আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰযুক্তি
পাঠৰ মূল সাৰাংশ
‘আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰযুক্তি’ পাঠটিত মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱন-যাত্ৰা সহজ, সুচল আৰু দ্ৰুত কৰি তোলাত প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ বৈপ্লৱিক অৱদানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। বিভিন্ন কাম-কাজত বৈজ্ঞানিক চিন্তা-চৰ্চা, যন্ত্ৰ-পাতি আৰু নতুন কৌশল প্ৰয়োগ কৰাকে প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰয়োগ বোলে।
পাঠটিত পাঁচটা বাস্তৱ দৃশ্যৰ জৰিয়তে কৃষি কাৰ্যত প্ৰযুক্তি (পাৱাৰ টিলাৰ, জলসিঞ্চন আৰু শীতল-ভঁৰাল), শিক্ষা আৰু কম্পিউটাৰৰ বিভিন্ন অংশ (চিপিইউ, মনিটৰ, কী-বৰ্ড, মাউচ, প্ৰিণ্টাৰ), যোগাযোগ আৰু অধ্যয়নত ম’বাইল ফোন ও কিউ আৰ ক’ড, ঘৰুৱা কাৰ্যত মটৰ পাম্প আৰু অনলাইন বিল পৰিশোধ, তথা আধুনিক ৰন্ধনশালাত মাইক্ৰ’ৱেভ অভেন আৰু ৰেফ্ৰিজাৰেটৰৰ উপকাৰিতা দাঙি ধৰা হৈছে। লগতে গোটেই বিশ্বক সংযুক্ত কৰি ৰখা ইণ্টাৰনেটৰ বিশাল যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ গুৰুত্ব বুজাই দিয়া হৈছে।
প্ৰযুক্তি আৰু কম্পিউটাৰ: প্ৰধান তথ্যকোষ (দ্ৰুত দৃষ্টিত)
প্ৰযুক্তিৰ সংজ্ঞা: বিভিন্ন কাম-কাজত বৈজ্ঞানিক চিন্তা-চৰ্চা, যন্ত্ৰ-পাতি আৰু কৌশল প্ৰয়োগ কৰাকে প্ৰযুক্তি বোলে।
কৃষিত প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ:
পাৱাৰ টিলাৰ (Power Tiller): মাটি চহাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা যন্ত্ৰচালিত নাঙল।
শীতল-ভঁৰাল (Cold Storage): উৎপাদিত শাক-পাচলি আৰু ফল-মূল নষ্ট নোহোৱাকৈ কম উষ্ণতাত দীৰ্ঘদিন সতেজ কৰি ৰখা গুদাম।
কম্পিউটাৰৰ মুখ্য অংগসমূহ:
চিপিইউ (CPU): কম্পিউটাৰৰ মগজু; নিৰ্দেশ দিয়া কামবোৰ কৰে আৰু সংৰক্ষণ কৰি ৰাখে।
মনিটৰ (Monitor): কৰি থকা কাম আৰু ফলাফল প্ৰদৰ্শন কৰে।
কী-বৰ্ড (Keyboard): লিখিত আকাৰে নিৰ্দেশ প্ৰেৰণ কৰে।
মাউচ (Mouse): স্ক্ৰীনৰ পইণ্টাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি কাম কৰে।
প্ৰিণ্টাৰ (Printer): কম্পিউটাৰৰ তথ্য কাগজত ছপা কৰি উলিয়ায়।
ইণ্টাৰনেট (Internet): কৃত্ৰিম উপগ্ৰহৰ সহায়ত সমগ্ৰ বিশ্বৰ কোটি কোটি কম্পিউটাৰ আৰু ম’বাইল সংযোগ কৰি গঢ়ি তোলা আধুনিক যোগাযোগ ব্যৱস্থা।
পাঠভিত্তিক অনুশীলনীসমূহৰ সম্পূৰ্ণ সমাধান (Exercises)
১। উত্তৰ লিখা:
(ক) পাৱাৰ টিলাৰ কি?
উত্তৰ: পাৱাৰ টিলাৰ হ’ল খেতিপথাৰত মাটি চহাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ আধুনিক যন্ত্ৰচালিত নাঙল। ইয়াৰ দ্বাৰা অতি কম সময় আৰু কম পৰিশ্ৰমতে বেছি মাটি চহাই খেতি কৰিব পাৰি।
(খ) শীতল ভঁৰাল কি?
উত্তৰ: উৎপাদিত শাক-পাচলি, ফল-মূল আদি কৃষিজাত খাদ্যবস্তুবোৰ নষ্ট নোহোৱাকৈ কম উষ্ণতাত দীৰ্ঘদিন সতেজ কৰি সংৰক্ষণ কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা বিশেষ প্ৰযুক্তিযুক্ত বৃহৎ ভঁৰাল বা গুদামক শীতল-ভঁৰাল (Cold Storage) বোলে।
(গ) কেক্ আৰু বিস্কুট প্ৰস্তুত কৰিবলৈ কি ৰন্ধন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: কেক্ আৰু বিস্কুট প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আধুনিক বিদ্যুৎচালিত মাইক্ৰ’ৱেভ অভেন (Microwave Oven) বা ৰন্ধন গেছৰ অভেন আৰু প্ৰেচাৰ কুকাৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
(ঘ) কম্পিউটাৰত কি কি কাম কৰা হয়?
