পাঠৰ মূল সাৰাংশ

‘গঢ়-শালিৰ গৰিমা’ পাঠটিত অসমৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত কুটীৰ শিল্প, বিশেষকৈ বৰপেটা জিলাৰ সৰ্থেবাৰীৰ বিশ্ববিখ্যাত হাতেগঢ়া কাঁহ-শিল্পৰ বিষয়ে বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। 

নীতাই ককাকৰ ঘৰলৈ যাওঁতে গঢ়-শালিত কঁহাৰসকলে কোনো মেচিন ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ মহীৰ ভিতৰত ভঙা কাঁহ গলাই ঘিলাপিঠাৰ সাঁচত ঢালি, নিয়াৰিৰ ওপৰত বাৰে বাৰে গৰম কৰি হাতুৰীৰে পিটি কেনেকৈ সুন্দৰ বাচন-বৰ্তন (বান-বাটি, বান-কাঁহী, বটা, শৰাই আদি) তৈয়াৰ কৰে, সেয়া প্ৰত্যক্ষ কৰে।

পাঠটিত অসমৰ আন আন প্ৰধান কুটীৰ শিল্পসমূহ— শুৱালকুছিৰ পাট-মুগাৰ কাপোৰ, হাজোৰ পিতলৰ বাচন, নলবাৰীৰ বাঁহ-বেতৰ কাম আৰু জাপাৰকুছিৰ জাপি, মাজুলীৰ মুখা-শিল্প আৰু ধুবুৰীৰ আশাৰীকান্দিৰ টেৰাকোটা শিল্পৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। এই কুটীৰ শিল্পসমূহ অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ আৰু অৰ্থনীতিৰ এক মজবুত ভেটি।

কাঁহ-শিল্প আৰু সঁজুলি: প্ৰধান তথ্যকোষ

• গঢ়-শালি: কঁহাৰসকলে জুই জ্বলাই হাতুৰীৰে পিটি কাঁহৰ বাচন-বৰ্তন গঢ়া ঘৰুৱা কাৰখানা।

• কঁহাৰ: কাঁহৰ বাচন-বৰ্তন আৰু সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰা শিল্পীসকল।

• প্ৰধান সঁজুলিসমূহ:

  • মহী: জুইৰ অঙঠাত থৈ কাঁহ গলোৱা মাটিৰ বিশেষ পাত্ৰ।

  • নিয়াৰি: কাঁহৰ গৰম টুকুৰা ৰাখি হাতুৰীৰে পিটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অতি গধুৰ আৰু টান চেপেটা লোৰ সঁজুলি।

  • চেপেনা: জুইৰ পৰা গৰম কাঁহৰ টুকুৰা ধৰি উলিয়াই আনিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা লোৰ চেপ বা সাঁচি।

  • ৰেতি: বাচনৰ পৃষ্ঠভাগ ঘঁহি মিহি আৰু উজ্জ্বল কৰা সঁজুলি।

অসমৰ প্ৰধান কুটীৰ শিল্পসমূহ

পাঠভিত্তিক অনুশীলনীসমূহৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান

১। শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি বৃত্ত পূৰ কৰা (MCQs)

• ককাকে নীতাক কি উপহাৰ দিছিল?
  উত্তৰ: (ক) বান-বাটি

• নীতাই কিহৰ বিষয়ে প্ৰকল্প প্ৰস্তুত কৰিছিল?
  উত্তৰ: (গ) সৰ্থেবাৰীৰ কাঁহ-শিল্প

• কঁহাৰসকলে কাঁহৰ টুকুৰাবোৰ বাৰে বাৰে গৰম কৰি নিয়াৰিৰ ওপৰত থৈ কিয় পিটে?
  উত্তৰ: (খ) বাচন-বৰ্তনৰ গঢ় দিবলৈ

২। প্ৰশ্নোত্তৰ

(ক) কাঁহ গলোৱা পাত্ৰবিধৰ নাম কি?
উত্তৰ: কাঁহ গলোৱা মাটিৰ বিশেষ পাত্ৰবিধৰ নাম হ’ল মহী।

(খ) অসমৰ কোন ঠাই মুখা শিল্পৰ বাবে বিখ্যাত?
উত্তৰ: অসমৰ মাজুলী মুখা শিল্পৰ বাবে বিখ্যাত।

(গ) বাঁহ-বেঁতৰ শিল্পৰ বাবে অসমৰ কোন ঠাই বিখ্যাত?
উত্তৰ: বাঁহ-বেঁতৰ শিল্প আৰু জাপিৰ বাবে অসমৰ নলবাৰী (নলবাৰীৰ জাপাৰকুছি) বিখ্যাত।

(ঘ) নিয়াৰি কি?
উত্তৰ: নিয়াৰি হ’ল কাঁহ বা লোৰ বাচন-বৰ্তন গঢ়িবলৈ আৰু হাতুৰীৰে পিটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ অতি গধুৰ আৰু টান চেপেটা লোৰ সঁজুলি।

(ঙ) গঢ়-শালি মানে কি?
উত্তৰ: যি ঘৰুৱা কাৰখানা বা স্থানত কঁহাৰসকলে জুই জ্বলাই হাতুৰীৰে কোবাই কাঁহৰ বিভিন্ন বাচন-বৰ্তন আৰু সামগ্ৰী গঢ়ে বা তৈয়াৰ কৰে, সেই ঠাইকে গঢ়-শালি বোলে।

