দৃশ্যান্তৰ
ভাৱ-বিষয়ক
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) কবিয়ে কিমান বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে পঁচিশ (২৫) বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল।
(খ) মানুহজনে কিয় নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল?
উত্তৰ: মানুহজন কুকুৰীকণা (গধূলি বা ৰাতি চকুত নেদেখা) হোৱা বাবে আৰু ওচৰত কোনো সহায়-সাৰথি নথকা বাবে নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল।
(গ) মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদূলি ক’ত বিচাৰিছিল?
উত্তৰ: মানুহজনে নঙলামুখত নিজৰ ঘৰৰ পদূলি বিচাৰিছিল।
(ঘ) মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত কিহে নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল?
উত্তৰ: ঘৰৰ দাঁতিত থকা আগলি বাঁহে নমিত নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল।
(ঙ) কবিয়ে কোন সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে গধূলি সময়ত (সন্ধ্যাবেলা) মানুহজনক লগ পাইছিল।
২। সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা মানুহজনে কবিৰ স’তে কি কি কথা পাতিছিল তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা।
উত্তৰ: পঁচিশ বছৰৰ পাছত সাতমহলীয়া অট্টালিকাৰ বাহিৰত ৰৈ থকা বৃদ্ধ মানুহজনে চশমাৰ তলেৰে সন্দেহেৰে চাই কবিক সুধিছিল— “হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?” তেওঁ কবিক ঠাট্টা কৰি কৈছিল যে তেওঁ এই কুবেৰৰ মহলাত হয়তো ভাৰাঘৰ বিচাৰি আহিছে। কিন্তু ইয়াত ঘৰ পোৱা নাযাব আৰু পালেও কোনো শান্তি নাথাকিব। ইয়াত মানুহৰ মাজত মৰম-চেনেহ নাই, মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নোলায়। যখৰ পোৱালিৰ দৰে স্বাৰ্থপৰ মানুহবোৰে কাৰো খবৰ নাৰাখে। এইদৰে কৈ তেওঁ সাতমহলীয়া ঘৰৰ ভিতৰত সোমাই গৈছিল।
৩। ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰ: ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটিত পঁচিশ বছৰৰ ব্যৱধানত গাঁৱৰ শান্তিপূৰ্ণ গ্ৰাম্য পৰিৱেশ কেনেদৰে যান্ত্ৰিক মহানগৰলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ল, তাৰ এক বাস্তৱ চিত্ৰ দাঙি ধৰা হৈছে। ২৫ বছৰ আগতে মানুহৰ মাজত আৰ্থিক অভাৱ থাকিলেও প্ৰকৃতিৰ মাজত মানসিক শান্তি আৰু আন্তৰিকতা আছিল। কিন্তু সময়ৰ সোঁতত সেই কেঁচা আলিবাটৰ ঠাইত ওখ ওখ সাতমহলীয়া কংক্ৰীটৰ অট্টালিকা গঢ়ি উঠিল যদিও মানুহৰ মাজৰ পৰা শান্তি, বিশ্বাস, মৰম-চেনেহ আৰু মানৱীয় মূল্যবোধ হেৰাই গ’ল। সমাজৰ এই বাহ্যিক বিকাশ আৰু অভ্যন্তৰীণ নৈতিক স্খলনৰ পটপৰিৱৰ্তনেই হ’ল কবিতাটিৰ মূলভাৱ।
৪। “বৰ শান্তিত আছোঁ / এই পঁজাটিত।” — কোনে, কিয় এইদৰে কৈছিল? কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত ভাৱ মোকলাই লিখা।
উত্তৰ:
* কোনে কৈছিল: পঁচিশ বছৰৰ আগতে কেঁচা আলি-কেঁকুৰিৰ নঙলামুখত ঘৰ বিচাৰি ফুৰা কুকুৰীকণা দুখীয়া মানুহজনে কবিক এইদৰে কৈছিল।
