অনুশীলনী – ১

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-

(ক) ‘বেদ’ৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ বেদ মানে হৈছে- জ্ঞান।

(খ) গ্ৰাম কি?

উত্তৰঃ গ্ৰাম হ’ল কেইটামান ‘কুল’ বা পৰিয়ালৰ সমষ্টি।

(গ) বৈদিক যুগৰ উল্লেখযোগ্য নাবী কেইজনমানৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ বৈদিক যুগৰ উল্লেখযোগ্য নাৰী কেইগৰীকীমানৰ নাম হ’ল:- বিশ্বৱাৰা, লোপামুদ্রা, ঘোষা, গার্গী, আপালা আদি।

২) বৈদিক যুগৰ সমাজ ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে এটি টোকা লিখা।

উত্তৰঃ বৈদিক যুগৰ সমাজ পিতৃপ্রধান আছিল। পিতৃ আছিল পৰিয়ালৰ মুৰব্বী। পৰিয়াল আছিল আটাইতকৈ সৰু গোট যাক ‘কুল’ বা ‘গৃহ’ বুলি জনা গৈছিল। গৃহ বা পৰিয়ালৰ মুৰব্বীজনক গৃহপতি বোলা হৈছিল। তদুপৰি আমি গ্রাম, বিশ আৰু জনৰ কথাও পাওঁ। ‘গ্রাম’ হ’ল কেইটামান ‘কুল’ বা পৰিয়ালৰ সমষ্টি। ‘গ্রাম’ৰ মুৰব্বীজনক ‘গ্রামণী’ বোলা হৈছিল। কেইবাখনো ‘গ্রাম’ বা গাঁও লগ লাগি একোখন ‘বিশ’ গঠিত হৈছিল আৰু বিশৰ মুৰব্বীজনক ‘বিশপতি’ বোলা হৈছিল। আনহাতে কেইবাখনো বিশ লগ লাগি একোখন ‘জন’ গঠিত হৈছিল। ‘জন’ আছিল আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনীয় গোট যাৰ মুৰব্বীজনক ‘ৰাজন’ বোলা হৈছিল। সেনানী আৰু পুৰোহিতে ৰাজনক কাম-কাজত সহায় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ৰাজনক সহায় কৰিবলৈ সভা আৰু সমিতিও আছিল।

৩) বেদত উল্লেখ থকা মূল ধাৰণাকেইটা কি কি?

উত্তৰঃ বেদত উল্লেখ থকা মূল ধাৰণাকেইটা হ’ল—

ধর্ম, অর্থাৎ সৎ পথত থাকি নিজৰ দায়িত্ব আৰু কৰ্তব্য পালন কৰা।

কর্ম, অর্থাৎ সৎ বা ভাল কৰ্মৰ ফল সদায় ভাল আৰু অসৎ বা বেয়া কৰ্মৰ ফল সদায় বেয়া।

মোক্ষ, অর্থাৎ আধ্যাত্মিক চিন্তা-চৰ্চাৰ জৰিয়তে জন্ম আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্তি লাভ কৰা।

অনুশীলনী – ২

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-

(ক) জড়বাদৰ প্ৰচাৰক কোন আছিল?

উত্তৰঃ জড়বাদৰ প্ৰচাৰক আছিল চার্বাক।

(খ) লোকায়ত বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰঃ লোকায়ত বুলিলে, সাধাৰণ মানুহৰ বিশ্বাস বা অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত আধাৰিত চিন্তাধাৰাক বুজোৱা হয়।

(গ) কোনে প্রথম জড়বাদৰ ধাৰণা প্ৰকাশ কৰিছিল?

উত্তৰঃ প্ৰথম জড়বাদৰ ধাৰণা ঋষি কণাদে প্ৰকাশ কৰিছিল।

(ঘ) জড়বাদৰ মতে জগতৰ সকলো বস্তু কোনকেইটা উপাদানৰ সমষ্টি?

উত্তৰঃ জড়বাদৰ মতে জগতৰ সকলো বস্তু মাটি, পানী, অগ্নি আৰু বায়ু ।

অনুশীলনী – ৩

১) তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া-

(ক) মহাবীৰ কোন আছিল?

