প্রাক ঐতিহাসিক অসম
১। উত্তৰ লিখাঃ-
ক) নৱগ্ৰহ মন্দিৰ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ গুৱাহাটীৰ চিত্ৰাচল পাহাৰত নৱগ্ৰহ মন্দিৰ অৱস্থিত।
– খ) বৰ্মণ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা কোন আছিল ?
উত্তৰঃ পুষ্যবৰ্মণ বৰ্মণ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আছিল ।
গ) হিউৱেন চাঙে কোন বিশ্ববিদ্যালয়ত বৌদ্ধ ধর্ম সম্পৰ্কে চৰ্চা কৰিছিল ?
উত্তৰঃ হিউৱেন চাঙে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ত বৌদ্ধ ধৰ্ম সম্পৰ্কে চৰ্চা কৰিছিল।
ঘ) বৰ্তমান কামৰূপ জিলাক কি কি ভাগত ভাগ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ বৰ্তমান কামৰূপ জিলাক ৰত্নপীঠ, কামপীঠ, স্বর্ণপীঠ, আৰু সৌমাৰপীঠ এই চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে।
ঙ) দানৱ বংশ কোনে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?
উত্তৰঃ মহাৰঙ্গী দানৱে দানৱ বংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
চ) ডুবি আৰু নিধানপুৰ তাম্রলিপি কাৰ ৰাজত্ব কালত খোদিত কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ডুবি আৰু নিধানপুৰ তাম্রলিপি ভাস্কৰ বৰ্মণৰ ৰাজত্ব কালত খোদিত কৰা হৈছিল।
২) শুদ্ধ / অশুদ্ধ বিচাৰ কৰা।
(ক) ৰামায়ণ, মহাভাৰত হ’ল হিন্দু ধৰ্মৰ মহাকাব্য ।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(খ) নৰকাসুৰৰ বংশটোৰ নাম দানৱ বা অসুৰ বংশ।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(গ) বৰ্মণ বংশৰ আদি ৰজা হ’ল পুষ্য বৰ্মণ ।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(ঘ) বাণ ৰজাৰ জীয়ৰীৰ নাম আছিল ঊষা ।
উত্তৰঃ শুদ্ধ ।
(ঙ) ইৎচিঙে চি-উ-কি পুথিখন ৰচনা কৰিছিল।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ ।
৩) ক্রমানুসাৰে সজোৱা-
বৰ্মণবংশ, দানৱ বংশ, পাল বংশ, শালস্তম্ভ বংশ, ভৌম বংশ।
উত্তৰঃ দানৱ বংশ, ভৌম বংশ, বর্মণ বংশ, শালস্তম্ভবংশ, পাল বংশ।
৪) খালী ঠাই পূৰ কৰা-
ক) দানৱ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল _________
উত্তৰঃ দানৱ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আছিল মইৰাংশ ।
খ) সমুদ্রগুপ্তৰ __________ ত কামৰূপৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
উত্তৰঃ সমুদ্রগুপ্তৰ এলাহাবাদ প্রশস্তিত কামৰূপৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
গ)______কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মণৰ সমসাময়িক ৰজা আছিল।
উত্তৰঃ হর্ষবর্ধন কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মণৰ সমসাময়িক ৰজা আছিল।
ঘ) মদন কামদেব মন্দিৰ _______ ৰজাসকলৰ স্থাপত্য় কীৰ্তি।
উত্তৰঃ মদন কামদেব মন্দিৰ পাল বংশী ৰজাসকলৰ স্থাপত্যৰ কৃতিত্ব।
