তৰা আৰু সৌৰজগত
প্ৰশ্ন নং ১ -৩ ত শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা-
১। তলৰ কোনটো সৌৰজগতৰ সদস্য নহয়?
ক) গ্ৰহাণুপুঞ্জ।
খ) উপগ্ৰহ।
গ) তাৰকাপুঞ্জ।
ঘ) ধূমকেতু।
উত্তৰঃ গ) তাৰকাপুঞ্জ।
২। তলৰ কোনটো সূৰ্যৰ গ্ৰহ নহয়?
ক) লুব্ধক।
খ) বুধ।
গ) শনি।
ঘ) পৃথিৱী।
উত্তৰঃ ক) লুব্ধক।
৩। চন্দ্ৰৰকলাৰ উপত্তিৰ কাৰণ
ক) আমাৰ পিনে পোহৰ প্ৰতিফলন কৰা চন্দ্ৰৰ অংশটোহে দেখা পাওঁ।
খ) চন্দ্ৰৰ পৰা আমাৰ দূৰত্ব সলনি হৈ থাকে।
গ) পৃথিৱীৰ প্ৰচ্ছয়াই চন্দ্ৰপৃষ্ঠৰ এটা অংশহে ঢাকি ৰাখে।
ঘ) চন্দ্ৰৰ বায়ুমণ্ডলৰ ঘনত্ব স্থিৰ নহয়।
উত্তৰঃ ক) আমাৰ পিনে পোহৰ প্ৰতিফলন কৰা চন্দ্ৰ অংশটোহে দেখা পাওঁ।
৪) খালী ঠাই পূৰ কৰা-
ক) সূৰ্যৰ পৰা আটাইতকৈ দূৰত থকা গ্ৰহটো হল ________________ ।
উত্তৰঃ নেপচুন।
খ) ৰঙা ৰঙৰ গ্ৰহটো হল _______________ ।
উত্তৰঃ মংগল।
গ) আকাশত বিশিষ্ট ৰূপ গঠন কৰা তৰাৰ সমষ্টিক _______________ বোলে ।
উত্তৰঃ তাৰকাপুঞ্জ।
ঘ) গ্ৰহৰ চাৰিওফালে পৰিভ্ৰমণ কৰি থকা নভোমণ্ডলীয় বস্তুক ________________ বোলে।
উত্তৰঃ কৃতিম উপগ্রহ।
ঙ) পপীয়া তৰা বোৰ প্ৰকৃততে ______________নহয়।
উত্তৰঃ উল্কাপিণ্ড।
চ) ___________ আৰু ______________ ৰ কক্ষ পথৰ মাজত গ্ৰহানুপুঞ্জ সমূহ পোৱা যায়।
উত্তৰঃ মংগল আৰু বৃহস্পতি।
৫) তলৰ বাক্য সমূহ সত্য (স) আৰু অসত্য (অ) হিচাপে চিনাক্ত কৰা-
ক) ধ্ৰুৱ তৰা সৌৰজগতৰ সদস্য।
উত্তৰঃ অসত্য।
খ) বুধ সৌৰজগতৰ ক্ষুদ্রতম গ্ৰহ।
উত্তৰঃ সত্য।
গ) ইউৰেনাছ সৌৰজগতৰ আটাইতকৈ দূৰত থকা গ্ৰহ।
উত্তৰঃ অসত্য।
ঘ) ইনছেট এটা কৃত্রিম উপগ্রহ।
উত্তৰঃ সত্য।
৬) ‘ ক ‘ স্তম্ভৰ পদ সমূহৰ সৈতে ‘ খ ‘ স্তম্ভৰ এক বা একাধিক পদৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা-
উত্তৰঃ
A | B |
(i) অন্তঃ গ্ৰহ | (g) মংগল (e) পৃথিৱী |
(ii) বহিঃ গ্ৰহ | (a) শনি |
(iii) তাৰকাপুঞ্জ | (c) সপ্তৰ্ষিমণ্ডল (f) কালপুৰুষ |
(iv) পৃথিৱীৰ উপগ্ৰহ | (d) চন্দ্ৰ |
৭। সন্ধ্যা তৰা হিচাপে দৃষ্টিগোচৰ হোৱা শুক্ৰ গ্ৰহটো আকাশৰ কোন অংশত বিচাৰি পাবা?
