পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া-কলাপৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ

১। পাঠটো পঢ়ি প্ৰশ্নবোৰৰ চমু উত্তৰ দিয়া : 

• (ক) টোপনি পাতল ল’ৰাজনৰ নাম কি?

  • উত্তৰ: টোপনি পাতল ল’ৰাজনৰ নাম আছিল হোমি জাহাংগীৰ ভাবা।

• (খ) ল’ৰাজনৰ টোপনি পাতল হোৱাৰ কাৰণ কি আছিল?

  • উত্তৰ: ল’ৰাজন অত্যন্ত তীক্ষ্ণ বুদ্ধিৰ আছিল আৰু তেওঁৰ মস্তিষ্কত নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে চিন্তা শক্তিৰ প্ৰবাহ বৈ থকাৰ বাবেই তেওঁৰ টোপনি পাতল আছিল।

• (গ) চিকিৎসকক দেখুৱাই অনাৰ পাছত মাক-দেউতাকে ল’ৰাজনৰ বাবে কেনে ব্যৱস্থা ল’লে?

  • উত্তৰ: চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ মতে মাক-দেউতাকে ল’ৰাজনৰ মনোযোগ বিজ্ঞানৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰিবলৈ বিজ্ঞানৰ নানা কিতাপ-পত্ৰৰে এটি সমৃদ্ধ গ্ৰন্থাগাৰৰ (Library) ব্যৱস্থা কৰি দিলে।

• (ঘ) হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ কি কি বিষয়ত ৰুচি আছিল?

  • উত্তৰ: পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু গণিত শাস্ত্ৰৰ উপৰি হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ সংগীত আৰু চিত্ৰাংকনৰ প্ৰতিও গভীৰ ৰুচি আছিল।

• (ঙ) তেখেত লণ্ডনলৈ কিয় গৈছিল?

  • উত্তৰ: মাক-দেউতাকৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰি মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং পঢ়িবলৈ তেখেত লণ্ডনৰ কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ গৈছিল।

• (চ) ‘দোৰাবজী টাটা ট্ৰাষ্ট’ৰ সহায়ত তেখেতে কি অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰে?

  • উত্তৰ: ‘দোৰাবজী টাটা ট্ৰাষ্ট’ৰ সহায়ত তেখেতে ১৯৪৫ চনত ‘টাটা ইনষ্টিটিউট অৱ ফাণ্ডামেণ্টেল ৰিচাৰ্ছ’ (TIFR) প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

• (ছ) স্বাধীনতাৰ পাছত তেখেত কি আয়োগৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল?

  • উত্তৰ: স্বাধীনতাৰ পাছত তেখেত ভাৰত চৰকাৰৰ **’পৰমাণু শক্তি আয়োগ’ (Atomic Energy Commission)**ৰ মুৰব্বী (অধ্যক্ষ) হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল।

• (জ) তেখেতৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনাই কি অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল?

  • উত্তৰ: তেখেতৰ অমূল্য অৱদানৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনাই মুম্বাইত ‘ভাবা পাৰমাণৱিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ’ (Bhabha Atomic Research Centre – BARC) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।

২। ‘লাহে লাহে কিতাপবোৰ ল’ৰাজনৰ সংগী হৈ পৰিল।’ — ইয়াত ল’ৰাজন বুলি কাৰ কথা কোৱা হৈছে? কিতাপবোৰ কেনেদৰে তেখেতৰ সংগী হৈ পৰিল? বুজাই লিখা।

উত্তৰ: ইয়াত ল’ৰাজন বুলি ভাৰতৰ মহান পৰমাণু বিজ্ঞানী হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ কথা কোৱা হৈছে। শৈশৱ কালত ভাবাৰ টোপনি পাতল হোৱাৰ কাৰণ অনুসন্ধান কৰি চিকিৎসকে জানিব পাৰিলে যে তেওঁৰ মগজুত অহৰহ চিন্তাৰ প্ৰবাহ বৈ থাকে। চিকিৎসকে তেওঁক বিজ্ঞানৰ কিতাপ পঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। সেইমতে মাক-দেউতাকে ঘৰতে বিজ্ঞানৰ কিতাপ-পত্ৰৰে এটা গ্ৰন্থাগাৰ সজাই তুলিলে। শিশু ভাবাই সেই কিতাপবোৰ আগ্ৰহেৰে পঢ়িবলৈ ল’লে আৰু নতুন নতুন বৈজ্ঞানিক তথ্য আৱিষ্কাৰৰ ৰাগীত মগ্ন হৈ পৰিল। এনেদৰেই কিতাপবোৰ তেওঁৰ আজীৱন সংগী হৈ পৰিল।

৩। হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ সপোন কি আছিল? এই সপোন কিয় ফলৱতী নহ’ল?

