পাঠৰ মূল সাৰাংশ

‘লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে সাক্ষাৎকাৰ’ পাঠটিত প্ৰথম অসমীয়া সবাক কথাছবি ‘জয়মতী’ৰ শুভ উদ্বোধন উপলক্ষে সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সৈতে লোৱা এটি ঐতিহাসিক সাক্ষাৎকাৰ প্ৰকাশ পাইছে। ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নাটকৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰা এই কথাছবিখন ১৯৩৫ চনৰ ১০ মাৰ্চত কলিকতাৰ ‘ৰাউনাক’ প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পায়। 

সাক্ষাৎকাৰটিত বেজবৰুৱাদেৱে ছবিখন চাই কেনে অনুভৱ কৰিলে, সপ্তদশ শতিকাৰ অসমক জ্যোতিপ্ৰসাদে কেনেদৰে জীৱন্ত কৰি তুলিলে, ডালিমী চৰিত্ৰৰ সজীৱ ৰূপায়ণে তেওঁৰ মনৰ মানস প্ৰতিমাক কেনেকৈ দিঠক কৰিলে আৰু অসমৰ ভৱিষ্যৎ চলচ্চিত্ৰ শিল্পৰ সম্ভাৱনা কি— সেই সম্পৰ্কে তেওঁৰ বহুমূলীয়া আৰু দূৰদৰ্শী মতামত ব্যক্ত কৰিছে।

অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰ (ক্ৰিয়া-কলাপ / পাঠভিত্তিক) 

১। সঠিক উত্তৰ বাছি উলিওৱা:

(ক) ‘জয়মতী’ কথাছবিখনৰ প্ৰথম দৰ্শনীৰ উদ্বোধন কোন ঠাইত কৰা হৈছিল?
(ক) শদিয়াত
(খ) কলিকতাত
(গ) সম্বলপুৰত
(ঘ) জয়সাগৰত
উত্তৰ: (খ) কলিকতাত।

(খ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখনৰ ডালিমী চৰিত্ৰটিৰ ভাও বেজবৰুৱাৰ কিয় ভাল লাগিছিল?
(ক) ডালিমী এটি কালোপযোগী চৰিত্ৰ হোৱাৰ বাবে
(খ) ডালিমী এটি ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ হোৱাৰ বাবে
(গ) ডালিমী চৰিত্ৰটি বেজবৰুৱাৰ মানস প্ৰতিমা হোৱাৰ বাবে
(ঘ) ডালিমী চৰিত্ৰটি সৰল, চঞ্চল প্ৰকৃতিৰ হোৱাৰ বাবে
উত্তৰ: (গ) ডালিমী চৰিত্ৰটি বেজবৰুৱাৰ মানস প্ৰতিমা হোৱাৰ বাবে।

২। ওপৰৰ দ্বিতীয় প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বাছনিৰ কাৰণ:

উত্তৰ: পাঠটিত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই নিজেই উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নাটকৰ আন আন চৰিত্ৰসমূহ ঐতিহাসিক আছিল যদিও ডালিমী চৰিত্ৰটি সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ মনৰ কল্পনা অৰ্থাৎ ‘মানস প্ৰতিমা’ আছিল। তেওঁ কেতিয়াও ভবা নাছিল যে সেই কল্পনাক ইহজনমত বাস্তৱত দেখিবলৈ পাব। কিন্তু কথাছবিখনত অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে ডালিমীৰ সেই সৰল, চঞ্চল আৰু প্ৰকৃতিৰ জীয়ৰী ৰূপটো অতি নিখুঁতভাৱে ৰূপায়ণ কৰি বেজবৰুৱাৰ সপোন দিঠকত পৰিণত কৰি তুলিছিল। সেয়েহে এই উত্তৰটো শুদ্ধ।

৩। শব্দৰ অৰ্থ মিলোৱা:

৪। চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা:

(ক) প্ৰথম অসমীয়া কথাছবিখনৰ নাম কি?
উত্তৰ: প্ৰথম অসমীয়া কথাছবিখনৰ নাম হ’ল ‘জয়মতী’।

