জাগা জননীৰ সন্তান
পাঠভিত্তিক ক্ৰিয়া-কলাপৰ প্ৰশ্নোত্তৰ
3। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া :
(ক) কবিয়ে কাক জাগি উঠিবলৈ কৈছে ?
উত্তৰ: কবিয়ে দেশমাতৃৰ সকলো সন্তানকে, বিশেষকৈ শক্তিসম্পন্ন আৰু মুক্ত মনৰ অজেয় নৱ-জোৱানসকলক জাগি উঠিবলৈ কৈছে।
(খ) দুৰ্জয় অভিযান বুলি কি বুজাইছে ?
উত্তৰ: ‘দুৰ্জয় অভিযান’ বুলি যাক শত্ৰুৱে সহজে ৰোধ বা পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰে তেনে এক অদম্য, অত্যন্ত কঠিন, বিপদসংকুল আৰু বিজয় সুনিশ্চিত কৰা দেশহিতৈষী সংগ্ৰামী যাত্ৰাক বুজাইছে।
(গ) দুৰ্জয় অভিযানেৰে কি কৰিবলৈ কৈছে ?
উত্তৰ: দুৰ্জয় অভিযানেৰে মৃত্যুৰ ভয়ক ভৰিৰে গচকি (নেওচি) বিজয় ছিনিয়ে আনিবলৈ (জয়জিনি আনিবলৈ) কৈছে।
(ঘ) জননীৰ সন্তানক কিহে দুৰ্বল কৰাৰ কথা কৈছে ?
উত্তৰ: জননীৰ সন্তানক ‘কৰ্মহীনতা’ আৰু ‘কাপুৰুষতাই’ দুৰ্বল আৰু ম্ৰিয়মাণ কৰাৰ কথা কৈছে।
(ঙ) “তথাপিও নাই ভয়” বুলি কিয় কৈছে ?
উত্তৰ: যদিও কৰ্মহীনতা আৰু কাপুৰুষতাই মানুহক সাময়িকভাৱে দুৰ্বল আৰু ম্ৰিয়মাণ কৰি পেলাইছে, তথাপিও ভয়ৰ কোনো কাৰণ নাই; কিয়নো মানুহৰ অন্তৰত অপৰিসীম আত্মশক্তি আৰু ‘শক্তিগায়ত্ৰী’ৰ শক্তি সুপ্ত হৈ আছে। সেই আত্মশক্তিক জগাই তুলিলেই সকলো দুৰ্বলতা আঁতৰি যাব আৰু জয়লাভ নিশ্চিত হ’ব।
(চ) কাৰ জয় নিনাদত শত্ৰু কম্পমান বুলি উল্লেখ কৰিছে ?
উত্তৰ: শক্তিগায়ত্ৰী মনত পেলাই দুৰ্নিবাৰ হৈ উঠা দেশমাতৃৰ অপৰাজেয় নৱ-জোৱানসকলৰ জয় নিনাদত (বিজয়ধ্বনি) শত্ৰু কম্পমান বুলি উল্লেখ কৰিছে।
(ছ) আপোন পাহৰা বীৰক কি বুলি আখ্যা দিছে ?