উত্তৰ: হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ সপোন আছিল— শান্তিপূৰ্ণ পাৰমাণৱিক শক্তিৰ সফল ব্যৱহাৰ আৰু গৱেষণাৰ জৰিয়তে ভাৰতবৰ্ষক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে এখন অগ্ৰণী আৰু জাকত-জিলিকা শক্তিশালী ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলা। কিন্তু দুর্ভাগ্যজনকভাৱে তেওঁৰ এই সপোন সম্পূৰ্ণ বাস্তৱায়িত হোৱাৰ পূৰ্বেই ১৯৬৬ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত আল্পছ পৰ্বতমালাত এক কৰুণ বিমান দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈ তেখেতৰ অকাল মৃত্যু হোৱাত এই সপোন আধৰুৱা হৈ ৰ’ল।

৪। ‘হোমি জাহাংগীৰ ভাবাই ভাৰতবৰ্ষক ভাল পাইছিল’ — এই কথা পাঠটোত কেনেধৰণে প্ৰতিফলিত হৈছে লিখা।

উত্তৰ: হোমি জাহাংগীৰ ভাবাই নিজৰ প্ৰতিভাৰ বলত বিদেশত থাকি সকলো সা-সুবিধা আৰু আৰামৰ জীৱন কটাব পাৰিলেহেঁতেন। কিন্তু নিজ মাতৃভূমিৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম দেশপ্ৰেম আৰু দায়িত্ববোধৰ বাবেই তেওঁ ১৯৪০ চনত বিদেশৰ মোহ ত্যাগ কৰি ভাৰতলৈ ঘূৰি আহে। ভাৰতত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ ভেটি স্থাপন কৰিবলৈ টাটা ইনষ্টিটিউট প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতৰ পাৰমাণৱিক নীতি প্ৰস্তুত কৰি দেশক আত্মনিৰ্ভৰশীল কৰিবলৈ আজীৱন কঠোৰ শ্ৰম কৰে। এই সকলো কথাই প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ ভাৰতবৰ্ষক কিমান গভীৰভাৱে ভাল পাইছিল।

৪. ভাষা অধ্যয়ন (ব্যাৱহাৰিক ব্যাকৰণ)

কাৰক আৰু বিভক্তিৰ পৰিচয় :

ক্ৰিয়াৰ লগত বাক্যৰ পদসমূহৰ যি সম্বন্ধ, সেয়াই কাৰক। অসমীয়া ভাষাত কাৰক ৬টা আৰু বিভক্তি ৬টা:
১. কৰ্তা কাৰক (প্ৰথমা বিভক্তি: -০, -ই, -এ)
২. কৰ্ম কাৰক (দ্বিতীয়া বিভক্তি: -০, -ক, -অক)
৩. কৰণ কাৰক (তৃতীয়া বিভক্তি: -ৰে, -এৰে)
৪. নিমিত্ত কাৰক (চতুৰ্থী বিভক্তি: -লৈ, -অলৈ)
৫. অপাদান কাৰক (পঞ্চমী বিভক্তি/পৰসৰ্গ: -ৰ পৰা, -পৰা)
৬. অধিকৰণ কাৰক (সপ্তমী বিভক্তি: -ত, -অত)

• সম্বন্ধ পদ (ষষ্ঠী বিভক্তি: -ৰ, -অৰ)

৬। শব্দৰ পৰা বিভক্তি আৰু কাৰক নিৰ্ণয় :

৭। বাক্যসমূহৰ আঁচ টনা পদৰ বিভক্তি আৰু কাৰক নিৰ্ণয় :

১. বেলি ডুবিলত আমি খেল সামৰিলোঁ।
— বিভক্তি: ‘ত’ (সপ্তমী বিভক্তি) | কাৰক: ভাৱাধিকৰণ (অধিকৰণ কাৰক)

২. ৰহিমে কিতাপ পঢ়ে।
— বিভক্তি: ‘০’ (শূন্য / দ্বিতীয়া বিভক্তি) | কাৰক: কৰ্ম কাৰক

৩. দুখীয়াৰ প্ৰতি দয়ালু হ’বা।
— বিভক্তি: ‘ৰ’ (ষষ্ঠী বিভক্তি) | পদ: সম্বন্ধ পদ

৪. এইখন মোৰ দেশ।
— বিভক্তি: ‘ৰ’ (ষষ্ঠী বিভক্তি) | পদ: সম্বন্ধ পদ

৫. আমাৰ পৰীক্ষালৈ আৰু বেছি দিন নাই।
— বিভক্তি: ‘লৈ’ (চতুৰ্থী বিভক্তি) | কাৰক: নিমিত্ত কাৰক