* কিয় কৈছিল: মানুহজন শাৰীৰিকভাৱে দৃষ্টিহীন আৰু আৰ্থিকভাৱে দৰিদ্ৰ হোৱা সত্ত্বেও গ্ৰাম্য প্ৰকৃতিৰ শান্তিময় পৰিৱেশত নিজৰ সৰু পঁজাটিতেই অন্তৰৰ তৃপ্তি লাভ কৰিছিল বাবে তেওঁ এনেদৰে কৈছিল।
* অন্তৰ্নিহিত ভাৱ: প্ৰকৃত সুখ আৰু শান্তি ধন-সম্পত্তি বা ডাঙৰ ঘৰ-দুৱাৰত নাথাকে; মানসিক সন্তুষ্টি আৰু সৰল জীৱনযাপনৰ মাজতেই প্ৰকৃত শান্তি নিহিত হৈ থাকে।
৫। ‘হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?’ — কোনে কিয় কবিক এনেদৰে সুধিছে বুজাই লিখা।
উত্তৰ:
* কোনে সুধিছে: পঁচিশ বছৰ পাছত সাতমহলীয়া অট্টালিকাৰ বাহিৰত ৰৈ থকা বৃদ্ধ মানুহজনে কবিক এনেদৰে সুধিছে।
* কিয় সুধিছে: আধুনিক চহৰীয়া যান্ত্ৰিক জীৱনত মানুহবোৰ অতিমাত্ৰা সন্দেহবাদী আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক হৈ পৰিছে। অচিনাকি মানুহক দেখিলে সহৃদয়তাৰে কথা কোৱাৰ পৰিৱৰ্তে সন্দেহেৰে চোৱাটো মহানগৰীয়া স্বভাৱ। সেইবাবেই বৃদ্ধজনে কবিক সন্দেহৰ চকুৰে চাই তেওঁ কি প্ৰয়োজনত বা ভাৰাঘৰ বিচাৰি আহিছে নেকি বুলি এনেদৰে সুধিছিল।
৬। ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোত কবিয়ে কিদৰে পৰিৱৰ্তিত সামাজিক জীৱনৰ ছবি আঁকিছে তোমাৰ ভাষাৰে বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কবিয়ে কবিতাটোত পঁচিশ বছৰৰ আগৰ আৰু বৰ্তমানৰ সামাজিক জীৱনৰ দুটা ভিন্ন ছবি তুলনা কৰিছে:
1. অতীতৰ গ্ৰাম্য জীৱন: পঁচিশ বছৰ আগতে কেঁচা আলি-কেঁকুৰি, পঁজাঘৰ, কাকা তামোলৰ গছ আৰু বাঁহনিৰে গ্ৰাম্য পৰিৱেশ আছিল। মানুহৰ মাজত দাৰিদ্ৰ্য থাকিলেও পাৰস্পৰিক সহায়-সহানুভূতি আৰু অন্তৰৰ শান্তি আছিল।
2. বৰ্তমানৰ নগৰীয়া জীৱন: বৰ্তমান সেই ঠাইতেই গঢ়ি উঠিছে ওখ ওখ সাতমহলীয়া অট্টালিকাৰ কংক্ৰীটৰ হাবি। চাৰিওফালে মানুহৰ ভিৰ থাকিলেও কোনো কাৰো আপোন নহয়। সকলোৱে কেৱল টকা-পইচাৰ পিছত দৌৰিছে, কাৰোবাৰ মৃত্যু হ’লেও সৎকাৰ কৰিবলৈ মানুহ নোলায়।
এইদৰে কবিয়ে সহজ-সৰল গ্ৰাম্য সমাজখন যান্ত্ৰিক, নিঃসংগ আৰু হৃদয়হীন মহানগৰীলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ ছবি স্পষ্টকৈ আঁকিছে।
৭। ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোৰ কবিগৰাকীৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: হৰেকৃষ্ণ ডেকা (জন্ম: ১৯৪৩) অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কবি, গল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক। তেওঁ ইংৰাজী বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰি প্ৰথমে অধ্যাপনা আৰু পিছত ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা (IPS)ত যোগদান কৰি আৰক্ষী সঞ্চালক হিচাপে অৱসৰ লয়। তেওঁ ‘The Sentinel’ কাকত আৰু ‘গৰীয়সী’ আলোচনীৰো সম্পাদক আছিল। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য পুথি হ’ল— ‘ৰাতিৰ শোভাযাত্ৰা’, ‘আন এজন’, ‘মধুসূদনৰ দলং’, ‘আগন্তুক’ আদি। তেওঁ ‘সাহিত্য অকাডেমী বঁটা’ (১৯৮৭), ‘কথা বঁটা’ আৰু ‘অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা’ (২০১০) লাভ কৰে।