উত্তৰ: আপোন পাহৰা বীৰক ‘দুৰ্মদ বীৰ’ আৰু ‘অজেয় নৱ-জোৱান’ বুলি আখ্যা দিছে।
5। গীতটোৰ মূলভাব লিখা :
উত্তৰ: ‘জাগা জননীৰ সন্তান’ গীতটি ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ দ্বাৰা ৰচিত এটি স্বদেশপ্ৰেম আৰু নৱজাগৰণৰ ওজস্বী কবিতা। কবিতাটোত কবিয়ে দেশৰ নৱ-প্ৰজন্ম তথা যুৱ সমাজক আলস্য, কৰ্মহীনতা আৰু কাপুৰুষতাৰূপী সকলো অন্ধকাৰ আঁতৰাই দেশসেৱাৰ পৱিত্ৰ সংগ্ৰামত নামি পৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। মৃত্যুৰ ভয়কো তুচ্ছ জ্ঞান কৰি দুৰ্জয় সংগ্ৰামেৰে দেশৰ মুক্তি আৰু গৌৰৱ আনিব লাগিব। অন্তৰৰ লুপ্ত শক্তিক জগাই তুলি দেশমাতৃৰ অজেয় নৱ-জোৱানসকলে যেতিয়া বিজয়-নিনাদ কৰিব, তেতিয়া শত্ৰু দল ভয়ত থৰহৰি কম্পমান হ’বলৈ বাধ্য হ’ব। দেশৰ প্ৰতি দায়িত্ববোধ আৰু দুৰ্দমনীয় সাহসিকতাই এই গীতৰ মূল প্ৰেৰণা।
5. ভাষা অধ্যয়ন (ব্যাৱহাৰিক ব্যাকৰণ)
6। বাক্য ৰচনা কৰা :
শক্তিমান (বলৱান): মহাবীৰ অৰ্জুন এজন অত্যন্ত শক্তিমান আৰু সুদক্ষ ধনুৰ্ধৰ আছিল।
কাপুৰুষ (সাহস নথকা মানুহ): কাপুৰুষসকলে বিপদৰ সময়ত কৰ্তব্য পাহৰি পলায়ন কৰে।
নিনাদ (গম্ভীৰ শব্দ / জয়ধ্বনি): ভাৰতীয় সেনাৰ জয় নিনাদত শত্ৰুৰ ঘাটি কঁপি উঠিল।
অজেয় (যাক পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি): সত্য আৰু ন্যায়ৰ পথত চলা মানুহ সদায় অজেয় হৈ থাকে।
অভিযান (সংগ্ৰামী যাত্ৰা): মহাকাশ গৱেষণাৰ বাবে বিজ্ঞানীসকলে চন্দ্ৰযান অভিযান সফলতাৰে সম্পন্ন কৰিলে।
7। সন্ধি গঠন কৰা আৰু ভাঙা :
সন্ধি গঠন কৰা | সন্ধি ভাঙা |
|---|---|
দেৱ + অসুৰ = দেৱাসুৰ | মহৰ্ষি = মহা + ঋষি |
কুশ + আসন = কুশাসন | উল্লেখ = উৎ + লেখ |
বিদ্যা + অলংকাৰ = বিদ্যালংকাৰ | নৰেন্দ্ৰ = নৰ + ইন্দ্ৰ |
মুৰ + অৰি = মুৰাৰি | মনোহৰ = মনঃ + হৰ |
দশ + আনন = দশানন | মনোযোগ = মনঃ + যোগ |
মহা + অৰ্ণৱ = মহাৰ্ণৱ |
9। বিপৰীত অৰ্থ বুজোৱা শব্দ লিখা :
মৃত্যু — জন্ম / জীৱন
ভয় — নিৰ্ভয় / সাহস
জয় — পৰাজয়
শত্ৰু — মিত্ৰ / বন্ধু
কাপুৰুষ — বীৰপুৰুষ / সাহসী
দুৰ্বল — সবল / শক্তিশালী
10। সমাৰ্থক শব্দ লিখা :
জননী: মা, আই, মাতৃ, গৰ্ভধাৰিণী
সন্তান: পো-জী, ল’ৰা-ছোৱালী, সন্তান-সন্ততি, অপত্য
বীৰ: যুঁজাৰু, সাহসী, বিক্ৰমী, যোদ্ধা
নিনাদ: ধ্বনি, গম্ভীৰ শব্দ, ৰৱ, নাদ
11। এটা শব্দত প্ৰকাশ কৰা :
(ক) সাহস নথকা মানুহ — কাপুৰুষ / ভতুৱা
(খ) জাকৈৰে মাছ ধৰা মানুহ — জাকৈয়া / জাকৈয়নী
(গ) যাৰ শক্তি আছে — শক্তিমান / শক্তিশালী
(ঘ) যাক জিনিব নোৱাৰি — অজেয় / দুৰ্জয়
12। বিশেষ্য পদবোৰক বিশেষণলৈ পৰিৱৰ্তন কৰা :
মান — মানী / মান্য
দুৰ্বলতা — দুৰ্বল
দৰ্শন — দৰ্শনীয়
দুখ — দুখী / দুখীয়া
মানৱ — মানৱীয়
