স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থা
অনুশীলনী – ১
১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-
(ক) ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থাক কেইটা স্তৰত ভগাব পাৰি?
উত্তৰঃ ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থাক 3টা স্তৰত ভগাব পাৰি। সেইকেইটা হ’ল কেন্দ্ৰীয়, ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় স্তৰ।
(খ) স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন মানে কি?
উত্তৰঃ প্ৰতিখন ঠাইৰে অঞ্চলভিত্তিক কিছুমান নিজা নিজা সমস্যা থাকে। এইবোৰ স্থানীয়ভাৱে সমাধান কৰিবৰ বাবে যি বিশেষ ধৰণৰ শাসন ব্যৱস্থা থাকে, তাকে স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়।
(গ) স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰয়োজনীয়তা তলত উল্লেখ কৰা হ’ল –
(ক) স্থানীয় সমস্যাৰ বিষয়ে স্থানীয়লোকেহে ভালদৰে জানে।
(খ) কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ কামৰ বোজা লাঘৱ কৰিবলৈ
(গ) জনসাধাৰণৰ প্ৰশাসনীয় জ্ঞান আৰু কৌশল বৃদ্ধি কৰিবলৈ
(ঘ) চৰকাৰ আৰু প্ৰশাসনত জনসাধাৰণৰ অংশগ্রহণ নিশ্চিত কৰিবলৈ
অনুশীলনী – ২
১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-
(ক) ‘স্থানীয় চৰকাৰ’ বুলি কাক অভিহিত কৰা হয়?
উত্তৰঃ স্থানীয় চৰকাৰ’ বুলি পঞ্চায়তক অভিহিত কৰা হয়।
(খ) গাঁও পঞ্চায়ত এলেকাক কেইটা ভাগত ভগোৱা হয়?
উত্তৰঃ গাঁও পঞ্চায়ত এলেকাক ১০ টা ভাগত ভগোৱা হয়।
(গ) গাঁও পঞ্চায়তৰ দুটা কাৰ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ (i) ৰাস্তা-ঘাট উন্নয়নৰ কাম কৰে ।
(ii) পানীৰ যোগান আৰু নলাবোৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ।
(ঘ) গাঁও সভাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ গাঁও পঞ্চায়ত এলেকাৰ ভিতৰৰ ভোটাধিকাৰ থকা লোকসকলে মিলি গাঁও সভা গঠন কৰে। গাঁও সভাৰ বৈঠকত পঞ্চায়তৰ সভাপতিজনে সভাপতিত্ব কৰে। এই সভাত পঞ্চায়তৰ মুঠ ভোটাৰৰ শতকৰা ১০ ভাগ বা অতি কমেও ১০০ জন ভোটাৰ উপস্থিত থাকিব লাগে। গাঁওসভা বছৰত কমেও চাৰিবাৰ অনুষ্ঠিত হ’ব লাগে। গাঁও সভাৰ বৈঠকত গাঁও পঞ্চায়তৰ অন্তর্গত এলেকাৰ সমস্যাবোৰ আলোচনা কৰা হয় আৰু ইয়াৰ সমাধানৰ পথ নির্ধাৰণ কৰা হয়।
(ঙ) আঞ্চলিক পঞ্চায়তখন কেনেদৰে গঠন কৰা হয়?
উত্তৰঃ আমাৰ দেশত শাসন সম্পর্কীয় কাম-কাজৰ সুবিধাৰ কাৰণে প্রত্যেকখন জিলাকে কেইবাটাও খণ্ডত ভাগ কৰা হয়। ইয়াৰ প্রতিটো খণ্ডকে উন্নয়ন খণ্ড বোলে। প্রতিটো উন্নয়ন খণ্ডতে একোখন আঞ্চলিক পঞ্চায়ত গঠন কৰা হয়।
(চ) ভাৰতৰ কোন ৰাজ্যৰ কোনখন জিলাত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে গাঁও পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ৰাজস্থানৰ নাগোৰ জিলাৰ বাগদৰী গাঁৱত ভাৰতৰ প্ৰথমখন গাঁও পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল।
অনুশীলনী -৩
১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-
(ক) অসমত মুঠ কেইখন জিলা পৰিষদ আছে?
