া, প্ৰাৰ্থনা, স্বাস্থ্যকৰ জলপান, পৰিয়ালৰ লগত সময় কটোৱা, পঢ়া মেজ পৰিপাটিকৈ ৰখা, খেলা-ধূলা আৰু নিয়মীয়াকৈ দিনলিপি লিখাৰ ইতিবাচক অভ্যাস।
খাদ্য গ্ৰহণৰ নিয়ম: খাদ্য লাহে লাহে চোবাই মনপুতি খোৱাৰ গুৰুত্ব (পিংকু আৰু আইতাৰ কথোপকথন), শস্য পথাৰৰ পৰা খোৱা থাললৈ কৃষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ মূল্য বুজা আৰু খাদ্যৰ অপচয় ৰোধ কৰা।
কৃতজ্ঞতাবোধ: প্ৰকৃতি, মা-দেউতা, শিক্ষক, চিকিৎসক আৰু কৃষকৰ প্ৰতি ধন্যবাদ জ্ঞাপন।
ব্যায়াম আৰু যোগাসন: নিয়মিত ব্যায়াম আৰু খেল-ধেমালিয়ে পেশী সবল কৰে, হজম শক্তি বঢ়ায়, ৰোগ দূৰ কৰে আৰু মন প্ৰফুল্ল ৰাখে।
শিশু সুৰক্ষা (ভাল আৰু বেয়া স্পৰ্শ): নিৰাপদ আৰু অনিৰাপদ স্পৰ্শ চিনি পাই প্ৰতিবাদ কৰা আৰু বিশ্বাসযোগ্য ডাঙৰক জনোৱাৰ সজাগতা।
স্বাস্থ্য আৰু সজ অভ্যাস: প্ৰধান তথ্যকোষ
খাদ্য গ্ৰহণৰ সঠিক নিয়মসমূহ
বহি লৈ মনপুতি আৰু সাৱধানে খাব লাগে।
খাদ্য খৰখেদাকৈ নোখোৱাকৈ লাহে লাহে চোবাই খাব লাগে, যাতে সহজে হজম হয়।
खोৱাৰ সময়ত কথা পতা, টি.ভি. বা মোবাইল চোৱা অনুচিত।
থালত জোখমতে খাদ্য লৈ অপচয় ৰোধ কৰিব লাগে।
নিয়মিত ব্যায়ামৰ উপকাৰিতা
শৰীৰৰ পেশী সবল কৰে আৰু শক্তি বঢ়ায়।
খাদ্য হজম হোৱাত সহায় কৰে আৰু ৰোগ দূৰ কৰে।
মগজুৰ মনোযোগ আৰু একাগ্ৰতা বৃদ্ধি কৰে।
মন প্ৰফুল্ল আৰু সতেজ কৰি ৰাখে।
নিৰাপদ আৰু বেয়া স্পৰ্শৰ সচেতনতা
নিৰাপদ স্পৰ্শ (Good Touch): মাক-দেউতাৰ মৰম, শিক্ষকৰ আশীৰ্বাদ বা চিকিৎসকে পৰীক্ষা কৰিলে আমি সুৰক্ষিত অনুভৱ কৰোঁ।
অনিৰাপদ স্পৰ্শ (Bad Touch): কোনোবাই স্পৰ্শ কৰিলে অস্বস্তি, ভয় বা বেয়া অনুভৱ হ’লে লগে লগে প্ৰতিবাদ কৰি আঁতৰি আহিব লাগে আৰু পিতৃ-মাতৃ বা শিক্ষকক জনাব লাগে।
পাঠভিত্তিক অনুশীলনীসমূহৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান
১। শুদ্ধ উত্তৰ অনুযায়ী কাষৰ বৃত্তটো পূৰ কৰা (MCQs)
(ক) টোপনি ভাল নহ’লে কি হয়?
(i) সুখী অনুভৱ কৰোঁ
(ii) ভালকৈ কামত মন দিব নোৱাৰি
(iii) বেছি সময় ধৰি কাম কৰিব পাৰি
(iv) ভোক বেছিকৈ লাগে
উত্তৰ: (ii) ভালকৈ কামত মন দিব নোৱাৰি [✔](খ) খাদ্য খোৱাৰ সময়ত কি কৰিব লাগে?