৮। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) ‘মৰিলে দাহ কৰিবলৈও / এজন মানুহ নাই।’
* প্ৰসংগ: উক্ত বাক্যশাৰী কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ ‘দৃশ্যান্তৰ’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
* সংগতি: আধুনিক মহানগৰীৰ মানুহৰ মাজত থকা চৰম নিঃসংগতা আৰু সহমৰ্মিতাৰ অভাৱ প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই কথা কোৱা হৈছে।
* ব্যাখ্যা: আধুনিক নগৰীয়া জীৱনত মানুহবোৰ ইমানেই আত্মকেন্দ্ৰিক হৈ পৰিছে যে ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ মাজত কোনো আত্মীয়তা বা সামাজিক দায়বদ্ধতা নাথাকে। জীয়াই থাকোঁতে কাৰো খবৰ নোলোৱাৰ দৰেই মৃত্যুৰ পিছতো এজন মানুহৰ শেষকৃত্য সম্পন্ন কৰিবলৈ মানুহৰ অভাৱ হয়।(খ) ‘যখৰ পোৱালিহঁতে কাক কোনে চায়।’
* প্ৰসংগ: উক্ত কবিতাফাঁকি ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাৰ অন্তৰ্গত।
* সংগতি: মহানগৰৰ স্বাৰ্থপৰ আৰু ধনপ্ৰিয় মানুহৰ মানসিকতাক বুজাবলৈ কবিয়ে এই মন্তব্য কৰিছে।
* ব্যাখ্যা: ‘যখ’ মানে হ’ল ধন-সম্পদ ৰখি থকা অতি কৃপণ অপদেৱতা। নগৰৰ মানুহবোৰ ধন-সম্পত্তিৰ মোহত অন্ধ হৈ যখৰ পোৱালিৰ দৰে হৈ পৰিছে। তেওঁলোকে কেৱল নিজৰ স্বাৰ্থ আৰু ঐশ্বৰ্যৰ চিন্তাত ব্যস্ত থাকে; আনৰ দুখ-সুখ বা সহায়ৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো আন্তৰিকতা নাই।(গ) ‘এই কংক্ৰীটৰ হাবিখনত তেওঁক / বিচাৰি নাপালোঁ আৰু।’
* প্ৰসংগ: তুলি দিয়া বাক্যশাৰী হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটিৰ শেষাংশৰ পৰা লোৱা হৈছে।
* সংগতি: আধুনিক মহানগৰৰ বিশাল অট্টালিকাৰ মাজত হেৰাই যোৱা মানৱীয় অস্তিত্বৰ কথা ইয়াত প্ৰকাশ পাইছে।
* ব্যাখ্যা: গছ-গছনিৰে ভৰা প্ৰাকৃতিক হাবিৰ ঠাইত আজি ইটা-চিমেন্টেৰে নিৰ্মিত ওখ ওখ অট্টালিকাৰ ‘কংক্ৰীটৰ হাবি’ গঢ় লৈ উঠিছে। এই বিশাল নিৰ্জীৱ অট্টালিকাৰ মাজত মানুহবোৰ ইমানেই আছুতীয়া আৰু অচিনাকি হৈ পৰে যে এজনক আনজনে বিচাৰি পোৱাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। কবিয়ে ইয়াৰ দ্বাৰা মহানগৰীয়া জীৱনৰ গভীৰ শূন্যতা আৰু একাকীত্বক প্ৰকাশ কৰিছে।
ভাষা-বিষয়ক
১। বিপৰীত শব্দ লিখা:
* কেঁচা: পকা
* গধূলি: ৰাতিপুৱা / পুৱা
* পোহৰ: আন্ধাৰ / অন্ধকাৰ
* শান্তি: অশান্তি
* ৰূপ: কুৰূপ / অৰূপ
২। এটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা:
* জোন: চন্দ্ৰ / শশী
* ঘৰ: গৃহ / আলয়
* চৰা: বঢ়া / অধিক
* দাহ: দহন / পোৰণি
* উভতি: ঘূৰি / প্ৰত্যাবৰ্তন কৰি
৩। নঞাৰ্থক শব্দ গঠন কৰা:
* শান্তি: অশান্তি
* চিনাকি: অচিনাকি
* সহায়: অসহায়
৪। ‘নমস্কাৰ’ শব্দটো সন্ধি ভাঙিলে এনে হ’ব— নমঃ + কাৰ। — এইদৰে আন চাৰিটা শব্দ লিখি সন্ধি ভাঙা:
1. পুৰস্কাৰ: পুৰঃ + কাৰ
2. তিৰস্কাৰ: তিৰঃ + কাৰ
3. ভাস্কৰ: ভাঃ + কৰ
4. শ্ৰেয়স্কৰ: শ্ৰেয়ঃ + কৰ