(খ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখন কিমান খ্ৰীষ্টাব্দত মুক্তি লাভ কৰিছিল?
উত্তৰ: ‘জয়মতী’ কথাছবিখনে ১৯৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ১০ মাৰ্চত মুক্তি লাভ কৰিছিল।

(গ) ‘জয়মতী’ কথাছবিখন কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
উত্তৰ: ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল।

(ঘ) বেজবৰুৱাই ‘জয়মতী’ কথাছবিখন উদ্বোধন কৰিবলৈ কোন ঠাইৰপৰা আহিছিল?
উত্তৰ: বেজবৰুৱাই উৰিষ্যাৰ সুদূৰ সম্বলপুৰৰ পৰা কলিকতালৈ আহিছিল।

(ঙ) বেজবৰুৱাৰ কোনখন নাটকৰ আধাৰত ‘জয়মতী’ কথাছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নামৰ নাটকখনৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

৫। বহলাই আলোচনা কৰি উত্তৰ লিখা:

(ক) ‘জয়মতী’ ফিল্মৰ ডালিমী চৰিত্ৰটিয়ে বেজবৰুৱাৰ সপোন কেনেদৰে দিঠক কৰিলে?
উত্তৰ: লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ‘জয়মতী কুঁৱৰী’ নাটকৰ সৰহভাগ চৰিত্ৰ বুৰঞ্জীমূলক আছিল যদিও ডালিমী চৰিত্ৰটি সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ কল্পনাপ্ৰসূত বা ‘মানস প্ৰতিমা’ আছিল। বেজবৰুৱাই কেতিয়াও ভবা নাছিল যে মনৰ মাজত সৃষ্টি কৰা প্ৰকৃতিৰ জীয়ৰী ডালিমীক তেওঁ ইহজনমত বাস্তৱত দেখিবলৈ পাব। কিন্তু ‘জয়মতী’ ছবিত এঘাৰ বছৰীয়া অভিনেত্ৰী স্বৰ্গজ্যোতি বৰুৱাই ডালিমীৰ চঞ্চল, সৰল আৰু আনন্দময়ী ৰূপটি সোঁশৰীৰে পখিলাৰ দৰে উৰি ফুৰি এনে নিখুঁতভাৱে ফুটাই তুলিলে যে বেজবৰুৱাৰ মনৰ সপোন দিঠকত পৰিণত হ’ল।

(খ) অসমৰ ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰী সম্পৰ্কে বেজবৰুৱাৰ মত কেনেধৰণৰ আছিল?
উত্তৰ: চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ সম্পৰ্কে বেজবৰুৱাৰ দৃষ্টিভংগী অতি গভীৰ আৰু দূৰদৰ্শী আছিল। তেওঁ কৈছিল যে ৰে’ল, উৰাজাহাজ, বিজুলী-ডাক আদি আধুনিক আৱিষ্কাৰৰ দৰে চলচ্চিত্ৰও সমাজত স্থায়ীভাৱে থাকি যাব আৰু ইয়াৰ অবিহনে ভৱিষ্যতে মানুহৰ চলা টান হ’ব। অৱশ্যে উৰাজাহাজক যেনেকৈ যুদ্ধৰ বোমা পেলাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিলে সৰ্বনাশ হয়, তেনেকৈ চিনেমাকো যদি ভাল আৰু গঠনমূলক কামত লগোৱা হয় তেন্তে সমাজে শুভ ফল পাব আৰু অপব্যৱহাৰ কৰিলে সমাজ ধ্বংস হ’ব।

(গ) বেজবৰুৱাই কি কি কাৰণত ‘জয়মতী’ কথাছবিখন সফল হৈছে বুলি উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰ: বেজবৰুৱাদেৱে তলত দিয়া কাৰণসমূহৰ বাবে ‘জয়মতী’ ছবিক সফল বুলি কৈছে:
১. সপ্তদশ শতিকাৰ আহোম যুগৰ সাজ-পাৰ, কলা-কৌশল আৰু সামাজিক পৰিৱেশ হুবহু আৰু জীৱন্তভাৱে দাঙি ধৰা বাবে।
২. কেতিয়াও চিনেমা নেদেখা গাঁৱলীয়া ন-শিকাৰু অভিনেতা-অভিনেত্ৰীসকলে হলিউডৰ তাৰকাৰ দৰে সাৱলীল অভিনয় প্ৰদৰ্শন কৰাৰ বাবে।
৩. বিশেষকৈ ডালিমী চৰিত্ৰৰ অপূৰ্ব আৰু প্ৰাণৱন্ত ৰূপায়ণৰ বাবে।
৪. জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভা, শিক্ষা আৰু সুকুমাৰ কলাৰ জ্ঞান তথা সহযোগীসকলৰ নিষ্ঠাপূৰ্ণ একাগ্ৰতাৰ বাবে।

