গ) বৃক্তি মুখি শিক্ষা:বুলিলে এনে শিক্ষাক বুজায় যাৰ দ্বাৰা শিক্ষাৰ্থী কোনো নিৰ্দিষ্ট পেচা বা পেশাগত কাৰ্যৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা আৰু জ্ঞান অৰ্জন কৰে।

ঘ)বিজ্ঞান আৰু কাৰিকৰী শিক্ষাৰ উন্নতি সাধন:শিক্ষাৰ্থীক বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগী আৰু প্ৰযুক্তিগত দক্ষতা প্ৰদান কৰি সমাজ আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা।

ii)শিক্ষা সামাজিক আৰু জাতীয় সংহতি:স্বাধীন ভাৰতত মুক্ত ৰাষ্ট্ৰীয় শাসন ব্যৱস্থা প্ৰবৰ্তিত হৈছে।আয়োগে কৈছিল যে শিক্ষাৰ এটা প্ৰধান উদ্দেশ্য হব শিক্ষাৰ্থীৰ মনত জাতীয় সং জাগ্ৰত কৰা।এই উদ্দেশ্য আয়োগে আগবঢ়োঁৱা পৰামৰ্শ সমূহ আছিল:

ক)সাধাৰণ বিদ্যালয় স্থাপন:দেশৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোকে যাতে শিক্ষাৰ সমান সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে তাৰ বাবে সাধাৰণ বিদ্যালয় স্থাপন কৰা।

খ)সামাজিক আৰু জাতীয় সেৱা:শিক্ষাৰ প্ৰত্যেক স্তৰতে সামাজিক আৰু জাতীয় সেৱা বাধ্যতামূলক কৰি তোলা।

গ)ভাষা নীতি গড় দি তোলা:পাৰস্পৰিক সংযোগ স্থাপন কৰোঁতে সহজ হোৱাকৈ ভাষা নীতি গড় দি তোলা।

ঘ) জাতীয় সচেতনতা:শিক্ষাৰ্থীৰ মনত জাতীয় ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাৰ ভাৱ গঢ়ি তোলা।

ঙ)আন্তৰ্জাতিক বুজাপুৰাৰ বাবে শিক্ষা:শিক্ষাৰ জৰিয়তে বিভিন্ন দেশ, জাতি আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত সম্প্রীতি, ভাতৃত্ব আৰু সহযোগিতা সৃষ্টি কৰা।

iii)শিক্ষা আৰু আধুনিকীকৰণ:বৰ্তমান সময়ত দ্ৰুত গতিত সামাজিক পৰিবৰ্তন ঘটিছে।শেই লক্ষ্য ৰাখি শিক্ষা ব্যবস্থাৰ ও পৰিবৰ্তন কৰাটো আবশ্যক।এই ক্ষেত্ৰত আয়োগে কিছুমান উদ্দেশ্য ডাঙি ধৰিছে।যেনে –

ক)জ্ঞানৰ বিস্ফোৰণ:নতুন সমাজৰ লগত খাপ খোৱাকৈ এক নতুন শিক্ষা পদ্ধতিৰ প্ৰয়োজন।

খ) দ্ৰুত সামাজিক পৰিবৰ্তন:শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বিকাশশীল আৰু গতিশীল নীতি গ্ৰহণ কৰা।

গ)দ্ৰুত অগ্ৰগতিৰ প্ৰয়োজন: সামাজিক সমস্যা সমাধানৰ বাবে দ্ৰুত ভাৱে অগ্ৰগতি সাধন কৰা।

ঘ)আধুনিকীকৰণ আৰু শিক্ষাৰ অগ্ৰগতি:সমাজৰ দ্ৰুত আধুনিকীকৰণৰ কাৰণে আওকলি শিক্ষা ব্যৱস্থা সলনি কৰা।

iv)সামাজিক,আধ্যাত্মিক আৰু নৈতিক মূল্যবোধ:সমাজৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ কৰি তুলিবৰ বাবে শিক্ষাৰ্থী সকলৰ মাজত কিছুমান সাৰ্বজনীন সামাজিক ,নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ উপৰত জাগ্ৰত কৰি তোলা ।

প্ৰশ্ন:আয়োগ খনে স্কুলীয়া শিক্ষা কেইবছৰ হোৱাৰ কথা কৈছিল?

উত্তৰ: কুঠাৰী আয়োগে কৈছিল যে বিদ্যালয় শিক্ষা ১০ বছৰীয়া হ’ব লাগিব — ইয়াৰ ভিতৰত ৭ বছৰ প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰু ৩ বছৰ মাধ্যমিক শিক্ষা ধৰা হৈছিল।

প্ৰশ্ন:কৰ্ম অভিজ্ঞতা বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: আয়োগৰ মতে কৰ্ম অভিজ্ঞতা আমাৰ সাধাৰণ আৰু বৃক্তিমূলক সকলোবোৰ বিষয়ৰ শিক্ষাৰ সভিছেদ্য অংগ হব লাগে।গৃহ,স্কুল,কৰ্মশালা,ফাৰ্ম,ফেক্টোৰী নাইবা আন যিকোনো উৎপাদন মূলক পৰিস্থিতিত অংশগ্ৰহণ কৰা কাৰ্যই হৈছে কৰ্ম অভিজ্ঞতা।ইয়াৰ দ্বাৰা শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ শৈক্ষিক জ্ঞানক প্ৰয়োগ কৰি বাস্তৱ জীৱনৰ লগত তুলনা কৰি শিকিব পাৰে।ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল শিক্ষাৰ্থীক বাস্তৱ জীৱনৰ সমস্যা, পৰিস্থিতি আৰু কৰ্মৰ সৈতে পৰিচিত কৰাই দিয়া।ইয়াৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থী সকলে হাত-কামে শিকিব পাৰে যাৰ ফলত শিক্ষা আনন্দময় হয় আৰু বহু দেৰিলৈকে মনত ৰখাত সহায় হয়।

প্ৰশ্ন:’ অপাৰেচন ব্লেকবোৰ্ড ‘ কি?

উত্তৰ: অপাৰেচন ব্লেকবোৰ্ড হল এটা আঁচনি যাৰ জৰিয়তে সকলো প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত প্ৰয়োজনীয় সাঁ – সুবিধা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা।এই ব্যৱস্থা সমূহৰ বিশেষ উল্লেখযোগ্য সমূহ হল – স সময়ৰ উপযোগী কৈ দুটা ডাঙৰ কোঠা,পুতলা, ব্লেকবোৰ্ড, মানচিত্ৰ, সাৰ্ত আৰু আন আন সঁজুলি সমূহ যোগান ধৰা।প্ৰত্যেকখন বিদ্যালয়তে দুজনকৈ শিক্ষক নিয়োগ কৰা আৰু তাৰে এগৰাকী মহিলা হোৱাটো বাঞ্চনীয়।পাৰিলে শিক্ষকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰি প্ৰত্যেক শ্ৰেণীৰ বাবে এজনকৈ শিক্ষকৰ ব্যৱস্থা কৰা।