উত্তৰঃ অসমত মুঠ ২৬ জিলা পৰিষদ আছে।
(খ) গাঁও অঞ্চলৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ আয়ৰ উৎসসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ গাঁও অঞ্চলৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ আয়ৰ উৎস হ’ল-
(i) হাট, বজাৰৰ পৰা অহা কৰ, ৰাজহ, জৰিমনা আদি
(ii) কেন্দ্রীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰপৰা লাভ কৰা অনুদান
(iii) স্থানীয় সাংসদ আৰু বিধায়কে আগবঢ়োৱা অনুদান ইত্যাদি।
(গ) জিলা পৰিষদ এখনৰ কাৰ্যকাল কিমান বছৰ?
উত্তৰঃ জিলা পৰিষদ এখনৰ কার্যকাল ৫ বছৰ।
(ঘ) নগৰ অঞ্চলত কি কি স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থা দেখা যায়?
উত্তৰঃ পৌৰ নিগম, পৌৰসভা আৰু নগৰ সমিতি।
(ঙ) ৱাৰ্ড বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ বার্ড বুলিলে গাওঁ পঞ্চায়ত বা পৌৰ সভাৰ অন্তৰ্গত সৰু প্ৰশাসনিক গোটক বুজোৱা হয়।
২. কোনো এটা অঞ্চল নগৰ হিচাপে পৰিগণিত হ’বলৈ কি কি বৈশিষ্ট্য থকাটো দৰকাৰ?
উত্তৰঃ ভাৰতৰ পৰিসংখ্যা বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি নগৰ এখনৰ নিম্নতম জনসংখ্যা হ’ব লাগিব ৫০০০ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব হ’ব লাগিব প্রতি বর্গ কিলোমিটাৰত কমেও ৪০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৭৫% লোক কৃষিৰ বাহিৰে অন্য কৰ্মত নিযুক্ত থাকিব লাগিব।
৩. নগৰ অঞ্চলৰ স্থানীয় শাসন ব্যৱস্থাৰ স্তৰকেইটাৰ গঠন প্ৰণালী বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ
৪. নগৰ অঞ্চলৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থাৰ কাম-কাজ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ (ক)হাট-বজাৰ নিৰ্মাণ আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ
(খ) বৃত্তিমূলক (Vocational) প্রশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা
(গ) বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু স্বাস্থ্যসেৱা নিশ্চিতকৰণ
(ঘ) ৰাজহুৱা পুথিভঁৰাল, কলা-সংস্কৃতি কেন্দ্র আদি স্থাপন
(ঙ) শ্মশান, কবৰস্থান আদিৰ নিৰ্মাণ
(চ) উদ্যান, খেলপথাৰ, আমোদ-প্রমোেদ গৃহ নির্মাণ
(ছ) অনাথ শিশুসকলৰ আশ্ৰয়গৃহ স্থাপন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ
(জ) গাড়ী-মটৰ, ৰিক্সা, অটোৰিক্সা আদি ৰখা ঠাইৰ ব্যৱস্থা
(ঝ) ৰাস্তা-ঘাটৰ নামকৰণ, পথত বিজুলিবাতিৰ ব্যৱস্থা
(ঞ) প্রাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সময়ত প্রয়োজনীয় সহযোগিতা আগবঢ়োৱা
(ট) নগৰৰ নলা-নৰ্দমা, ৰাস্তা-ঘাট, প্ৰস্ৰাৱঘৰ, শৌচাগাৰ আদি নিৰ্মাণ
(ঠ) দৰিদ্ৰ লোকক স্বাৱলম্বী হোৱাৰ বাবে আর্থিক সহযোগিতা আগবঢোঁৱা আৰু আত্মসহায়ক গোট গঠন কৰা
অনুশীলনী – ৪
তলত দিয়া প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ লিখা-
১. ভাৰতৰ সংবিধানৰ কোনটো অনুসূচীৰ কিমান নম্বৰ অনুচ্ছেদৰ ৷ আধাৰত স্বায়ত্তশাসিত জিলা পৰিষদ গঠন কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ভাৰতৰ সংবিধানৰ ষষ্ঠ অনুসূচী আৰু ২৪৪ অনুচ্ছেদৰ আধাৰত স্বায়ত্তশাসিত জিলা পৰিষদ গঠন কৰা হৈছে।
২. BTR ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপটো কি?
উত্তৰঃ BTR ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপটো হ’ল- Bodoland Territorial Region (বড়োলেণ্ড টেৰিটৰিয়েল ৰিজিয়ন)।
৩. অসমত মুঠ কিমানখন স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ আছে?
উত্তৰঃ অসমত মুঠ 6 খন স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ আছে।
৪. অসমৰ কোনকেইখন জিলাত পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা নাই?
উত্তৰঃ অসমৰ কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমা হাচাও জিলাত পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা নাই।