৬। কোনে, কাক কৈছিল লিখা:

• (ক) “অসমত অসমীয়াৰদ্বাৰাই আগেয়ে নোহোৱা-নোপজা এনে এটা কাৰ্য চাবলৈ মোৰ বৰ হেঁপাহ হৈছিল।”
  → লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই নৰেন্দ্ৰনাথ বৰদলৈক কৈছিল।

• (খ) “ফিল্ম সম্বন্ধে নানা মুনিৰ নানা মত।”
  → নৰেন্দ্ৰনাথ বৰদলৈয়ে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাক কৈছিল।

• (গ) “এই বুঢ়াৰ এই আশা। পূৰ্ণ হ’ব নে নহয়, ঈশ্বৰে জানে।”
  → লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই নৰেন্দ্ৰনাথ বৰদলৈক কৈছিল।

৭। “গৰুণ্ডৰ উৰাও দেখি টিপচীয়ে যদি ভাবে যে, মই তেনেকৈ উৰিব নোৱাৰোঁ যেতিয়া টিপচী উৰাও মাৰি লোকৰ হাঁহিয়াতৰ পাত্ৰ নহওঁ, তেন্তে টিপচীয়ে ভুল কৰিব।” — কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য:

ভাৱাৰ্থ: কথাষাৰৰ জৰিয়তে বেজবৰুৱাই বুজাইছে যে গৰুড় পক্ষী অতি শক্তিশালী আৰু আকাশত বহুত ওপৰলৈ উৰিব পাৰে। কিন্তু তাক দেখি যদি ক্ষুদ্ৰ টিপচী চৰাইটিয়ে হতাশ হৈ উৰিবলৈকে এৰি দিয়ে, তেন্তে সেয়া হ’ব তাৰ ডাঙৰ ভুল। টিপচীয়ে নিজৰ শক্তি আৰু সাধ্য অনুসৰি উৰিবই লাগিব।
ঠিক তেনেদৰে, হলিউড বা উন্নত বিশ্বৰ বৃহৎ বাজেট আৰু প্ৰযুক্তিৰ ছবিৰ লগত তুলনা কৰি প্ৰথম অসমীয়া ছবি ‘জয়মতী’ক বা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচেষ্টাক নিন্দা বা সমালোচনা কৰাটো অনুচিত। সৰিয়হৰ সমান ক্ষুদ্ৰ গুটিৰ পৰাই যেনেকৈ এদিন বিশাল বৰগছৰ জন্ম হয়, তেনেকৈ জ্যোতিপ্ৰসাদৰ এই প্ৰথম প্ৰচেষ্টাই এদিন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰক মহৎ স্থানলৈ লৈ যাব।

ভাষা-অধ্যয়ন (ণত্ববিধি)

৯। অশুদ্ধ শব্দবোৰৰ শুদ্ধ ৰূপ:

• ধৰন → ধৰণ (ৰ-ৰ পাছত ণ)

• ভীষন → ভীষণ (ষ-ৰ পাছত ণ)

• মৰন → মৰণ (ৰ-ৰ পাছত ণ)

• विशेषন → বিশেষণ (ষ-ৰ পাছত ণ)

• মৃনাল → মৃণাল (ঋ-ৰ পাছত ণ)

১০। ণত্ববিধি অনুসৰি শ্ৰেণীবিভাজন:

ভাব সম্প্ৰসাৰণ

১১। ভাব বহলাই লিখা:

(ক) “সজ কাৰ্যৰ সজ ফল, অসজ কাৰ্যৰ অসজ ফল।”
ভাৱাৰ্থ: প্ৰকৃতিৰ নিয়ম অনুসৰি মানুহৰ কৰ্মৰ ওপৰতেই তাৰ ফলাফল নিৰ্ভৰ কৰে। ভাল আৰু সৎ কাম কৰিলে তাৰ ফল সদায় শুভ, শান্তিপূৰ্ণ আৰু আনন্দদায়ক হয়। সৎ কামে ব্যক্তি আৰু সমাজ উভয়ৰে মংগল সাধন কৰে। আনহাতে বেয়া বা অসৎ কাম কৰিলে তাৰ পৰিণাম সদায় দুখজনক আৰু ধ্বংসাত্মক হয়। অসৎ কামে সমাজত বিশৃংখলতা আনে আৰু মানুহক পাপৰ ভাগী কৰে। সেয়েহে মানুহে সদায় সৎ কৰ্ম কৰা উচিত।

(খ) “ৰাইজে নখ জোকাৰিলে নৈ বয়।”
ভাৱাৰ্থ: এজন মানুহে অকলে এটা নখ জোকাৰিলে তাৰ পৰা কোনো পানী নোলায়। কিন্তু সমাজৰ হাজাৰ হাজাৰ ৰাইজে যদি একেলগে নিজৰ হাতৰ নখ জোকাৰে, তেন্তে সেই পানীৰ কণাবোৰ গোট খাই এখন নদীৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ঐক্য আৰু একতাত অপৰিসীম শক্তি লুকাই থাকে। এজন ব্যক্তিৰ বাবে যি কাম অসম্ভৱ, সমাজৰ সকলোৱে মিলি একগোট হৈ অলপ অলপকৈ অৰিহণা যোগালে সেই কঠিন কামো অতি সহজে সফল হয়।

জ্ঞান-সম্প্ৰসাৰণ আৰু শব্দজাল

১২। আইদেউ সন্দিকৈ সম্পৰ্কে চমু টোকা:

আইদেউ সন্দিকৈ (১৯১৫–২০০২) আছিল প্ৰথম অসমীয়া কথাছবি ‘জয়মতী’ৰ প্ৰথম অসমীয়া অভিনেত্ৰী। তেওঁ ছবিখনৰ নায়িকা সতী জয়মতী কুঁৱৰীৰ চৰিত্ৰত অনবদ্য অভিনয় কৰিছিল। সেই সময়ৰ গোড়া আৰু ৰক্ষণশীল সমাজে ছবিত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁক সমাজচ্যুত কৰে আৰু তেওঁ আজীৱন অবিবাহিত থাকি চৰম অনাদৰ আৰু দুখ-কষ্টৰ মাজত দিন কটাবলগীয়া হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত অসম চৰকাৰে তেওঁক পেঞ্চন আৰু স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। তেওঁৰ ত্যাগ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত চিৰকাল স্মৰণীয় হৈ ৰ’ব।

১৩। শব্দজালৰ খালী ঠাই পূৰণ:

• (ক) পুৰাণ সম্বন্ধীয় → পৌৰাণিক

• (খ) ইতিহাস সম্পৰ্কীয় → ঐতিহাসিক

• (গ) গুৰুৱে আশীৰ্বাদ কৰি দিয়া ফুল → নিৰ্মালি

• (ঘ) এশ বছৰ ব্যাপী কাল → শতিকা

• (ঙ) বহু দূৰ যি → সুদূৰ

প্ৰকল্প কাৰ্যাৱলী

১৫। এজন বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ সাক্ষাৎকাৰৰ আৰ্হি প্ৰশ্নমালা:

১. আপোনাৰ শুভ নাম আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বিষয়ে জনাওক।
২. আপুনি এই কৰ্মক্ষেত্ৰখন বাছি লোৱাৰ মূল অনুপ্ৰেৰণা কি আছিল?
৩. আপোনাৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সফলতা বা আনন্দৰ মুহূৰ্ত কোনটো?
৪. কাম কৰোঁতে আপুনি কেনেধৰণৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল?
৫. নতুন প্ৰজন্মৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে আপোনাৰ কি উপদেশ থাকিব?