৬. যঁতৰেৰে সূতা কাটিব পাৰি।
— বিভক্তি: ‘এৰে’ (তৃতীয়া বিভক্তি) | কাৰক: কৰণ কাৰক

৭. শিক্ষাগুৰুক ভক্তি কৰিব লাগে।
— বিভক্তি: ‘ক’ (দ্বিতীয়া বিভক্তি) | কাৰক: কৰ্ম কাৰক

৮. ডাৱৰীয়া বতৰত হিমালয় পৰ্বত নেদেখি।
— বিভক্তি: ‘ত’ (সপ্তমী বিভক্তি) | কাৰক: অধিকৰণ কাৰক

৯. কোনো মানুহক হিংসা নকৰিবা।
— বিভক্তি: ‘অক’ / ‘ক’ (দ্বিতীয়া বিভক্তি) | কাৰক: কৰ্ম কাৰক

৮। খালী ঠাই পূৰ কৰা (বিপৰীত অৰ্থ বুজোৱা শব্দৰে) :

• (ক) সফল মাতৃ — বিফল মাতৃ।

• (খ) তীক্ষ্ণ বুদ্ধি — স্থূল / ভোটা বুদ্ধি।

• (গ) কোনো বিসংগতি — কোনো সংগতি।

• (ঘ) পাঠ অন্তৰ্ভুক্ত — পাঠ বহিৰ্ভুক্ত।

• (ঙ) তেখেতৰ মৃত্যু হৈছিল — তেখেতৰ জন্ম হৈছিল।

• (চ) বৃদ্ধি পাইছিল — হ্ৰাস পাইছিল।

৯। বাক্য ৰচনা কৰা :

• অৱদান: ভাৰতৰ বিজ্ঞান জগতলৈ ড° হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ অৱদান চিৰস্মৰণীয়।

• ধাউতি: শৈশৱৰে পৰাই ল’ৰাজনৰ গান-বাজনাৰ প্ৰতি বৰ ধাউতি আছিল।

• জাকত-জিলিকা: নিজৰ মেধা আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমেৰে তেওঁ সমাজত এক জাকত-জিলিকা ব্যক্তি হৈ পৰিল।

• আশ্বাস: চিকিৎসকে ৰোগীৰ আত্মীয়ক স্বাস্থ্যৰ উন্নতি হ’ব বুলি আশ্বাস দিলে।

• গৱেষণা: মহাকাশ বিজ্ঞানীসকলে চন্দ্ৰযান সম্পৰ্কে নতুন গৱেষণা চলাই আছে।

• সিদ্ধান্ত: বহু চিন্তা-চৰ্চা কৰি তেওঁ নতুন বিদ্যালয়ত নামভৰ্তিৰ সিদ্ধান্ত ল’লে।

১০। যুক্তাক্ষৰ বহুৱাই শব্দ সম্পূৰ্ণ কৰা :

• কল্কক → কল্কক

• উপলব্ধি → উপলব্ধি

• বিশ্ৰুত → বিশ্রুত

• প্ৰতিষ্ঠা → প্ৰতিষ্ঠা

• विशेषজ্ঞ → বিশেষজ্ঞ

• মস্তিষ্ক → মস্তিষ্ক

• নিৰ্বিঘ্ন → নিৰ্বিঘ্ন

• গ্ৰান্থাগাৰ → গ্ৰন্থাগাৰ

• ইঞ্জিনিয়াৰ → ইঞ্জিনিয়াৰ

১১। প্ৰতিশব্দ লিখা :

• সংগী: লগৰীয়া, বন্ধু, সহচৰ

• তীক্ষ্ণ: চোকা, প্ৰখৰ, তীব্ৰ

• প্ৰধান: ঘাই, মুখ্য, শ্ৰেষ্ঠ

• গ্ৰন্থ: কিতাপ, পুথি, পুস্তক

• কিৰণ: পোহৰ, ৰশ্মি, জ্যোতি

• চিকিৎসক: ডাক্তৰ, কবিৰাজ, বৈদ্য

৫. জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ

টাটা ইনষ্টিটিউট অৱ ফাণ্ডামেণ্টেল ৰিচাৰ্ছ (TIFR) :

• ১৯৪৫ চনত হোমি জাহাংগীৰ ভাবাৰ নেতৃত্বত আৰু দোৰাবজী টাটা ট্ৰাষ্টৰ সহযোগত মুম্বাইত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।

• ১৯৫৫ চনত ভাৰত চৰকাৰে ইয়াক পাৰমাণৱিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু গণিত গৱেষণাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।

পল ডিৰাক (Paul Dirac, ১৯০২ – ১৯৮৪) :

• ন’বেল বঁটা বিজয়ী মহান তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিদ আৰু কোৱাণ্টাম বলবিজ্ঞানৰ পথপ্ৰদৰ্শক।