উত্তৰঃ সন্ধ্যা তৰা হিচাপে দৃষ্টি গোচৰ হোৱা শুক্ৰ গ্ৰহটো আকাশৰ পশ্চিম অংশত বিচাৰি পাম ।
৮। সৌৰজগতৰ বৃহত্তম গ্ৰহটোৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সৌৰজগতৰ বৃহত্তম গ্ৰহটো হৈছে- বৃহস্পতি।
৯। তাৰকাপুঞ্জ মানে কি? যিকোনো দুটা তাৰকাপুঞ্জৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ যিবিলাক তৰাই থুপ বান্ধি একোটা বিশেষ আকৃতি লাভ কৰে সেইবোৰক তাৰকাপুঞ্জ বোলা হয়।
দুটা তাৰকাপুঞ্জৰ নাম হ’ল –
(a) সপ্তর্ষিমণ্ডল
(b) কালপুৰুষ
১০। (a) সপ্তর্ষি মণ্ডল আৰু (b) কালপুৰুষ তাৰকাপুঞ্জৰ বিশিষ্ট তৰাবোৰৰ আপেক্ষিক অৱস্থান দেখুৱাই চিত্ৰ আঁকা।
১১। গ্ৰহৰ বাহিৰে আন দুটা সৌৰজগতৰ সদস্যৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ গ্ৰহৰ বাহিৰে আন দুটা সৌৰজগতৰ সদস্য হ’ল —
(i) গ্ৰহাণুপুঞ্জ আৰু
(ii) ধূমকেতু।
১২। সপ্তৰ্ষিমণ্ডলৰ সহায়ত তুমি কেনেকৈ ধ্ৰুৱ তৰা বিচাৰি উলিয়াবা বাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ সপ্তর্ষিমণ্ডলৰ শেষৰ ফালে থকা তৰা দুটা লক্ষ্য কৰা। তৰা দুটাৰ মাজেৰে এডাল সৰলৰেখা কল্পনা কৰা। এই কাল্পনিক ৰেখাডালক উত্তৰ দিশলৈ আগবঢ়াই দিয়া (তৰা দুটাৰ মাজৰ দূৰত্বৰ প্ৰায় পাঁচ গুণ।) এই ৰেখাডালে আন এটা তৰা পাবগৈ যিটো বেছি উজ্জ্বল নহয়। এইটোৱেই ধ্ৰুৱ তৰা।
১৩। আকাশত সকলো তৰাই গতি কৰেণে ? বাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ আকাশত সকলো তৰাই আচলতে গতি নকৰে । কিন্তু ইহঁতক পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ গতি কৰা যেন লাগে । ইয়াৰ কাৰণ হল পৃথিৱীয়ে পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰি থাকে ।
১৪) তৰাৰ মাজৰ দূৰত্ব আলোক বৰ্ষত কিয় প্ৰকাশ কৰা হয় ? ‘পৃথিৱীৰ পৰা এটা তৰাৰ দূৰত্ব আঠ আলোক বৰ্ষ ‘, এই উক্তিয়ে কি বুজায় ?
উত্তৰঃ তৰাবোৰ পৃথিৱীৰ পৰা বহু দূৰত থকাৰ বাবে কিলো মিটাৰত এনে দূৰত্ব প্ৰকাশ কৰাটো সুবিধাজনক নহয়। সেয়েহে এনে বৃহৎ দূৰত্ব আলোকবৰ্ষ এককত প্ৰকাশ কৰা হয়। যদি আমি কওঁ যে এটা তৰা পৃথিৱীৰ পৰা আঠ পোহৰ বৰ্ষ দূৰত, ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল তৰাটোৰ পৰা পোহৰ পৃথিৱীত আঠ বছৰত আহি পাব।