(চ) কুটীৰ শিল্প বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: সাধাৰণ মানুহে নিজৰ ঘৰতে কম মূলধনেৰে ঘৰুৱা সা-সঁজুলি আৰু স্থানীয় কেঁচামাল ব্যৱহাৰ কৰি হাতেৰে বা সৰু যন্ত্ৰৰ সহায়ত প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী উৎপাদন কৰা শিল্পকে কুটীৰ শিল্প বোলে।

(ছ) নীতাই কাঁহৰ বাচন-বৰ্তন গঢ় দিয়া ক’ত দেখিছিল?
উত্তৰ: নীতাই যোৱা বছৰ গৰমৰ বন্ধত সৰ্থেবাৰীৰ ককাকহঁতৰ ঘৰৰ গঢ়-শালিত কাঁহৰ বাচন-বৰ্তন গঢ় দিয়া দেখিছিল।

৩। অমিল সামগ্ৰী নিৰ্ণয়

• সামগ্ৰীৰ তালিকা: বান-বাটি, বান-কাঁহী, ভোৰ তাল আৰু হাতীখুজীয়া বাটি

• অমিল সামগ্ৰীবিধ: ভোৰ তাল

• কাৰণ: বান-বাটি, বান-কাঁহী আৰু হাতীখুজীয়া বাটি খোৱা-বোৱাৰ বাচন; কিন্তু ‘ভোৰ তাল’ নাম-প্ৰসংগত বজোৱা এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ।

৪। কাঁহৰ বাচন গঢ়োঁতে ব্যৱহাৰ হোৱা তিনিবিধ সঁজুলিৰ নাম

১. মহী
২. নিয়াৰি
৩. চেপেনা

৫। ভাবা আৰু কোৱা

(ক) কঁহাৰসকলে ধল-পুৱাতেই কিয় কামত ধৰে?
উত্তৰ: কাৰণ গঢ়-শালিত দিনত জুইৰ কাষত বহি হাতুৰী মৰা আৰু কাঁহৰ বাচন পিটাটো অতি কষ্টকৰ কাম। বেলি ওলোৱাৰ পিছত দিনত গৰম বেছি হয়, সেয়েহে পুৱাৰ শীতল বতৰতে কাম কৰিবলৈ কঁহাৰসকলে ধল-পুৱাতেই গঢ়-শালিৰ কাম আৰম্ভ কৰে।

(খ) ‘কুটীৰ শিল্প অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ।’— অৰ্থ বুজাই কোৱা।
উত্তৰ: অসমীয়া সমাজ জীৱনৰ প্ৰতিটো পৰম্পৰা, বিহু উৎসৱ, বিয়া-সবাহ আৰু নাম-প্ৰসংগত কুটীৰ শিল্পত উৎপাদিত থলুৱা সামগ্ৰী যেনে— গামোচা, পাট-মুগাৰ কাপোৰ, কাঁহৰ শৰাই, বটা, বান-বাটি আৰু ফুলাম জাপি অপৰিহাৰ্য। এই কুটীৰ শিল্পসমূহে অসমৰ জাতীয় পৰিচয়ক বিশ্বৰ আগত গৌৰৱান্বিত কৰি তুলিছে বাবেই ইয়াক অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ বোলা হৈছে।

৭। ভাষা-অধ্যয়ন আৰু ব্যাকৰণ (সৰ্বনাম পদ)

(খ) দফাটোৰপৰা সৰ্বনাম পদসমূহ বাছি লিখা:

• সৰ্বনাম পদসমূহ: সিহঁতে, তাই, তাক, তেওঁলোকৰ, তেওঁলোকে, তাৰ।

(গ) উপযুক্ত সৰ্বনাম পদেৰে খালী ঠাই পূৰ কৰা:

• (ক) ৰাম এজন ভাল ল’ৰা। সি / তেওঁ সদায়ে ভালদৰে পঢ়ে।

• (খ) নীতাই ককাকক দেখি বৰ আনন্দ পালে। তাই ককাকৰ হাতত ধৰিলেগৈ।

• (গ) নীতা আৰু মই চতুৰ্থ শ্ৰেণীত পঢ়ো। আমি নিয়মিত স্কুললৈ যাওঁ।

• (ঘ) মহাত্মা গান্ধীক আমি ‘বাপু’ বুলি কওঁ। তেওঁ ভাৰতৰ কুটীৰ শিল্পৰ বিকাশত গুৰুত্ব দিছিল।

৮। কুটীৰ শিল্পই মানুহক কেনেদৰে সহায় কৰে?

১. গাঁও আৰু চহৰৰ পৰিয়ালসমূহক ঘৰতে থাকি স্বাৱলম্বী হৈ ধন উপাৰ্জন আৰু আত্মসংস্থাপনৰ সুযোগ দিয়ে।
২. থলুৱা কেঁচামালৰ সঠিক ব্যৱহাৰ হয় আৰু স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ থাকে।
৩. দেশ-বিদেশলৈ সামগ্ৰী ৰপ্তানি কৰি ৰাজহ বৃদ্ধি আৰু আৰ্থিক সমৃদ্ধি আনে।