উত্তৰঃ মহাবীৰ আছিল জৈন মতবাদৰ প্ৰৱৰ্তক আৰু প্ৰচাৰক।

(খ) জৈনধর্মত মুঠ কিমানগৰাকী তীর্থংকৰ আ আছে? প্রথমজন তীর্থংকৰ কোন আছিল?

উত্তৰঃ জৈন ধৰ্মত মুঠ ২৪ গৰাকী তীৰ্থংকৰ আছে। প্রথমজন তীৰ্থংকৰ আছিল- ঋষভনাথ।

(গ) জৈন ধৰ্মৰ নীতি পাঁচটা কি কি?

উত্তৰঃ জৈন ধৰ্মৰ পাঁচটা নীতি হৈছে – অহিংসা, সত্য, অস্তুেয় , ব্ৰহ্মচৰ্য্য, অপৰিগ্ৰহ।

(ঘ) জৈন ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুগৰাকী ৰজাৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ জৈন ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা প্ৰাচীন ভাৰতৰ দুগৰাকী ৰজাৰ নাম হ’ল- বিম্বিসাৰ আৰু অজাতশত্রু।

(ঙ) জৈন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলক কি কি দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি?

উত্তৰঃ জৈন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলক দিগম্বৰ আৰু শ্বেতাম্বৰ এই দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি।

(চ) মহাবীৰৰ শিকনিসমূহ প্রাকৃত ভাষাত কি নামেৰে সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে?

উত্তৰঃ মহাবীৰৰ শিকনিসমূহ প্রাকৃত ভাষাত “আংগ” নামেৰে সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।

২) ভাৰতবৰ্ষৰ আধ্যাত্মিকতাৰ দিশত নতুন চিন্তাধাৰাৰ উন্মেষ ঘটাৰ কাৰণ কি আছিল?

উত্তৰঃ  ভাৰতীয় সংস্কৃতি কেইবাহাজাৰ বছৰ পুৰণি। আন আন সংস্কৃতিৰ দৰে ইয়াৰো বহুত উপাদান আছে। তাৰ ভিতৰত শিল্প, সাহিত্য, ধর্ম, বিজ্ঞান, চিকিৎসা, প্রশাসনিক ব্যৱস্থা, সংগীত, নৃত্য, সমৰ কলা আদি প্ৰধান। মানৱ জীৱন আৰু জগত সম্পৰ্কে একে ধৰণৰ ধাৰণা থকা চিন্তাশীল আৰু আধ্যাত্মিক সাধকৰ গোটো আমাৰ দেশখনত আছে। সেই গোটবোৰৰ উমৈহতীয়া ধাৰণাই একোটা মতবাদৰো উন্মেষ ঘটায়। এনে কিছুমান মতবাদ বা চিন্তাধাৰাৰ শিপা প্ৰাচীন হিন্দু সভ্যতাতে নিহিত হৈ থকা দেখা যায়। অৱশ্যে সময়ৰ গতিত দেশখনত নানা ধৰণৰ মতবাদৰ উত্থান আৰু প্ৰসাৰ ঘটিছে। এইবোৰে ভাৰতৰ সংস্কৃতিক এটা চহকী ৰূপ দিছে।

৩) বর্ধমান মহাবীৰে সন্ন্যাসী জীৱন-যাপন কৰিবলৈ কিয় মতপোষণ কৰিছিল?

উত্তৰঃ  মহাবীৰে লিচ্চভি সংঘৰাজ্যৰ ক্ষত্ৰিয় দলপতি এজনৰ ঘৰত জন্ম লাভ কৰিছিল। ৰাজকুমাৰ হিচাপে জন্ম লাভকৰিলেও তেওঁ সংসাৰৰ মায়া-মোহৰ প্ৰতি আসক্ত নাছিল। সেয়েহে ৩০ বছৰ বয়সত তেওঁ ঘৰৰপৰা ওলাই গৈ সন্ন্যাসীৰ জীৱন-যাপন কৰিছিল।