ঙ) __________ হ’ল শালস্তম্ভ বংশৰ প্ৰতিস্থাপক।
উত্তৰঃ শালস্তম্ভই হ’লু শালস্তম্ভ বংশৰ প্ৰতিস্থাপক।
৫। চমু টোকা লিখাঃ
(ক) শালস্তম্ভ বংশ
(খ) পালবংশ
(গ) কুণ্ডিল ৰাজ্য
(ঘ) কামৰূপৰ আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থা।
উত্তৰঃ (ক) শালস্তম্ভ বংশঃ বৰ্মণ বংশৰ পাছত শালস্তম্ভসকলে কামৰূপৰ সিংহাসন দখল কৰে। উল্লেখ আছে যে, এই বংশৰ ২১ জন ৰজাই কামৰূপত প্রায় তিনিশ বছৰ কাল ৰাজত্ব কৰিছিল। এই বাজবংশৰ প্রতিষ্ঠাতা শালস্তম্ভই কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী তেজপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰি ঠাইখনৰ নাম হাৰুপেশ্বৰ ৰাখিছিল। শালস্তম্ভসকলে কামৰূপত ৰাজত্ব কৰি থকা সময়ত ‘ইৎচিং’ নামৰ এজন চীনা পৰিব্রাজক ভাৰতলৈ আহিছিল। তেওঁৰ লিখনিত সেই সময়ত কামৰূপ ৰাজ্যৰ সীমা পশ্চিমে নালন্দা অঞ্চললৈ (বর্তমান বিহাৰ) বিস্তৃত আছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।
(খ) পালবংশঃ শালস্তম্ভসকলৰ পাছত পাল নামৰ ৰাজবংশই কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰাজপাটত উঠে। ব্ৰহ্মপাল এই ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা বুলি জনা যায়। তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী দূৰ্জ্জয়নগৰ আছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। ৰজা ৰত্নপালে প্ৰাগযোতিষপুৰত ৰাজত্ব কৰাৰ সময়ত কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম সীমাই উত্তৰ বংগক চুইছিল বুলি বিভিন্ন সমলৰপৰা জানিবলৈ পোৱা যায়।
(গ) কুণ্ডিল ৰাজ্য়ঃ আন এখন অখ্য়ানমতে প্ৰাক্ঐতিহাসিক যুগত কামৰূপ ৰাজ্য়ৰ পূব দিশত কুণ্ডিল নামেৰে এখন ৰাজ্য় আছিল। বৰ্তমানৰ শদিয়া অঞ্চলক এই ৰাজ্য়ৰ ৰাজধানী কুণ্ডিল নগৰ হিছাপে চিনাক্ত কৰা হয়। ৰাজ্য়খনত ভিষ্মক নামৰ এজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল আৰু তেওঁৰ কন্য়া ৰুক্মিণীক শ্ৰীকৃষ্ণই বিবাহ কৰিছিল। শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু ৰুক্মিণীৰ বিবাহৰ ঘটনাক লৈ মহাপুৰুষৰ শংকৰদেৱ পাছত ৰুক্মিণী হৰণ নাটক ৰচনা কৰিছিল।
(ঘ) কামৰূপৰ আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থাঃ কামৰূপৰ অর্থনীতি মূলতঃ কৃষিভিত্তিক আছিল। হিউৱেন চাঙৰ চি-ইউ-কি ত এই ৰাজ্যত জলসিঞ্চনৰ জৰিয়তে খেতি কৰাৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল, যেনে-কঠাল, নাৰিকল, তামুল-পাণৰ খেতি কৰাৰ কথাও উল্লেখ পোৱা যায়। আজিৰ দৰে প্ৰাচীন কামৰূপতো এৰি, পাট, মুগা ইত্যাদি কাপোৰ তৈয়াৰ হৈছিল। মহাভাৰতত ভগদত্ত ৰজাৰ পাট কাপোৰৰ কথা পোৱা যায়। কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মণেও থানেশ্বৰৰ ৰজা হর্ষবর্ধনলৈ পাটৰ কাপোৰ পঠিয়াইছিল বুলি সমলসমূহৰ পৰা জানিব পাৰি। মাছ ধৰা, নৈৰ পৰা সোণ উলিওৱা, কাপোৰ বোৱা আদিবোৰ প্ৰাচীন কামৰূপৰ লোকসকলৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য বৃত্তি আছিল।