6. জ্ঞান সম্প্ৰসাৰণ
13। ভাব বহলাই লিখা :
“সাঁতোৰ সাঁতোৰ, নিজ বাহুবলে,
সাঁতুৰিব নোৱাৰিলে যা ৰসাতলে।”
ভাব-সম্প্ৰসাৰণ:
জীৱন হৈছে এখন সংগ্ৰামৰ মহাসমুদ্ৰ। এই জীৱন-সমুদ্ৰ পাৰ হ’বলৈ হ’লে মানুহে নিজৰ বাহুবল অৰ্থাৎ আত্মবিশ্বাস, কঠোৰ শ্ৰম আৰু স্বাৱলম্বনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব লাগিব। পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কোনো ব্যক্তি বা জাতি কেতিয়াও উন্নতিৰ শিখৰত আৰোহণ কৰিব নোৱাৰে। যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাহুবল প্ৰয়োগ কৰি বিপদ আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহ সাঁতুৰি পাৰ হ’ব নোৱাৰে, তেন্তে তেওঁৰ পতন আৰু ধ্বংস (ৰসাতল) অনিবাৰ্য। গতিকে আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু সাহস হৈছে জীৱনত জীয়াই থকা আৰু সফলতা লাভ কৰাৰ একমাত্ৰ মূলমন্ত্ৰ।
15। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ৰচনা কৰা নাটকসমূহ আৰু এখনৰ চমু কাহিনী :
নাটকসমূহ: ‘শোণিত কুঁৱৰী’, ‘কাৰেঙৰ লিগিৰী’, ‘ৰূপালীম্’, ‘নিমাতী কইনা’, ‘লভিতা’, ‘খণিকৰ’।
‘লভিতা’ নাটকৰ চমু কাহিনী :
‘লভিতা’ নাটকখন 1942 চনৰ ঐতিহাসিক ‘ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন’ আৰু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পটভূমিত ৰচিত। লভিতা এগৰাকী নিঃস্বাৰ্থ, নিৰ্ভীক আৰু আত্মমর্যাদাসম্পন্ন অসমীয়া গাঁৱলীয়া গাভৰু। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ বোমা বিস্ফোৰণ আৰু মিলিটাৰীৰ অত্যাচাৰত পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাই আশ্ৰয়হীন হোৱা সত্ত্বেও লভিতাই সমাজৰ সকলো অন্যায় আৰু অপবাদৰ বিৰুদ্ধে অকলে সাহসেৰে থিয় দিছিল। পাছলৈ তেওঁ সুভাষচন্দ্ৰ বসুৰ ‘আজাদ হিন্দ ফৌজ’ৰ সেৱিকা হিচাপে যোগদান কৰে আৰু দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰি হাঁহি হাঁহি নিজৰ প্ৰাণ আহুতি দিয়ে।
7. পৰীক্ষোপযোগী অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
প্ৰশ্ন 1: জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাক কি উপাধিৰে জনা যায় ?
উত্তৰ: জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাক অসমীয়া সংস্কৃতিৰ ‘ৰূপকোঁৱৰ’ উপাধিৰে জনা যায়।
প্ৰশ্ন 2: প্ৰথম অসমীয়া বোলছবিখনৰ নাম কি আৰু ই কেতিয়া মুক্তি পাইছিল ?
উত্তৰ: প্ৰথম অসমীয়া বোলছবিখনৰ নাম হ’ল ‘জয়মতী’ আৰু ই 1935 চনত মুক্তি পাইছিল।
প্ৰশ্ন 3: ‘শক্তিগায়ত্ৰী’ শব্দৰ তাৎপৰ্য কি ?
উত্তৰ: ‘শক্তিগায়ত্ৰী’ হ’ল অন্তৰৰ সুপ্ত শক্তি আৰু আত্মবিশ্বাস জগাই তোলাৰ এক পৱিত্ৰ আৰু দুৰ্নিবাৰ প্ৰেৰণাদায়ী মন্ত্ৰ।