উত্তৰ: কম্পিউটাৰৰ সহায়ত বিভিন্ন কাম কৰা হয়, যেনে—
১. পঢ়া-শুনা কৰা আৰু দেশ-বিদেশৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰা।
২. লিখা-মেলা (টাইপিং) কৰা আৰু প্ৰিণ্টাৰৰ সহায়ত ছপা কৰি উলিওৱা।
৩. ছবি অঁকা, গান শুনা আৰু শিক্ষণীয় ভিডিঅ’ চোৱা।
৪. দূৰ-দূৰণিৰ মানুহৰ লগত যোগাযোগ কৰা।
৫. ঘৰত বহিয়েই বিভিন্ন বিল পৰিশোধ কৰা আৰু ৰে’ল-বিমানৰ টিকট সংগ্ৰহ কৰা।
(ঙ) প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত বিজুলী বিল কেনেকৈ পৰিশোধ কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: ইণ্টাৰনেট সংযোগ থকা ম’বাইল ফোন বা কম্পিউটাৰৰ জৰিয়তে অনলাইন বেংক সেৱা বা ডিজিটেল পেমেণ্ট এপ্প্ (যেনে: APDCL এপ্প্, Google Pay, PhonePe আদি) ব্যৱহাৰ কৰি ঘৰত বহিয়েই সহজে বিজুলী বিল পৰিশোধ কৰিব পাৰি।
২। ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা:
‘ক’ অংশ (কম্পিউটাৰৰ অংগ) | ‘খ’ অংশ (কাৰ্য) |
|---|---|
কী-বৰ্ড | লিখিত আকাৰে নিৰ্দেশ পঠিয়াব পাৰি। |
মাউচ | মনিটৰত থকা কথাবোৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি কাম কৰিব পাৰি। |
চিপিইউ | নিৰ্দেশ দিয়া কামবোৰ কৰে আৰু সংৰক্ষণ কৰি ৰাখে। |
মনিটৰ | কৰা কামখিনি আৰু কামৰ ফলাফল দেখা পাওঁ। |
৩। শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা:
(ক) প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত আমাৰ জীৱনৰ মান উন্নত হৈছে। → শুদ্ধ (True)
(খ) ডাকযোগে ইজনে সিজনৰ লগত কথা পাতিব পাৰোঁ। → অশুদ্ধ (False) (ডাকযোগে চিঠি-পত্ৰহে পঠিয়াব পাৰি, কথা পাতিবলৈ ফোন ব্যৱহাৰ হয়)
(গ) ৰেফ্ৰিজাৰেটৰত খাদ্যবস্তু ৰান্ধিব পাৰি। → অশুদ্ধ (False) (ৰেফ্ৰিজাৰেটৰত খাদ্য শীতল কৰি সতেজে সংৰক্ষণ কৰাহে হয়)
(ঘ) কম্পিউটাৰৰ এটা মুখ্য কাম হ’ল যোগাযোগ স্থাপন। → শুদ্ধ (True)
৪। চমু টোকা লিখা:
(ক) ম’বাইল ফোন (Mobile Phone):
ম’বাইল ফোন হৈছে আধুনিক যুগৰ অতিশয় জনপ্ৰিয় আৰু দৰকাৰী তাঁৰবিহীন এক যোগাযোগৰ মাধ্যম। ইয়াৰ সহায়ত আমি পৃথিৱীৰ যিকোনো ঠাইতে থকা মানুহৰ লগত পোনপটীয়াকৈ কথা পাতিব পাৰোঁ আৰু বাৰ্তা (মেছেজ) পঠিয়াব পাৰোঁ। স্মাৰ্ট ম’বাইল ফোনৰ সহায়ত ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰি পঢ়া-শুনাৰ তথ্য সংগ্ৰহ, কিউ আৰ ক’ড স্কেন, ফটো তোলা, ঘৰত বহিয়েই বিজুলী-পানীৰ বিল পৰিশোধ আৰু ৰে’ল-বিমানৰ টিকট সংগ্ৰহ কৰিব পাৰি।
(খ) ইণ্টাৰনেট (Internet):
গোটেই বিশ্বজুৰি লাখ লাখ কম্পিউটাৰ আৰু মোবাইল ফোনক কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ আৰু অপটিকেল ফাইবাৰৰ জৰিয়তে ইটোৰ লগত সিটো সংযোগ কৰি গঢ়ি তোলা বিশাল তথ্য যোগাযোগৰ জালিকাখনকেই ইণ্টাৰনেট বোলে। ইণ্টাৰনেটৰ সহায়ত আমি ঘৰতে বহি দেশ-বিদেশৰ খবৰ আৰু তথ্য লাভ কৰিব পাৰোঁ, দূৰ-দূৰণিৰ মানুহৰ লগত মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে যোগাযোগ কৰিব পাৰোঁ, অনলাইন ক্লাছ কৰিব পাৰোঁ আৰু অনলাইন কেনা-বেচা কৰিব পাৰোঁ।