(i) খং-ৰাগেৰে খাব লাগে
(ii) কথা পাতি খাব লাগে
(iii) টি.ভি. মোবাইল চাব লাগে
(iv) একে ঠাইতে বহি খাব লাগে
উত্তৰ: (iv) একে ঠাইতে বহি খাব লাগে [✔]
২। খালী ঠাই পূৰ কৰা
(ক) নিজৰ ভাল লগা কামবোৰ কৰি আনন্দ / সুখ অনুভৱ কৰোঁ।
(খ) খাদ্য মনপুতি আৰু সাৱধানে (লাহে লাহে চোবাই) খাব লাগে।
(গ) খেলা-ধূলাই শৰীৰৰ লগতে মনো সুস্থ ৰাখে।
৩। উত্তৰ লিখা
(ক) খাদ্য মনোযোগেৰে খালে কি কি উপকাৰ হয়?
উত্তৰ:
১. খাদ্য লাহে লাহে ভালদৰে চোবাই খোৱাৰ ফলত খাদ্যৰ প্ৰকৃত সোৱাদ পোৱা যায়।
২. খাদ্য সহজে আৰু ক্ষিপ্ৰভাৱে হজম হয়।
৩. পেটৰ বিভিন্ন অসুখৰ পৰা হাত সাৰি থাকিব পাৰি।
(খ) আমি ভাগৰ আঁতৰাবলৈ কি কি কৰিব লাগে?
উত্তৰ:
১. কাম বা খেলাৰ অন্তত কিছু সময় বহি জিৰণি ল’ব লাগে।
২. ৰাতি সময়মতে আৰু ভালদৰে টোপনি যাব লাগে।
৩. পৰিষ্কাৰ পানী আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য খাব লাগে।
(গ) কোনবোৰ কামে মনত আনন্দ দিয়ে?
উত্তৰ:
১. নিজৰ প্ৰিয় কামবোৰ কৰিলে (যেনে: ছবি অঁকা, সাধুকথা পঢ়া, গীত গোৱা)।
২. লগৰীয়াৰ সৈতে খেল-ধেমালি কৰিলে।
৩. ঘৰত মা-দেউতাক সহায় কৰিলে আৰু আনৰ উপকাৰ কৰিলে।
৪। শুদ্ধ বাক্যত (✔) আৰু অশুদ্ধ বাক্যত (✖) চিন দিয়া
(ক) কৃষক আৰু কৃষি শ্ৰমিকে কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰি হাল বাই, মাটি চহাই, বীজ সিঁচি, শস্য চপায়। [✔] শুদ্ধ
(খ) আমাক সহায় কৰা সকলোৰে প্ৰতি কৃতজ্ঞ হ’ব লাগে। [✔] শুদ্ধ
(গ) ব্যায়াম আৰু খেলা-ধূলা কৰিলে আমাৰ শৰীৰ দুৰ্বল হয়। [✖] অশুদ্ধ
৫। খাদ্য অপচয় ৰোধ কৰাৰ তিনিটা উপায়
উত্তৰ:
১. খোৱা কাঁহীত প্ৰয়োজনতকৈ বেছি খাদ্য নলৈ নিজৰ জোখমতেহে খাদ্য লোৱা।
২. ৰৈ যোৱা ভাল খাদ্য পেলাই নিদি সংৰক্ষণ কৰি পিছত ব্যৱহাৰ কৰা।
৩. ঘৰত ৰন্ধা-বঢ়া কৰোঁতে সদস্যৰ অনুপাতে জোখমতে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা।
৬। আমাৰ শৰীৰৰ বাবে ব্যায়াম কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰ:
১. ব্যায়ামে শৰীৰৰ পেশী সবল কৰে আৰু শক্তি বঢ়ায়।
২. খাদ্য সহজে হজম কৰায় আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
৩. পঢ়া-শুনাত মনোযোগ আৰু একাগ্ৰতা বৃদ্ধি কৰে।
৪. মন সদায় প্ৰফুল্ল আৰু সতেজ কৰি ৰাখে।