৬। ৫০ টা মান শব্দৰ ভিতৰত উত্তৰ লিখা।
(ক) আখ্যান, কিংবদন্তি আৰু ইতিহাসৰ মাজত পার্থক্য।
উত্তৰঃ আখ্যান মূলত কোনো কাহিনী বা গল্প আদি, দেৱতা, দৈত্য, মানৱ বা কোনো অন্য সুপাৰন্ন চৰিত্ৰসমূহ বিষয়বস্তু হিচাপে থাকে। কিংবদন্তি হল কিছু সুনামী কাহিনী যিখন এতিয়া সুনামী গুণমূলক আত্মাৰ বিষয়বস্তুত নিহিত হয় যেনে সত্য বা অসত্য তাৰ পৰিচয় কৰি দিয়ে। ইতিহাস হ’ল ঘটনাসমূহৰ প্ৰত্যেক বিষয়ে সত্য তথ্যৰ উপৰ নিৰ্মিত কোনো কিংবা বেছা কাহিনী। ইতিহাসৰ উদ্দেশ্য মূলত আদালতৰ দ্বাৰা বিচৰা হোৱা প্ৰমাণসমূহ সুদৃশ্যতা দিয়া। সেয়া কাহিনী কিংবদন্তিৰ পৰিপূৰক প্ৰমাণসমূহ বুজা বা বাস্তৱ কিংবা অস্বীকাৰ্য সন্দেহ নিবিবাদৰ্থৰ আওতাত আনে। সংক্ষেপে ক’ব গলে আখ্যান বা কিংবদন্তি মূলত কাহিনীবোৰ আৰু মজুৰিৰ এক ধৰণ, আৰু ইতিহাস হল ঘটনাসমূহৰ সত্য বিষয়বস্তুত প্ৰকাশৰ ধৰণ।
(খ) ভাস্কৰ বৰ্মণ আৰু হৰ্ষবর্ধনৰ সম্পর্ক।
উত্তৰঃ হর্ষবর্ধনৰ সৈতে কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মণৰ সু-সম্পর্ক আছিল। ভাস্কৰ বৰ্মন হর্ষবর্ধনৰ সমসাময়িক আছিল। ফলত কামৰূপৰ সৈতে কনৌজৰ সু-সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল। ভাস্কৰ বৰ্মনে হংসবেগ নামৰ এজন কটকীৰ হাতত নানা তৰহৰ উপহাৰ পঠিয়াই হৰ্ষবৰ্ধনৰ সৈতে মিত্রতা স্থাপন কৰিছিল।
(গ) হিউৱেন চাঙৰ টোকাত বর্ণিত কামৰূপ ৰাজ্য ।
উত্তৰঃ চীনা পৰিব্রাজক হিউৱেন চাঙে নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ত বৌদ্ধ ধর্ম সম্বন্ধে অধ্যয়ন কৰিছিল। সেই সময়তে ভাস্কৰ বৰ্মণে তেওঁক কামৰূপলৈ আমন্ত্রণ জনায়। ভাস্কৰ বৰ্মণৰ আমন্ত্ৰণ ৰক্ষা কৰি হিউৱেন চাং কামৰূপলৈ আহে আৰু প্রায় এমাহ কাল কামৰূপত থাকে। তেওঁৰ ভাৰত সম্বন্ধে ৰচনা কৰা ‘চি-ইউ- কি’ নামৰ গ্ৰন্থত কামৰূপ সম্বন্ধে বহুতো কথা লিখি থৈ গৈছে। এই লিখনিৰ পৰা আমি সেই সময়ৰ কামৰূপ সম্বন্ধে বহু কথা জানিব পাৰো। হিউৱেন চাঙৰ টোকা মতে সেই সময়ত কামৰূপৰ পৰিধি প্রায় সোতৰশ মাইল আছিল। ইয়াৰ লোকসকল সহজ-সৰল আৰু চহকী আছিল। কামৰূপৰ লোকসকল স্মৃতি-শক্তিত প্ৰখৰ আৰু অধ্যয়নৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। মধ্য ভাৰতৰ ভাষাতকৈ কামৰূপৰ ভাষা অলপ বেলেগ আছিল। ইয়াৰ জলবায়ু সেমেকা আৰু চেঁচা। এই ৰাজ্যত কোনো ডাঙৰ নগৰ নাছিল। উত্তৰ ভাৰতৰপৰা কামৰূপ হৈ চিনদেশলৈ যোৱা এক বাণিজ্যিক পথ আছিল।
৭। পুৰণি কামৰূপ ৰাজ্যৰ মানচিত্ৰত থকা ঠাইবোৰৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ তোমালোকে নিজে কৰিবা।